Atyraý munaı óńdeý zaýytyndaǵy josparly aldyn alý jumystary bastalǵaly jarty aıdan asty. Bul jumysqa 2 myńnan astam jumysshy men 70 arnaıy tehnıka tartylyp otyr. Kásiporynnyń qoǵammen baılanys bóliminiń aqparatyna qaraǵanda, josparlanǵan aldyn alý jumystary ónerkásiptik qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy zańnama talaptaryna jáne Energetıka mınıstrligi bekitken kestege sáıkes iske asyrylyp jatyr.
Is-sharany júıeli júrgizý nátıjesinde tehnologııalyq qondyrǵylardyń qaýipsiz qyzmeti men jabdyqtardyń turaqty jumysy qamtamasyz etilip, óndiris tıimdiligi artady. Qazannyń sońyna deıin Atyraý munaı óńdeý zaýytynda tehnologııalyq jabdyqtar men qubyrlardyń ónerkásiptik qaýipsizdigin tehnıkalyq kýálandyrý, tekserý, saraptamadan ótkizý sekildi is-sharalar keshenin iske asyrý josparlanypty. Sonyń aıasynda birneshe baǵyttaǵy jumys atqarylyp jatyr. Bul – jabdyqtardy tazalaý, peshter men reaktorlardy qaptaý, tozǵan jabdyqtar men katalızatorlardy aýystyrý, kolonna jabdyǵynyń ishki qurylǵylaryn modıfıkasııalaý. Sondaı-aq qysymmen jumys isteıtin quraldardy tekserý men qadaǵalaý jóninde is-sharalar qolǵa alynǵan.
«Zaýyttyń buryn jınalǵan qory esebinen josparlanǵan aldyn alý jumystary kezinde Energetıka mınıstrliginiń kestesine sáıkes benzın, dızel otyny, suıytylǵan gaz, avıaotyn jáne basqa da munaı ónimderi turaqty ári júıeli jóneltilip jatyr. Qazir zaýyttaǵy rezervýar parkinde 10,9 myń tonna avtobenzın, 4,1 myń tonna dızel otyny, 2,4 myń tonna avıaotyn, 100 tonna suıytylǵan gaz bar. Kún saıyn orta eseppen 1,1 myń tonna avtobenzın, 1,2 myń tonna dızel otyny jóneltiledi. Máselen, 2024 jyldyń 16 qazanyndaǵy málimetke qarasaq, Batys Qazaqstan oblysynyń munaı bazalarynda AI-92 markaly benzınniń 2,7 myń tonnasy saqtalyp tur. Jolda shamamen 1,29 myń tonna ónim bara jatyr. AI-92 benzıniniń baza men joldaǵy jalpy kólemin eskersek, Batys Qazaqstan oblysynda 3,98 myń tonna benzın bar. Bul – shamamen eki aptaǵa jetetin qor», dep habarlady qoǵammen baılanys bólimi.
Basty másele – ishki naryqtaǵy janar-jaǵarmaıǵa suranysqa baılanysty turaqty jaǵdaıdy saqtap turý. Bul oraıda «QazMunaıGazdyń» basqa munaı óńdeý zaýyttarynda janar-jaǵarmaı materıaldarynyń jekelegen túrin óndirý kólemi ulǵaıtylǵan. Máselen, «Pavlodar munaı-hımııa zaýyty» JShS-dan jáne «PQOP» JShS-dan (Shymkent MО́Z) kúnine orta eseppen sáıkesinshe 4,2 myń jáne 7,4 myń tonna avtobenzın, 7 myń jáne 5,5 myń tonna dızel otyny jóneltiledi.
Degenmen keı óńirde kólikke quıatyn gaz ben janarmaı tapshylyǵy týyndaǵany jasyryn emes. Máselen, Atyraý oblysynda gaz quıatyn 101 stansanyń 86-sy jumys istep tur. Oblystyq Energetıka jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasy basshysynyń orynbasary Jantas Ospannyń deregine súıensek, munaıly óńirge 7 020 tonna suıytylǵan munaı gazy bólingen. Onyń keıbir bóligi Aqtóbe men Batys Qazaqstan oblysynan jetkizildi.
«Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń resmı málimetine sáıkes josparlanǵan jóndeý jumystaryna baılanysty óndiris ýaqytsha toqtady. Osyǵan oraı suıytylǵan gaz kórshi oblystardan tasymaldanady. Qazan aıynda ishki naryqty suıytylǵan gazben tolyq qamtamasyz etý maqsatynda Energetıka mınıstrliginen qosymsha 880 tonna avtogaz suratyldy», deıdi Jantas Ospan.
Onyń málimetinshe, gaz quıý beketteri qoryndaǵy 7 020 tonna suıytylǵan gazdyń 408 tonnasy Atyraý munaı óńdeý zaýytynan alynǵan. Batys Qazaqstan oblysyndaǵy «Jaıyqmunaı» JShS-dan 2 490 tonna, Aqtóbe oblysyndaǵy «SNPS-Aqtóbemunaıgaz» AQ-dan 4 122 tonna gaz jetkizilgen.
Atyraý munaı óńdeý zaýytynda josparlanǵan aldyn alý jumystaryn qazannyń sońynda deıin aıaqtaý josparlanyp otyr. Kásiporyn osy kezde turaqty tehnologııalyq rejimge shyǵady.
Bet qattalyp jatqanda:
Keshe «Atyraý munaı óńdeý zaýyty» JShS qoǵammen baılanys bólimi josparlanǵan aldyn alý jumysy merziminen buryn sátti aıaqtalǵanyn habarlady.
«Zaýytta ELTQ-AVQ-3, benzın men dızel otynyn gıdrotazartý quramdastyrylǵan qondyrǵysy, katalıtıkalyq rıformıng, kúkirt óndirý, aralas kúkirt óndirý, jeńil gazoıldy gıdrotazartý, naftany selektıvti gıdrogenızasııalaý jáne naftany gıdrotazartý qondyrǵylary belgilengen merziminen buryn iske qosyldy. Qazir munaıdy bastapqy óńdeýge arnalǵan ELTQ-AQ-2 qondyrǵysynda iske qosý-baptaý jumystary júrip jatyr. Al katalıtıkalyq krekıng, suıytylǵan kómirsýtekti gazdardy kúkirtsizdendirý jáne býtenderdi olıgomerızasııalaý qondyrylarynda iske qosý aldyndaǵy jumystar júrgizilip jatyr. Jabdyqtar kezegimen tehnologııalyq rejimge shyǵarylyp, óndiris kólemi birtindep ulǵaıtylady», dep málimdedi qoǵammen baılanys bólimi.
Zaýyttan taýarly dızel otyny jóneltilip jatyr. AI-92 markaly avtobenzınin jóneltýge daıyndaý qolǵa alynǵan.
Atyraý oblysy