Atyraý oblysynda Qıǵash ózeninen sý jetkizetin magıstraldy sý qubyry bar. Qubyr arqyly kelgen tehnıkalyq sýdy aýyzsý sapasyna deıin jetkizetin «Qulsary» sý tazartý qurylǵysy jumys isteıdi. О́ndiristik súzgiden ótken aýyzsý Jylyoı aýdanynyń ortalyǵy – Qulsary qalasy men «Teńiz» vahtalyq kentine jetkiziledi.
Bul óndiristik nysanǵa «QazTransOıl» AQ enshiles mekemesi «Magıstraldyq sýaǵyzǵysy» JShS ıelik etedi. Seriktestiktiń Qulsary qalasyndaǵy sý tazartý qurylǵysy 1988 jyly salynǵan. Munda Qıǵash ózeninen jetkizilgen sýdy tazartyp, sapasyn jaqsartatyn 12 súzgi bar. «Magıstraldyq sýaǵyzǵysy» JShS bas dırektory Erkin Tańqybaevtyń aıtýynsha, súzgiler kún saıyn tazartylady. Sý sapasy arnaıy zerthanada tekseriledi. Sodan soń tazartylǵan sý árqaısysy 5 myń tekshe metrlik rezervýarǵa jınalyp, «Jylyoısý» JShS-ge jiberiledi.
Qazir Qulsary qalasynyń turǵyndary tutynatyn aýyzsý sapasynda aýytqý joq. Sýdyń móldirligi normaǵa sáıkes. Buǵan «Magıstraldyq sýaǵyzǵysy» JShS basshylyǵy uıymdastyrǵan baspasóz týrynda Atyraý oblystyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Aıgúl Ysqaqova, Qulsary qalasynyń ákimi Qadirjan Adınov, BAQ ókilderi kýá boldy.
Atyraý oblystyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti basshysynyń orynbasary Aıgúl Ysqaqovanyń aıtýynsha, bıyl 20 mamyrdan keıin Qulsary qalasynyń turǵyndarynan sýdyń sapasy nasharlaǵanyna baılanysty shaǵym túsken edi. Sol kezden beri Qulsarydaǵy sý tazartý qurylǵysynda sý sapasy kúnine eki ret monıtorıngilenedi. Monıtorıng kezinde sý quramynda temirdiń kóbeıgeni baıqaldy. Kóktemgi sý tasqynyna baılanysty sý laılanyp, móldirligi normadan aýytqyǵan.
«Alaıda vırýsologııa jáne bakterıologııa taldaý qorytyndysymen zııandy kórsetkishter anyqtalǵan joq. Degenmen sý sapasyn jaqsartý maqsatynda tıisti jumystar júrgizilip, qubyrdy dezınfeksııalaýǵa tapsyrma berildi. Qulsarydaǵy sý sapasyn udaıy baqylaýda ustap otyrmyz. Qazir sý sapasynda normadan aýytqý tirkelmedi», deıdi A.Ysqaqova.
Buǵan ne sebep bolǵan? «Magıstraldyq sýaǵyzǵysy» JShS bas dırektory Erkin Tańqybaevtyń aıtýynsha, kásiporyn mamandary sý sapasynyń normaǵa sáıkes bolýyna basa mán beredi. Al mamyr aıynda Qıǵash ózeninen qubyrmen jetkizilgen sý sapasynyń tómendeýiniń birneshe sebebi bar. Birinshiden, kóktemgi sý tasqyny kezinde sý laılandy. Ekinshiden, 2023 jyly «Astrahan – Mańǵyshlaq» magıstraldyq qubyr jelisiniń 170 shaqyrymynda qubyr aýystyryldy. Osynyń bári mamyr aıynda sý sapasyna áser etken.
«Qazir Qulsary qalasynyń turǵyndaryna táýligine 10 myń tekshe metrge deıin sý beriledi. Al «Teńiz» vahtalyq kentine de osyndaı kólemde sý jiberiledi. Súzgiden ótkizilgen aýyzsý sapasy Qıǵash ózeninen jetkizilgen kezdegiden eki ese jaqsardy», deıdi Erkin Tańqybaev.
Qulsary sý tazartý qurylǵysynyń basshysy Jandos Sarqytovtyń túsindirýinshe, munda qubyrmen jetkizilgen sý 12 súzgiden ótkiziledi. Odan soń árqaısysy 5 myń tekshe metrlik rezervýarlarǵa jınaqtalady. Rezervýarlarǵa quıylǵanda, keıin «Jylyoı sý» JShS qubyryna jiberiletin kezde sýǵa natrıı gıpohlorıdi qosylady.
«Tazartylǵan sý 5 rezervýarǵa jınalyp tur. Qazir bir qazandyq jóndeýden ótkizilip jatyr. Ony jyl sońyna deıin iske qosý josparlandy. Taǵy bir qazandyq salynýda. Bul qazandyqtyń qurylysyn 2025 jyldyń sońyna taman aıaqtaý kózdelip otyr», dedi Jandos Sarqytov.
Onyń aıtýyna qaraǵanda, qazan aıynda qurylǵyda úsh kúndik jóndeý jumysy júrgiziledi. Qubyr dezınfeksııalanady. Bul qysqy maýsymda qurylǵylardyń tosynnan isten shyqpaýy úshin qolǵa alynǵaly otyr. Sý berýdiń josparǵa sáıkes toqtatylyp, qurylǵylarǵa jóndeý júrgiziletini týraly turǵyndarǵa aldyn ala habarlandyrý joldandy. О́ıtkeni sýdy qaıtadan bergen alǵashqy kezde qubyr boıynda laı bolýy múmkin. Bul qalypty jaǵdaı retinde qarastyrylǵan.
«Qulsary sý tazartý qurylyǵysyna jóndeý júrgizý smetasy ázirlenip jatyr. Jóndeý kezinde sý sorǵylaryn aýystyrý, sý sapasyn odan ári jaqsartý maqsatynda jańadan kómir súzgilerin ornatý josparlanyp otyr», dep málimdedi bas dırektor Erkin Tańqybaev.
Atyraý oblysy