Aqparattyq keńistiktiń keńge qanat jaıýy kóp jumysty jeńildetkenimen, adamzat aldyna aqparattyq qaýip, kompıýterlik qylmys, qoǵamdyq sanany shatastyrý, kıbershabýyl, jalǵan málimet berý sııaqty jańa kedergilerdi ákeldi. Bul qaýipterdiń aldyn alý úshin buqaralyq aqparat quraldary men akademııalyq ortanyń baılanysy berik bolýy shart. Almatyda «Daǵdarys pen turaqsyzdyq jaǵdaıynda uıymdar men BAQ arasyndaǵy tıimdi kommýnıkasııalar» dep atalǵan tanymdyq semınar ótip, taqyrypqa qatysty mańyzdy máseleler saralandy.
Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi, Narxoz ýnıversıteti, Qazaqstandaǵy BUU Jahandyq kommýnıkasııalar departamentiniń ókildigi birlese uıymdastyrǵan semınarda daǵdarysqa qarsy kommýnıkasııalyq strategııalar ázirleý, jalǵan aqparatpen kúres, salalyq jýrnalıstıkany damytý, baspasóz hatshylarynyń kásibı biliktiligin jetildirý máseleleri keńinen talqylandy. Erkin pikir almasý formatynda órbigen is-sharaǵa jýrnalıster men pıar mamandary, baspasóz qyzmetiniń ókilderi qatysty.
Semınar jumysyn ashqan Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń BAQ salasyndaǵy memlekettik saıasat departamentiniń dırektory Qaınar Ahetov keıingi jyldary qoǵammen jáne medıanaryqtyń kásibı qatysýshylarymen dıalog ornatýda aýqymdy jumys atqarylyp jatqanyna toqtaldy.
«Memlekettik organdar men buqaralyq aqparat quraldarynyń ózara is-qımyl máselelerinde baspasóz hatshylary men baspasóz qyzmetiniń ókilderi mańyzdy ról atqarady. Jýrnalıstermen syndarly qarym-qatynas ornatý, memlekettik mekemeler qyzmetiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý, tıimdi daǵdarystyq kommýnıkasııalar – osynyń barlyǵy qoǵamdyq senimdi nyǵaıtýǵa jáne memlekettik júıeniń turaqty jumys isteýine yqpal etedi. 2017 jyldan bastap zańnamalyq deńgeıde memlekettik organnyń birinshi basshysyna tikeleı baǵynatyn BAQ-pen ózara is-qımyl jasaý jónindegi ýákiletti tulǵa mártebesi aıqyndaldy. Bul jýrnalısterge aqparat berýdiń sapasy men jedeldigine áser etti. Qarqyndy damyp kele jatqan medıa orta, aqparattyq keńistiktegi jańa syn-qaterler jaǵdaıynda memlekettik mekemeler men BAQ kommýnıkasııalaryn jetildirýge tıispiz», dedi Q.Ahetov.
Semınar qatysýshylaryna tıimdi tájirıbe almasý alańyn usynǵan Narxoz ýnıversıtetiniń ǵalymdary daǵdarys jaǵdaılarynda aqparattyq ashyqtyqty qoldaý árbir damyǵan el úshin mańyzdy mindet dep esepteıdi. Ýnıversıtet prezıdenti Qanat Qojahmetov aqparattyq aǵyn qarqyndy damyp jatqan qazirgi álemde turaqsyzdyq pen belgisizdik bizdiń kúndelikti ómirimizdiń ajyramas bóligine aınalǵanyn, osyndaı kezde daǵdarystar tek synaq qana emes, sonymen qatar damý, senimdi nyǵaıtý jáne ashyqtyqty arttyrý múmkindigine aınalatynyn atap ótti.
Semınarda sóz alǵan BUU Jahandyq kommýnıkasııa departamentiniń ókili Vlastımıl Samek tehnologııa tilin jetik meńgerý jýrnalıstiń basty qarýy ekenin, alaıda túrli aqyldy quraldar adamnyń shynaıy sezimi men oıyn, shyǵarmashylyq qabiletin almastyra almaıtynyn, aqparattyń dáıektiligine basa mán berý tilshiniń kásibı qarymynyń basty jemisi ekenin atady.
«Bul ǵasyr – kommýnıkasııanyń shyrqaý bıikke shyqqan kezeńi. Aqparat memleket ómirinde úlken ról atqarady. Bul úlken qural, tipti qarý dep te aıtýǵa bolady. Aqparattyń shynaıylyǵyna mán berý – jaýapty is. Biz taratqan aqparat keıipkerdiń aldaǵy bolashaǵyna áser etetinin umytpaýymyz kerek. Qytaıda jaryq kórgen «Soǵys óneri» kitaby álemge jańasha kózqaras ákeldi. Sol sekildi «Aqparat óneri» dep atalatyn kitap jazýdyń ýaqyty kelgen sekildi. Aqıqat pen jalǵan mıdaı aralasqan dáýirde etıkalyq barometr, dezınformasııamen kúres asa mańyzdy», deıdi V.Samek.
Semınar barysynda bıznes-jýrnalıstıka, iskerlik kommýnıkasııalar men medıa salasynyń sarapshylary antıkrızıstik basqarý boıynsha óz tájirıbelerimen bólisti. Narxoz ýnıversıtetiniń professory Gúlmıra Sultanbaeva «Joǵary bilim salasyndaǵy daǵdarys kommýnıkasııasy: baspasóz qyzmeti jáne BAQ» taqyrybynda dáris oqydy.
«Krızıstik daǵdarys kezinde akademııalyq erkindigimizdi qalaı qorǵaımyz? О́kinishke qaraı, biz bul saty boıynsha álemde 110-orynda turmyz. Stýdent pen oqytýshy arasyndaǵy bilim úderisinde, zertteý barysynda eshqandaı kedergi, bıýrokratııa bolmaýy kerek. Ýnıversıtetterde kórsetiletin saıası qysym, oqý jospary men zertteýlerge jasalatyn tosqaýyl, qarjylyq qıyndyq – bári-bári akademııalyq erkindikti shekteıdi. Bizde bul máselege jańasha kózqaras qajet. Akademııalyq orta men stýdentter saıası naýqandarǵa táýeldi bolmaýǵa tıis. Olardyń maqsaty – bilim alý, ǵylymmen, shyǵarmashylyqpen aınalysý. Aqparat keńistiginde de adaldyq pen kásibılik basty ról atqarady. Jýrnalıstıka fakýltetterindegi oqytý barysynda memlekettik BAQ quraldarynyń kontentin qalaı taldasaq, oppozısııalyq basylymdardyń da jarııalanymdaryn teń dárejede taldaýymyz kerek. Táýelsiz BAQ materıaldaryn zertteý bolashaq mamannyń synı oılaý daǵdysyn qalyptastyrady. Sonda ǵana synǵa tótep beretin jan-jaqty saýatty maman qalyptastyramyz», deıdi G.Sultanbaeva.
Semınarda Qazaqstan PR kásibı klýbynyń múshesi, «TikTok Kazakhstan», «Ozon Kazakhstan» jobalarynyń jetekshisi Laýra Barysova, Ulttyq kommýnıkasııalar boıynsha OBSE keńesshisi Aıbar Oljaı, «Nomad Comms» agenttiginiń jetekshisi Zarına Býenbaeva óz tájirıbelerimen bólisti.
Is-shara Salalyq jýrnalıstıkany damytýdyń 2024 jylǵa arnalǵan jol kartasy aıasynda uıymdastyrylǵan.
ALMATY