• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 29 Tamyz, 2024

Ekologııalyq mádenıetti qalaı damytamyz?

150 ret
kórsetildi

Qazir qoǵamda ekologııalyq mádenıet máselesi ótkir. Álemdik antıreıtıngte elimiz, ókinishke qaraı, kóshbasshy pozısııada. Sondyqtan Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev aýqymdy ekologııalyq revızııa júrgizý kerek ekenin málimdegeni esimizde. Osy oraıda Astanada «Ekologııalyq mádenıetti arttyrý jáne jastar men balalarǵa qolaıly jaǵdaı jasaý» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti.

Jahandyq ekologııalyq tıim­dilik ındeksiniń bıylǵy deregine sáıkes elimiz 180 memlekettiń ishin­de 93-orynǵa jaıǵasypty. Bul Qazaqstannyń áýe sapasy men sý resýrstary salasynda eko­logııalyq kórsetkishterdi jaqsar­tý úshin áli de jumys isteý qajet ekenin dáleldeıdi. Sondyqtan jıynda Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Jastar jáne otbasy isteri komıtetiniń tóraǵasy Qaırat Qambarov memlekettik saıasat deńgeıinde ekologııalyq bastamalardy qoldaý mańyzdy ekenin atap ótti.

«Qazaqstanda jastardyń kóbi ekologııalyq máselelerge qy­zyǵýshylyq tanytyp, tabıǵatty qorǵaýǵa baǵyttalǵan aksııalarǵa qatysyp, ekologııalyq jaǵdaı­dy jaqsartýǵa arnalǵan ınnova­sııalyq jobalar men ıdeıalardy ázirlep jatqanyn kórip júrmiz. Bul – óte qýantarlyq jaǵdaı. Alaıda munymen toqtap qalmaý kerek. Biz bul qyzyǵýshylyq pen qulshynystyń memlekettik deńgeıde qoldaý taýyp, damýyna barlyq jaǵdaı jasaýymyz kerek», deıdi Q.Qambarov.

Mádenıet jáne aqparat mı­nıstrligi Azamattyq bastamalardy qoldaý ortalyǵy men Qa­zaq­stannyń ekologııalyq qory bir­lese uıymdastyrǵan basqosýǵa azamattyq qoǵam ókilderi, eko­mádenıet pen otbasylyq qa­ty­nas salasyndaǵy sarapshylar qatysty. Olar óskeleń ur­paq ara­synda ekomádenıetti qalyp­tastyratyn mańyzdy tetikterdi jan-jaqty talqylady. Astana halyqaralyq ýnıversıteti jara­tylystaný ǵylymdary Joǵa­ry mektebiniń dekany, tehnıka ǵylymdarynyń kandıdaty Aı­nur Seıtqan otbasyndaǵy eko­lo­gııalyq qundylyqtardy qa­lyp­tastyrýda ıek artatyn zertteýlerdiń az ekenin aıtty.

«Jalpy, elimizde ekologııalyq problematıka óte qatty ózek­tilikke ıe emes buqaralyq sanat­qa jatady. El halqynyń proble­malyq reıtıngine úńiletin bol­saq, tizimde birinshi orynda tur­mys­tyq ál-aýqaty, keıin den­saý­lyq, bilim degen sekildi kete beredi. Baıqaǵanymyz, jurt­shylyq ekologııalyq má­sele­ler­men betpe-bet kelgende ǵana belsendilik tanytyp, sa­na oıanyp, seń qozǵalady. Bul ret­te buqaralyq aqparat qural­darynyń mańyzy zor. Oǵan qosa sıfr­lyq tehnologııalar tár­bıe quralyna aınalyp, otbasynda ekologııalyq qundylyq máse­lesi tasada qalyp jatyr. Bu­­ryn­ǵy keńes odaǵyna múshe bol­ǵan elderdiń zertteýlerine qara­saq, kóbine tabıǵatqa degen súıis­penshilikti qalyptastyrý, qorǵaý negizindegi motıvter keńi­rek qamtylǵan. Ekologııalyq qun­dylyqtardy otbasynda júzege asyrý boıynsha zertteýler, tal­daý­lar óte az», deıdi zertteýshi.

Al «Jas ulan» biryńǵaı balalar men jasóspirimder uıymy» respýblıkalyq qoǵamdyq bir­les­tiginiń tóraǵasy Dınara Sádýa­qasova bul máselede sarapshy­lardyń da, ata-analar men jas­tar­dyń da ustanymy mańyzdy ekenin atap ótti.

«Ekologııalyq mádenıetti, qundylyqtardy, balalar men jasóspirimder arasynda qalyp­tastyrý asa mańyzdy. Bul rette tek mektep ne ata-ana­nyń ǵana kúshi jetpeıdi. Son­dyqtan arnaıy keshendi shara­lar qajet. «Jastar» ǵyly­mı-zert­teý ortalyǵynyń áleýmetta­nýlyq zertteýine zer salsaq, res­pondentterdiń 31,1%-y klımattyń ózgerip, aýa raıy túr­lenip, ystyq bola túskenin jet­kizdi. Bul rette 24,4%-y jańar­ty­la­tyn energııa kózderi júıesin keńeı­tý kerek dep sanaıdy», deıdi D.Sádýaqasova.

Budan bólek, kezdesýde balalar men jastar arasynda ekolo­gııalyq bilim men mádenıetti arttyrýǵa baǵyttalǵan naqty bastamalar usy­nylyp, sarapshylar oı-pikir almasty. Ásirese ekologııalyq má­seleler týraly habardar etetin bilim kýrs­tary men naýqandar, otbasynda ekologııalyq tárbıe berýge baǵyttalǵan jobalardy qoldaý máselesi talqylandy.

Dóńgelek ústel qorytyndy­synda qatysýshylar ekologııalyq tárbıeni kúsheıtýge jáne jas ur­paqtyń turaqty damýyna qo­laıly jaǵdaı jasaýǵa baǵyt­talǵan birqatar usynys ázirledi. Bastysy, ekologııalyq mádenıet jalpyulttyq ıdeologııaǵa aınalýy qajet ekenin aıtty. 

Sońǵy jańalyqtar