Kommýnıstik partııanyń úgit-nasıhaty qyzyp turǵan 70-jyldardyń aıaǵy eken. «Bilim» qoǵamynyń belsendisine shettegi bir aýylǵa baryp, túgenshesinshi sezdiń sheshimderin túsindirý tapsyrylady. Eginniń jıyn-terim naýqany bolsa kerek. Bári jumysta. Basqaramanyń «Lenın bólmesine» eki-aq adam kelipti. Iаǵnı tyńdaýshy – bir saýynshy men bir jylqyshy. Saýynshy tańsáriden turatyndyqtan, kúndiz meń-zeń júretin jan sekildi. Jylqyshy sergekteý.
Qaladan shyǵarda úgitshige «25-30 tyńdaýshy bolady, myqtap daıarlan» dep tapsyrylǵan. Al aýyl tyńdaýshysynyń túri mynaý – eki-aq adam. Mal-jan amandyǵyn, oraq túsimin, t.b. ony-muny surap, 5-10 mınýtyn ótkizedi. Dáris oqymasa, buǵan syn. Onyń ústine «Lenkomnatadaǵy» samsaǵan polıtbıýro músheleriniń beınesi úgitshini kózimen atyp tur. «Qoı, degenmen jurttan da ruqsat surap alaıyn» dep, «Dáristi bastaımyz ba, qalaı oılaısyzdar?» deıdi. Saýynshy maýjyrap otyr. Jylqyshy qozǵalaqtap qoıyp, búı deıdi: «Biz qarapaıym ǵana malshy adambyz. Dáristi oqy-oqyma dep aıtýǵa pyraýamyz joq. Mysaly, men ujymshardyń atqorasyna bardym deıin. Bar jylqy tańnan typyrshyp, dalaǵa jaıylyp ketken. Aqsaq-toqsaq shyǵar, bir-ekeýi qalypty deıik. Men endi sol ekeýiniń aldyna shóp salam ba, salmaımyn ba? Árıne, salamyn. Áıtpese men nege jylqyshymyn?..».
Dárisshi ishteı «Áı, mynaý túısigi bar adam ǵoı. Dárisimdi tezdetip bastamasam bolmas» dep, «jurtshylyqqa» bir qarap qoıyp: «Iá, leksııamyzǵa kirisemiz. Taqyryp – «Partııa seziniń aýyl sharýashylyǵyn damytý týraly sheshimderi» deıdi de, jazyp alǵanyn sýdyrata oqı jóneledi.
Bul shaqta qoryly estilmeıdi demeseńiz, saýynshy qalyń uıqyǵa ketken. Oramalyn mańdaıyna túsirip, basyn qabyrǵaǵa súıep alǵan.
Dárisshi «jurtyna» bir, qaǵazyna bir shuqshıyp, uzaq-sonar dáıeksóz ben bitpeıtin sıfrlardy túıdek-túıdek jiberip jatyr. Endi jylqyshyna uıqy qysyp, kúláparasyn kólegeılep, tyńdaǵan keıipte maýjyraı túsken.
Qaladan kelgen lektor sonda da qoıar emes, ógizaıań dárisin saǵat jarymǵa deıin sozady. Sońyn «Jasasyn Leonıd Ilıch! Jasasyn Saıası bıýro! Jasasyn Kompartııa!» dep aıaqtaıdy.
Úlken tirlik tyndyrǵandaı kóńili kóterińki. Grafındegi sýdy staqanǵa quıyp, ústi-ústine simiredi. Dáris tártibine sáıkes, «jurtpen» baılanysty úzbeý kerek. Kúláparasyn ıyǵyna qaraı laqtyrǵan atbegige kóz tastap: «Joldastar, dárisim sizderge unady ma?» dep suraıdy.
Jylqyshy da qýshykesh eken, tamaǵyn kenep qoıyp: «Siz aǵyl-tegil sózińizdiń basynda dáristi oqý-oqymaý týraly suradyńyz da, ózińiz sheshim shyǵardyńyz. Men jylqy týraly aıttym. Dárisińiz jóninde de sol janýarǵa qatysty jaýap bereıin. Sonymen men atqorada qalyp qoıǵan bir-eki atqa qansha janym ashysa da, barlyq jylqyǵa degen shópti bermeımin ǵoı. Tıesili bir baýyn salamyn da, ózgesin basqalaryna qaldyramyn. Siz bizdiń kásipke aýyssańyz, shópti aıamaıtyn keńqoltyq, asta-tók jylqyshy bolady ekensiz!..» deıdi.
Aıtýǵan DOSBI