Ulttyq statıstıka bıýrosynyń aqparaty boıynsha, 2023 jyldyń qorytyndysynda bólshek elektrondy kommersııa naryǵynyń kólemi 2,4 trln teńge boldy. Bul aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 24,3 paıyzǵa joǵary kórsetkish. Jalpy bólshek saýdadaǵy elektrondy kommersııa úlesi rekordty 12,7 paıyzǵa jetken. Aıta ketý kerek, búkil elektrondy kommersııa aınalymynyń 72,4 paıyzy – marketpleısterge tıesili. Tek 27,6 paıyzy ǵana kásiporyndardyń jekelegen ınternet-resýrsy arqyly iske asyrylady eken. Demek marketpleıster elektrondy saýda-sattyq naryǵyn qalyptastyryp otyr dep baılam jasaı alamyz.
Negizinen, shaǵyn kásiporyndar marketpleısti kóbirek paıdalanady, olar naryqtyń 93 paıyzyn enshilep otyr. «Ranking» sarapshylarynyń aıtýynsha, marketpleıs elektrondy saýda naryǵy men shaǵyn jáne orta bızneske oń yqpal etip qana qoımaıdy, sonymen qatar bıýdjetke de mol túsim túsiredi.
«Salyq túsimderi boıynsha absolıýtti kóshbasshy ataǵyn «Kaspi.kz» (Kaspi Dúken, Kaspi Travel, Kolesa) ıelenedi. 2023 jyly kompanııa el bıýdjetine 102,7 mlrd teńge jibergen. Bul – óte aýqymdy qarajat. Atalǵan soma eldegi basqa iri marketpleısterdiń salyqtyq túsiminiń 81,5 paıyzyn quraıdy. Jyl saıyn soma úlken qarqynmen ósip keledi. Keıingi 4 jylda marketpleısterden túsetin salyqtyń ortasha jyldyq ósý qarqyny 81 paıyzǵa jetti», dep málimdeıdi «Ranking».
TOP-5 salyq tóleýshi qataryna myna marketpleıster kiredi:• «Wildberries.ru» (2023 jyly qazynaǵa 13,5 mlrd teńge túsirgen);• «Ozon.kz» (5,2 mlrd teńge); • «Olx.kz» (3 mlrd teńge); • «Halykmarket.kz» (996 mln teńge).Odan keıingi oryndarda: • «Shop.kz» (240 mln teńge);• «Forte.kz» (206,3 mln teńge);• «Jmart.kz» (79,5 mln teńge) jáne basqalar.
Sarapshylar taldaý barysynda «Satu.kz», «Clevermarket.kz», «Lamoda.kz», «Tomas.kz» jáne «Marketpleıs.kz» jobalaryn da qarastyrǵan. Qytaılyq marketpleıster de elimizde belsendi saýda-sattyq júrgizedi, alaıda qazynaǵa salyq tólemeıdi.
Byltyr marketpleıster arqyly telefon men gadjetter (486,2 mlrd teńge), turmystyq tehnıka (205 mlrd teńge), kompıýter, noýtbýk, baǵdarlamalyq qamtamasyz etý, kompıýterlik taýarlar (178,4 mlrd teńge), avtotaýarlar (140,5 mlrd teńge) jáne qurylys pen jóndeý jumystaryna arnalǵan taýarlar (85,7 mlrd teńge) kóp satylǵan.
Eń kóp satylatyn sanattar bylaı qalyptasty: • Jıhaz; • Tamaqtaný ónimderi; • Úı men saıajaıǵa arnalǵan taýarlar; • Sán men densaýlyqqa arnalǵan taýarlar; • Kıim-keshek; • Aıaqkıim;• Sporttyq taýarlar.
Al marketpleıs kómegimen tutynylǵan qyzmetter qatarynda bılet satyp alý jáne transporttaǵy oryndy brondaý (495,8 mlrd teńge), jolaýshylar tasymaly boıynsha qyzmetter (488,1 mlrd teńge), jarnama salasyndaǵy qyzmetter (53,5 mlrd teńge), tapsyrys boıynsha azyq-túlik jetkizý qyzmetteri (43,6 mlrd teńge), ornalastyrý oryndarynyń qyzmetterin brondaý jáne tóleý (31,7 mlrd teńge) bar.