Qoǵamdyq tártipti baqylaý mindeti polısııaǵa júktelgen. Alaıda halyq polısııaǵa qolǵabys bildirip, tártiptiń saqtalýyna járdem berse ǵana polısııanyń jumysy tıimdi, qoǵamdaǵy tártip nyq bolady.
Bizdiń qoǵamda baıaǵyda qalyptasqan «toqyldaq» deıtin teris túsiniktiń áserimen quqyq buzýshyny polısııaǵa kórsetkendi ar sanaıtyn ádettiń bar ekeni ras. Al sanasy jetilgen, aqyl-oıy joǵary, damyǵan, ekonomıkasy qaryshtaǵan Germanııa sııaqty memleketterde adamdar qylmyskerdi áshkereleýge, qoǵamdyq tártipti, sonyń ishinde jol tártibin buzýshyny polısııaǵa kórsetýge qushtar eken. Sonyń nátıjesinde elde tártip kúshti bolatynyna olardyń kózi jetken. Al tártip kúshti bolsa, bul adamdardyń bárine paıdaly.
Bizdiń elimizde de keıingi jyldary halyqtyń qylmystyń aldyn alýǵa, qoǵamdyq tártiptiń saqtalýyna degen múddelilik kórinip keledi. Prezıdenttiń bastamasymen qolǵa alynǵan «Taza Qazaqstan» aksııasyna qatysqan jastar ózderi jınap, tazalaǵan soń kóshelerdiń, alańdardyń lastanbaýyna, orynsyz qoqys tastalmaýyna basqalardyń kóńilin aýdartatyn bolypty. Jaqynda ortalyq alańdardyń birinde mektep jasyndaǵy erkeleý balanyń balmuzdaqtyń qaǵazyn jerge tastaı salǵanyna aǵasy qatty ashýlanyp, aqyry qaǵazdy qoqys jáshigine tastatqan kórinisine kýá boldyq. Mundaı áreketti qazir Petropavl qalasynyń kóshelerinen jıi baıqaýǵa bolady.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Ádiletti Qazaqstan: zań men tártip, ekonomıkalyq ósim, qoǵamdyq optımızm» atty Joldaýynda: «Azamattardyń boıynda jańa ádetter, daǵdylar qalyptasyp, jańa qundylyqtar ornyǵýda. Saıası jáne qoǵamdyq bolmysymyz, mentalıtetimiz jáne mádenı kodymyz ózgere bastady. Bir sózben aıtsaq, Ádiletti Qazaqstan qurylyp jatyr. Munyń bári, eń aldymen, halyqtyń qalaýymen jasalýda. Sondyqtan biz alǵan betimizden qaıtpaımyz, baǵytymyzdan taımaımyz. Búgin biz alǵa qoıǵan josparymyzdy pysyqtap, maqsattarymyzdy aıqyndaımyz», dedi. Osyny is júzinde, kúndelikti ómirde kóre bastaǵanymyz kóńil kónshitedi.
Jýyrda 63 jastaǵy zeınetker áıel alaıaqtardyń qurbany bola jazdady. Alaıaqtyń arbaýyna aldanǵan ol depozıtindegi 3 mln teńgesin alyp, ózin kúsh qurylymdarynyń birinen habarlasyp turmyn dep tanystyrǵan alaıaqtyń kórsetken shotyna salmaq bolyp bara jatady. Jolda modýlde kezekshilikte otyrǵan patrýldik polısııa batalonynyń ınspektory Almat Muhametqalıevke jolyǵyp, «Banktegi shotyma alaıaqtar kúmándi operasııa jasaǵaly jatyr eken, sondyqtan depozıtimdi basqa bankke aýystyrǵaly bara jatyrmyn» dep sol banktiń mekenjaıyn suraıdy. Eger osy jerde polısııa ınspektory bul meniń jumysym emes dep nemquraıdylyq kórsetkende, qarııa barlyq jıǵan-tergeninen aıyrylyp qalar edi. Biraq máseleniń mánisin birden uqqan Almat zeınetkerge barlyq máseleni asyqpaı túsindirip, alaıaq kórsetken shotqa aqsha salmaý kerektigin aıtyp, qylmystyń aldyn alady. Tipti zeınetkerdi jaqyn jerdegi bank fılıalyna aparyp keńesshi-konsýltantqa jańa depozıttik esepshot ashtyryp, qarajatyn qorǵap qalady. Mine, bul da – azamattarymyzdyń boıyna jańa qundylyqtar ornap kele jatqanynyń kórinisi. «Izdegen bankyńyz myna jerde» dep silteı salmaı, ony úlken qaterden alyp qalý – jaqsylyq.
Keıingi kezderi esirtki taratýshylar men qoldanýshylarǵa qarsy kúres te jandana tústi. Bul da – polısııaǵa turǵyndardyń kómek qolyn sozǵanynyń arqasynda bolyp jatqan jetistik. PD baspasóz qyzmetiniń qyzmetkeri Igor Mersalovtyń habarlaýyna qaraǵanda, jýyrda Jambyl oblysynyń Petropavlǵa kelgen bir turǵynynyń jaldaǵan páterinen 160 gramm «mefedron» jáne «α-PvP» sıntetıkalyq esirtkisi, elektrondy tarazy, býyp-túıý materıaldary tabylǵan. Al kúdiktiniń ózi esirtki satatyn ınternet-dúkenderdiń mekenjaılary aıtylǵan jazbalardy (mundaılardy graffıtı deıdi) taratyp júrgenin sol mańdaǵy bir kásipker kórsetken. Jergilikti kásipker polıseılerge júginip, onyń dúkeniniń syrtqy beınekamerasy esirtki graffıtıin salý úderisin túsirip alǵanyn aıtqan. Osy jazba arqyly kúdikti ustalǵan. Onyń aıtýynsha, jaqynda ǵana Petropavlǵa kelip, 40-qa jýyq graffıtı jasap úlgergen.
«Qazir jas jigit qamaýǵa alyndy. Onyń isi esirtkini zańsyz jarnamalaý men nasıhattaý, sondaı-aq esirtkini asa iri mólsherde satty degen zań babymen tergelip jatyr», dedi Soltústik Qazaqstan oblysy polısııa departamenti bastyǵynyń orynbasary, polısııa polkovnıgi Asqar Muhametqalıev.
Sondaı-aq jýyrda Soltústik Qazaqstan oblysy polısııa departamenti qyzmetkerleriniń nazaryna 36 jastaǵy Astana qalasynyń turǵyny men 46 jastaǵy qaraǵandylyq ilikken. Qolda bar aqparat boıynsha olar Petropavlǵa sıntetıkalyq esirtki taratý maqsatymen kelgen. Bular da – jergilikti turǵyndardyń kómegimen kúdikke ilingender. Olardyń barlyq áreketinen habardar bolǵan jergilikti turǵyn kúdiktiler sıntetıkalyq esirtkini Almaty oblysyndaǵy jaldamaly páterde jasaıtynyn eskertken. Petropavldyń jedel ýákilderi qyzmettik issaparǵa shyǵyp, Almaty túbindegi sıntetıkalyq esirtki daıarlaıtyn zerthanany anyqtady. Onda barlyq qajetti jabdyqtar men 90 kılo prekýrsorlar tabylǵan.
«Aldyn ala málimetter boıynsha zerthana 18 kıloǵa jýyq esirtki ónim shyǵarýǵa tıis bolǵan», dedi Soltústik Qazaqstan oblysy polısııa departamenti esirtki qylmysyna qarsy is-qımyl basqarmasynyń bastyǵy, polısııa podpolkovnıgi Rýslan Saparov.
Qazir kúdiktiler Petropavl qalasynda qamaýda otyr. Olar 15 jylǵa deıin bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin. Bul qylmys ta janashyr turǵyndardyń eskertýimen áshkerelenip otyr.
Jalpy, Soltústik Qazaqstan oblysynyń PD esirtkige qarsy kúres jumysy jaqsy jolǵa qoıylǵan. Taratýshylar neshe túrli qıturqy ádiske barǵanymen, izshilder de olardyń oraıyn taýyp jatyr.
Eldiń shetindegi, jeldiń ótindegi oblys bolǵandyqtan soltústikte kóshi-qon salasyndaǵy zań buzýshylyq máselesi de kúrdeli. Polısııa departamenti kóshi-qon qyzmeti basqarmasy bastyǵynyń mindetin atqarýshy, polısııa podpolkovnıgi Ermek Nusyrbaev jyl basynan beri oblys aýmaǵynda elimizde bolý erejelerin buzǵany úshin 957 sheteldik ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵanyn aıtty. Sheteldik jumys kúshin zańsyz tartqany úshin 50 jumys berýshi jaýapkershilikke tartylypty. 8 aıdaǵy jumysty qorytyndylaǵan otyrysta Soltústik Qazaqstan polısııasynyń basshysy Aıdyn Qabduldınov basshy quramǵa sheteldikterdi jiti tekserýdi jeke baqylaýyna alýǵa tapsyrdy.
Osy otyrysta probasııalyq baqylaýda turǵan adamdar jasaıtyn qylmystardyń aldyn alýǵa da erekshe nazar aýdaryldy. A.Qabduldınov aýmaqtyq bólimshelerdiń bastyqtaryna qoǵamnan oqshaýlaýsyz sottalǵan adamdardy tekserýdi jeke baqylaýǵa alýdy, qasaqana buzýshylyqtar bolǵan jaǵdaıda shartty jazany naqty jazaǵa aýystyrý úshin zańda kózdelgen sharalardy batyl qabyldaý kerektigin aıtty.
Árıne, jol-kólik oqıǵalary men ınternet alaıaqtyqtyń údep turǵany ras. Polısııanyń otyrysynda bul máselelerge jiti mán berildi. Qaı máselege bolsyn turǵyndar qyraǵylyǵyn paıdalaný ári muny jetildire túsý zań buzýshylyqqa qarsy is-qımyldyń nátıjeliligin arttyrady.
Soltústik Qazaqstan oblysy