Atbasar qalasyndaǵy «Ajdar ı K» JShS-na qarasty vagon jóndeý zaýyty – jańashyldyqqa yntyq ujymnyń biri. Sharýasyn shırata túsýdi kózdegen zaýyt júk vagondaryn jóndeýdiń tolyq aınalymyn júzege asyrmaq.
Tájirıbesi tolysqan, ózindik dástúri qalyptasqan ujym basshylyǵynyń aıtýyna qaraǵanda, ýaqyt talabyna tolyq jaýap berý úshin salaǵa serpin beretin jańalyqqa únemi nazar salyp otyrý qajet. Onsyz naryqtyń qatal talabyna saı kelý qıyn. Qazir kásiporyn júk vagondarynyń barlyq túrin sapaly jóndeı alady. О́zderinde vagon jóndeýge qajetti keıbir bólshekterdi de shyǵarady. Onyń ústine Atbasar aýdanynyń turǵyndaryn syǵymdalǵan ottegi toltyrylǵan ballondarmen de qamtamasyz etip keledi.
– Eger elimizde 2010 jyly vagon jóndeýmen aınalysatyn 12 kásiporyn bolsa, búgingi kúni olardyń sany 26-ǵa jetti. Árıne, vagon parki de ýaqyt ótken saıyn ulǵaıyp keledi. Tozyǵy jetken vagondar da az emes. Solaı bola tura, bizdiń salada básekelestik joǵary, – deıdi seriktestik dırektory Ajdar Taıshytaev,
– Eń aldymen sanǵa emes sapaǵa nazar aýdarý qajet ekeni aıdan anyq. Básekelestik aıdynynda baǵamyz artyp, yrysymyz molaısa, ol eń aldymen, kásiporynda jumys isteıtin, óz isine tııanaqty, isker adamdardyń arqasy. Maman bolǵanymen, jańa zamannyń talabyna saı jumys barysyn sony arnaǵa salyp otyrmasa taǵy bolmaıdy. Mine, sondyqtan ınjenerler únemi izdenis ústinde.
Depoda árbir aýysym saıyn 7 júk vagonyna josparly jóndeý júrgizse, 4-5 vagon kúrdeli jóndeýden ótkiziledi. Osyndaı jaqsy jetistikke jetý – árıne, qolynan is keletin uıymshyl ujymnyń tııanaqty eńbeginiń arqasy. Qazir munda 220 adam eńbek etedi. Osy jyldyń maýsym aıynda ortasha eńbekaqy kólemi 390 myń teńgege jetipti. Atbasar tárizdi shaǵyn qala úshin táp-táýir kórsetkish.
Áriptesterinen oq boıy ozyp otyrý úshin óndiristegi jylt etken jańalyqty qalt jibermeı, yjdaǵatty eńbek etken lázim deıdi kásiporyn mamandary. Al basshylar bolsa alǵa jyljý úshin qomaqty ınvestısııanyń qajet ekenin alǵa tartady. Bıyl zaýyt óz qarjysy esebinen jańa óndiristik jelini paıdalanýǵa bermek. Tórtinshi toqsanda vagon dóńgelekterin jóndeıtin jańa jeli iske qosylady. Bul jaı jalǵyz júk vagondaryna ǵana emes, jolaýshylar tasymaldaıtyn vagondar úshin de qajetti. Jańa qurylǵan vagon dóńgelekterin jóndeıtin sheberhana iske qosylmaq. Oıǵa alǵan sharýa ońynan ońǵarylǵan kezde kásiporyn júk vagondarynyń dóńgelekteriniń jóndeý jumystaryn tolyq júzege asyrady. Jańadan 10 jumys orny ashylady. Aldyn ala esep boıynsha jumys ónimdiligi 15-17 paıyzǵa artpaq. Kásiporyn qazir shetelderden jetkiziletin jańa stanoktardy kútip otyr. Jaǵymdy jańalyqty júzege asyrýǵa kásiporyn bıýdjetinen 200 mıllıon teńge qarajat bólingen.
– Sapa týraly da birqydyrý ýaqyt aıta ketýge bolady. Alǵashqy baqylaý týra jumys ornynda júrgiziledi. Árbir qurylǵy muqııat tekseriledi, – deıdi seriktestik dırektory. – Bizdiń jumys úlken jaýapkershilikti talap etedi. Áýeli slesarlardyń ózderi qadaǵalasa, keıin olardyń bar jumysyn brıgadır saraptaıdy. Sodan keıin ǵana tehnıkalyq baqylaý bóliminiń baqylaýshylary súzgiden ótkizedi.
Jyl saıyn ujymdyq kelisimshart jasalyp, onda jumysshylardyń barlyq áleýmettik jaǵdaıy qarastyrylady. Tııanaqty istiń nátıjesi bolar, bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi boıynsha ótkizilgen «Paryz-2023» baıqaýynda kásiporyn «Úzdik ujymdyq kelisim» atalymy boıynsha qola júldeger atandy.
Ilkimdi jumys óz arnasyn taýyp, bar ujym joǵary jaýapkershilikpen atqarylatyn iske atsalysqanymen, sheshimin tabýdy talap etetin mańyzdy másele de bar eken. Ol – bilikti mamandardyń jetispeýshiligi. Bir qoldyń salasyndaı qalyptasqan ujym músheleriniń jastary ulǵaıyp keledi. Kúni erteń olardyń ókshesin basyp, izin qýatyn, ilkimdi eńbek dástúrin yjdaǵattylyqpen sabaqtaıtyn jalyndy jas tolqyn kerek-aq. Bul máseleni búginnen bastap oılastyrmaı taǵy bolmaıdy. Qazir kásiporyn gazoelektr dánekerleýshilerge muqtaj. Tyǵyryqtan shyǵar jol izdegen kásiporyn basshylary Atbasar qalasyndaǵy agrotehnıkalyq kolledjben áriptestik baılanysty jolǵa qoıdy. Kolledjde bilim alyp jatqan tokar, gazoelektr dánekerleýshiler kásiporynda tájirıbeden ótkiziledi. Oqý ornyn aıaqtaǵan túlekter tabysy joǵary, áleýmettik jaǵynan táp-táýir qamtamasyz etilgen kásiporynǵa kelip jumysqa ornalasady.
– Jaǵdaı týǵyzsaq ta, kadrlardyń jıi aýysýyn toqtata almaı otyrmyz, – deıdi Ajdar Taıshytaıuly. – Bizdiń óńir aýyl sharýashylyǵy damyǵan ólke ǵoı. Kóktemgi jáne kúzgi dala jumystary kezinde tabatyn tabystary joǵary. Sondyqtan jumysshylar maýsymdyq jumys kezinde osy salada jumys istep, tolymdy tabys tapqandy jón kóredi. Árıne, ol úshin kinálaýǵa da bolmas. Qazir Atbasarda jol salynyp jatyr. Qurylys alańdaryndaǵy jumys qaınap tur. Bilikti mamannyń bási joǵary bolatyny da sondyqtan. Al qys túse álgi mamandar ózimizge qaıtyp oralady.
Kásiporyn basshysynyń aıtýynsha, vagon jóndeýge qajetti qosalqy bólshekterdiń quny da qymbattaǵan. Negizinen, shetelderden jetkiziledi. Sol sebepti ózindik qun da kóterilip ketedi. Valıýta baǵamy da áserin tıgizedi.
– Jyl basynan beri elektr energııasynyń ár kılovaty úshin 24 teńgeden tóledik. Keıingi úsh aıda 44 teńgege kóterildi. Eń ókinishtisi, baǵanyń ósetini týraly habarlama jasalǵan joq. Bul jaı jalǵyz bizge ǵana emes, óńirdegi shaǵyn jáne orta bıznespen qatar úlken kásiporyndarǵa da keri áserin tıgizip jatyr. Eshbir eskertýsiz elektr qýatynan ajyratqan kezde apatty jaǵdaı týyndaıdy. Taıaýda ǵana osyndaı oqıǵa oryn alyp, tym qymbat stanoktarymyz isten shyqty, – deıdi.
Aqmola oblysy,Atbasar qalasy