ASTANA. 24 qańtar. Reseılik rejısser Andreı Zvıagınsevtiń «Levıafan» fılmi áli prokatqa shyqpaǵanyna qaramastan, bıylǵy jyl basynan beri keń talqylaýǵa túsip jatyr. Bul týraly Interfax habarlady.
Kartına «Oskar» syılyǵyna usynylǵan. Ol qazir Amerıka kınoakademııasy mamandarynyń qaraýynan ótýde. Al onyń kóshirmesi qaraqshylyq saıttarynda júr. Sonyń arqasynda jurttyń talqysyna ilikken. Degenmen, kórermender ony keń formatty ekrannan kórýge qatty yntyǵyp otyr. Osy aralyqta «Levıafan» birqatar halyqaralyq júldelerdi, sonyń ishinde «Altyn globýsty» da alyp úlgerdi.
Jaqynda «Dojd» telearnasyna bergen suhbatynda Andreı Zvıagınsev kartınaǵa attyń ataýynyń ol ábden túsirilip bolǵannan keıin berilgenin málimdedi. Sol kezde rejısser fılm protosıýjetin Aııýb (oryssha - Iova) paıǵambardyń «Kóne ósıet» kitabynan keziktirgen. «Kóne ósıet» mátinine saı, Aııýb – búlinbegen, ádil jáne qudaıdan qorqatyn adam kenetten Jaratqannyń shapaǵatynan tys qalady da, óziniń balalary men barlyq múlik-múkámalynan, sońynan densaýlyǵynan aırylady. Ol qatty kúızeýshilikke túsedi. Sonda buǵan áıeli Qudaıdy mansuq etip, óle qalýdy usynady. Biraq Aııýb budan birden bas tartady. Al dostary munyń buǵan áldeqandaı bir kúnálary úshin berilip jatqanyn, onyń synaq ekenin bildiredi. Osyǵan kelisken Aııýb aqyrynda Qudaıǵa jalbarynady. Sol kezde Jaratqan ony keshirip, alyp qoıǵan nárseleriniń bárin qaıtarady..
XVII ǵasyrdyń ortasynda aǵylshyn fılosofy Tomas Gobbs «Levıafan, nemese Materııa, pishin, shirkeý jáne azamattyq memleket bıligi» degen shyǵarmasyn jarııalaıdy. Onda Táýrattaǵy qubyjyqtyń obrazy qýatty memleketti bildiretin etip kórsetiledi.
Zvıagınsevtiń túsindirýinshe, «Levıafannyń» bas keıipkeri Nıkolaı tap osy Aııýb týraly jeliniń kóleńkesinde qalyp qoıady. Fılm ataýy, mine, Gobbstyń joǵarydaǵy eńbeginen alynady.
Qazir fılm jónindegi jurt pikirleri ekige jarylyp tur. Biri qaralasa, ekinshisi aqtaýǵa tyrysady. Kartına áli kórermen nazaryna shyqpaǵanmen, onda ádepsiz leksıkanyń óte kóp ekeni belgili bolyp qaldy. Al ótken jylǵy 1 shildeden bastap kórkem týyndylarda boǵaýyz sózderdiń paıldalanylýyna tyıym salynǵannan keıin fılmniń prokatqa joldama alýy qıyndady. Al fılmdi jasaýshylar onyń 1 shildege deıin túsirilip qoıylýyna baılanysty, joǵarydaǵy tyıymnyń ózderiniń týyndylaryna júrmeıtinine úmit artqylary keledi. Bul – bir. Ekinshiden, kartınada araq ishý oqıǵasy tipti kóp. Reseı mádenıet mınıstri Vladımır Medınskıı osyǵan oraı: «Bizdegiler tap osylaı ishpeıdi» degendi aıtady.
Munyń bári jekelegen nárseler. Al jelide fılmniń qaraqshylyq nusqasy paıda bolǵannan keıin qasıetti nárselerdi aıaqqa taptady degen saryndaǵy syndardan góri keń aýqymda mineý keń etek alyp ketti. Olar negizinen fılmdi jasaýshylardy patrıottyq sezimnen ada degen mazmunda aıyptamaq bolady. Mundaı toptaǵylardyń uǵymynsha, kartına Reseı bıligin, pravoslavıeni, tutastaı alǵanda, Reseıdiń ózin qaralaýǵa arnalǵan bolyp shyǵady. Taǵy birqatar kórermender týyndynyń osylaısha Batysqa jaǵý, sóıtip, olardyń júldeleri men báıgelerin jeńip ala berý maqsatynda túsirilgenin de alǵa tartady. Endi bireýler fılmniń kórkemdik deńgeıi tómen degen turǵydaǵy synyn bildiredi.
Bir aıtarlyǵy, «Levıafandy» unatqan qaýym da az emes. Olar Reseı bıligi men pravoslavıeni «qaralaýdyń» astarynda shyndyq bar ekenin jaıyp salady. Fılmde eldegi eń aýyr jaǵdaılar kórsetilgen, deıdi ondaılar. О́mirdiń shyndyǵyn osydan kóredi.
Osylaısha atalmysh fılm ekranǵa shyqpaı jatyp-aq úlken reıtıngke ıe bolyp jatyr. Kúni erteń shyǵa qalsa, onyń naǵyz kassaly dúnıe bolǵaly turǵanyn endi paıymdaý qıyn emes.
Murat Aıtqoja.
Derek, sýret: Interfax.