Qazaqstanda ótken respýblıkalyq referendým azamattardyń memlekettik mańyzy bar sheshimderdi qabyldaýǵa belsendi qatysýǵa daıyn ekenin kórsetti. Bul týraly Eýrazııalyq ıntegrasııa ınstıtýtynyń bas sarapshysy Amına Qosbaeva málimdedi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Sarapshynyń aıtýynsha, Qazaqstandaǵy referendým qoǵamdyq-saıası damýdaǵy birneshe mańyzdy úrdisti aıqyndady. Eń aldymen, 73,12% deńgeıindegi joǵary qatysý kórsetkishi jáne daýys berýshilerdiń 87,15%-ynyń «ıá» dep daýys berýi keń kólemde júrgizilgen aqparattyq-túsindirý jumystarynyń nátıjesin kórsetedi. Azamattar daýys berýdi el úshin shyn máninde mańyzdy oqıǵa retinde qabyldady.
Kóptegen saılaý ýchaskelerinde kezekter baıqalyp, azamattar ózderiniń konstıtýsııalyq quqyqtaryn júzege asyrýǵa belsendi túrde keldi. Bul qoǵamnyń joǵary deńgeıdegi saıası belsendiligin aıqyn kórsetti. Qazaqstandyqtar usynylǵan konstıtýsııalyq ózgeristerdiń mańyzyn, olardyń memlekettik qurylymnyń negizgi qaǵıdattaryna áser etetinin túsine bastady.
Referendýmda daýys bergender sany 9 mıllıonnan asty
Sondaı-aq daýys berý formatynyń ózi de erekshe nazar aýdarýǵa laıyq. Naqty saıası tulǵalarǵa daýys beriletin elektoraldyq naýqandardan aıyrmashylyǵy, referendým azamattardyń memlekettiń uzaq merzimdi damýyn aıqyndaıtyn normatıvtik qujatqa degen kózqarasyn bildiredi. Sondyqtan mundaı daýys berý eldiń bolashaǵyna qatysty máselelerge azamattardyń mazmundy túrde qatysýynyń bir kórinisi retinde qarastyrylady.
Sonymen birge keń qoldaý qoǵamnyń qazirgi saıası reformalar baǵytyna degen seniminiń joǵary ekenin de kórsetedi. Referendým nátıjeleri zańdy ári tabıǵı kórinedi jáne azamattardyń Memleket basshysynyń saıasaty men reformalaryna degen seniminiń belgisi bolyp tabylady. Bul turǵyda jańa Konstıtýsııany qabyldaý prezıdenttiń ınstıtýsıonaldyq jańarý, saıası júıeni jańǵyrtý jáne memlekettiń turaqtylyǵyn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan baǵytyn qoldaý retinde baǵalanýy múmkin.
Halyqaralyq baıqaýshylar: Adamdar referendýmǵa júrek qalaýymen keldi
Mańyzdy jaıttardyń biri – daýys berý prosesiniń tynysh jaǵdaıda ótip, eleýli zańbuzýshylyqtardyń tirkelmeýi. Daýys berý barysynyń saýatty uıymdastyrylǵanyn halyqaralyq baıqaýshylar men basqa elderdiń saılaý organdarynyń ókilderi de atap ótti.
Jalpy alǵanda, ótken referendým azamattardyń saıası proseske qatysý deńgeıiniń joǵary ekenin kórsetti. Ol qoǵamnyń memlekettiń negizgi qurylymdyq qaǵıdattaryna qatysty máselelerdi talqylaýǵa daıyn ekenin aıǵaqtady.