Memleket basshysy Parlament Palatalarynyń otyrysynda Qazaqstan halqyna Joldaýyn jarııalady. Elimizdiń aldaǵy kezeńdegi saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq damý perspektıvalaryna baǵyttalǵan Joldaýda aldaǵy jyldarǵa arnalǵan damýdyń 9 negizgi strategııalyq baǵyty belgilenip, naqty tapsyrmalar berilip, jańa mindetter qoıyldy.
Joldaýda kórsetilgen bastamalar óz kezeginde qarjy-nesıe saıasaty men fıskaldyq saıasattyń arasyndaǵy úılesimsizdikti joıýǵa, ınvestısııalyq ahýaldy jáne bıznes júrgizýge qolaıly jaǵdaı jasaýǵa, elimizdiń ónerkásip áleýetin tolyqqandy paıdalanyp, birinshi kezekte ınfraqurylymdyq problemalardy sheshýge, ult densaýlyǵyn nyǵaıtý jáne azamattardy áleýmettik qoldaý júıesin jańǵyrtý úshin keshendi sharalardy iske asyrýǵa, memlekettik basqarý isiniń tıimdiligin túbegeıli arttyrýǵa, sondaı-aq qoǵamda zań men tártip ıdeologııasyn tereń ornyqtyrýǵa baǵyttalǵan.
El Prezıdenti Qazaqstan halqy búginde múldem jańa saıası shyndyqta ómir súrip jatqanyn atap ótti. Sońǵy bes jylda aýqymdy reformalar júzege asyryldy, saıası júıe túbegeıli transformasııadan ótti. Sondaı-aq Ulttyń saıası jáne qoǵamdyq ómirin, mentalıteti men mádenı kodyn jańartý bastaldy. Bir sózben aıtqanda, Jańa ádiletti Qazaqstannyń qurylysy qarqyndy júrip jatyr. «Strategııalyq baǵytty turaqty ustaný jalǵasady», delingen.
Elimizdiń ekonomıkalyq áleýetin damytý maqsatynda memleket qarjysynan bólek jeke ınvestısııalar kólemin ulǵaıtý óte mańyzdy. Bankterdiń shaǵyn jáne orta bıznesti qarjylandyrýy deńgeıiniń tómendigi iskerlik ortanyń belsendi qyzmet atqarýyna jáne ekonomıkalyq turaqty damýyn tejep otyr.
Sonymen qatar bankterdiń tabatyn paıdasynan memleketke tólenetin salyqtar mólsherin qaıta qarap, osy saladaǵy aktıvterdiń aınalym men ınnovasııalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda «Bankter týraly» jańa zań qajettiligi jóninde Joldaýda naqty aıtyldy. Qazirgi qoldanystaǵy Zań 1995 jyly qabyldanǵanyn eskersek, búgingi ýaqyt talabyna saı tetikterdi reglamentteıtin jańa zańdy daıyndaý óte mańyzdy.
Elimizdiń kásipkerlik salasynyń qarqyndy damýyn qamtamasyz etip, 2029 jylǵa deıin orta bıznestiń el ekonomıkasyndaǵy úlesin 15 paıyzǵa jetkizý mindeti qoıyldy. Joldaýda kásipkerlikti memleket tarapynan qoldaý men birge, bızneske keıbir memlekettik quzyrly organdar tarapynan oryn alatyn ınvestısııalyq jaǵdaıǵa keri áser etetin áreketterdi joıýǵa qatysty naqty tapsyrmalar berildi.
Ekonomıkalyq zań buzýshylyqtardy qylmystan aryltý týraly da aıtyldy. Jalpy, sońǵy 5 jyl ishinde Prezıdent tapsyrmasyna sáıkes, ekonomıkalyq zań buzýshylyqtardyń birqatar túri kezeń-kezeńimen qylmyssyzdandyrylyp, zańnamalyq túrde ákimshilik zań buzýshylyq sanatyna aýystyryldy.
Memleket basshysy kásipkerler «kapıtalyn zańdastyrý» aıasynda el ekonomıkasyna salynatyn qarjy áleýmettik-mádenı nysandar qurylysyna jumsalýy qajettigin jáne memleketpen kelisimge kelý arqyly qaıtarylǵan qarjy men aktıvterdi «Zańsyz» dep tanymaýǵa qatysty normany bekitý týraly aıtty. Qoldanystaǵy 2023 jylǵy 7 shildede engizilgen «Zańsyz ıemdenilgen aktıvterdi memleketke qaıtarý týraly» zań normalaryna sáıkes Bas prokýratýra janynda qurylǵan ýákiletti memlekettik organ jáne Premer-mınıstr tóraǵalyq etetin arnaıy komıssııa jumysynyń nátıjesinde 156,3 mlrd teńge qarjy jáne 84,4 mlrd teńgege baǵalanǵan múlik zańsyz ıemdengen dep tanylyp, memleketke qaıtaryldy.
Sondyqtan Joldaýda Memleket basshysy aıtqandaı, tıisti normalardy Zańǵa engizý arqyly, qylmystyq qudalaý táýekelderin azaıtý óz kezeginde kásipkerlerdiń bıýdjetke salatyn qarjy kóleminiń ulǵaıýyna oń áseri bolary aıqyn. Bıylǵy Joldaýda Memleket basshysy qoǵamdaǵy zań men tártip ıdeologııasyn tereń ornyqtyrý qajettigine asa mán berdi.
Elimizde júıeli túrde júrgizilip jatqan áleýmettik-saıası reformalar men ár jylǵy Joldaýlarda qoǵamdyq qaýipsizdik, azamattarymyzdyń quqyǵyn qorǵaý, ádildik pen zań ústemdigi erekshe nazar aýdaratyn, strategııalyq mańyzy bar máseleler. Sondyqtan Prezıdent Úkimetke, quzyrly quqyq qorǵaý organdaryna qoǵamda beleń alyp otyrǵan qarjylyq alaıaqtyq, esirtki, jol apattarynyń aldyn alý, avtokólikterdiń tehnıkalyq jaǵdaıy, júrgizýshilerdiń kásibı daıarlyǵy, usaq buzaqylyq pen aýyr qylmystarǵa qatysty naqty mindetter qoıyp, depýtattardyń nazarda ustaýǵa tıis ekenin jetkizdi.
Joldaýda aıtylǵan avtokólikterdiń tehnıkalyq baqylaýyn, júrgizýshilerge qoıylatyn talaptardy kúsheıtý jáne jol-kólik ınfraqurylymyn kútip ustaýǵa jaýapty laýazym ıeleriniń jaýapkershilikterin qatańdatý boıynsha tıisti normalar qazirgi ýaqytta Parlament Senatynda qaralyp jatqan salalyq zań sheńberinde engiziletin bolady.
Bolashaq urpaqtyń densaýlyǵyn saqtaý jáne salamatty qoǵamdy qalyptastyrýdaǵy esirtkige, lýdomanııa men vandalızmge qarsy kúrestiń mańyzdylyǵy qozǵaldy. Qazirgi ýaqytta Parlamentte qarastyrylyp jatqan esirtkige qarsy zań jobasy jan-jaqty talqylanyp, qarsy is-qımyldardy kúsheıtýge qajetti normalar engiziletin bolady dep kútilýde.
Prezıdent jahandyq energııa tapshylyǵynyń artýy taqyrybyna jeke toqtaldy. Ol atom energetıkasynyń damýyna barynsha nazar aýdarý qajettigin aıtty. Eldiń uzaqmerzimdi ulttyq múddeleri men erekshelikterin eskerý qajet ekenin jáne osy máselege qatysty naqty sheshimin aıtyp, osy jyldyń qazan aıynda atom elektr stansasyn salý máselesi boıynsha jalpyulttyq referendým ótkiziletinin jetkizdi.
Bizdiń elimiz saıası jańǵyrý jáne ekonomıkalyq reformalar jolynda damyp kele jatyr, al bıylǵy Joldaý áleýmettik standarttardy arttyrýǵa jáne otandastarymyzdyń ál-aýqatyn jaqsartady dep nyq senimmen aıtýǵa bolady. Sondyqtan Prezıdent usynǵan progressıvti bastamalardy iske asyryp, joǵary maqsattarǵa jetý úshin Parlamenttiń, Úkimettiń jáne múddeli memlekettik organdardyń azamattyq qoǵamnyń ókilderimen birlese otyryp, alǵa qoıǵan jetistikter men nátıjelerge qol jetkizip, ádiletti, áleýeti joǵary qoǵam qalyptasqan birtutas memleket bolyp nyǵaıatyn bolamyz.
Nurlan BEKNAZAROV,
Senat depýtaty, Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne
quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń tóraǵasy