Aqsary júzdi, ashańdaý deneli, júzine kúlki úıirilip turatyn Andreımen kúzgi oraqtyń qyzǵan ýaqytynda alqapta júzdestik.
Áýeli Andreıdiń jergilikti ult tilinde eshbir múdirmeı, taza sóıleıtinin qyzyqtaǵanbyz. Qazaǵy qalyń ońtústik ólkede tańsyq emes shyǵar, al óz baýyrymyz odyrańdaǵan orys tilinde sóıleıtin bizdiń jaqta ózge násildegi órenniń óz tilińde sóıleýi ádemi áser qaldyrady. Tipti et jaqyn týysyńmen dıdarlasqandaı razy bolyp qalasyń.
– Áne, anaý taýdy kórdińiz be? – degen Andreı oń qolyn ántek kóterip, kógildir saǵym kómkergen shaǵyn taýdy nusqady, – Qoshqarbaı taýy. Eteginde taý attas aýyl bar.
Kileń jergilikti ult turatyn shoq juldyzdaı shaǵyn ǵana berekeli aýyldy biletin edik. El aǵasy Qaıyrken Hasenov bas bolyp, qaısybir jyldary balalar úıinen áldeneshe balalardy ákelip, baýyrlaryna basypty degendi de estigenbiz. Bir jaǵynan, aýyldaǵy jyl saıyn bala sany jetpeı jatatyn mektepti saqtap qalý, ekinshi jaǵynan, jetim kórse jebeıtin halqymyzdyń ǵajaıyp qamqorlyǵy. Tildese kele uqqanymyz, Andreı de sol balalardyń biri eken. Kókshetaý qalasyndaǵy joǵary tehnıkalyq kolledjin bitirip, qurylys sheberi atanypty.
– Qalada árıne, jastarǵa qyzyq qoı, biraq men aýylǵa qaıtqym keldi. Onda baýyryna basyp tárbıelegen Gúlnar anam men Baǵlan ákem Baımaqanovtar bar. Aýyldaǵy negizgi mektepti aıaqtadym. Taza qazaq tilinde. Aýyl balalarymen taı-qulyndaı tebisip ósken soń jergilikti ult tilin jete meńgerdik. Tilin ǵana emes, salt-dástúrin de, – deıdi Andreı Kekın. – Aqkól qalasyndaǵy balalar úıinen inim Sergeı, qaryndasym Galıamen birge kelgenbiz. Otbasynda Shahnazar, Serik, Indıra, Elmıra, bárimiz birge óstik. Balalar úıinen aıyrmashylyǵy, ata-ananyń janashyrlyǵy der edim. О́z qolym óz aýzyma jetse de, qaıyrylyp kete almaı júrgenim sol. Qazir mehanızator bolyp eńbek etemin. Aıyna 200 myń teńgeniń tóńireginde tabys tabamyn. Endi biz de azamat bolǵan soń otbasyna kómektesýimiz kerek qoı.
О́z aıtýyna qaraǵanda, jatpaı-turmaı jumys isteıtin aýyl adamdarynan kóp dúnıe úırengen. Eń bastysy, bir-birine janashyr bolýdy, qamqorlyq kórsetýdi. Aýyldaǵy sharýa qojalyǵynyń basshysy Qaıyrken Hasenov jyl saıyn óz qarajatyna úı salyp, jastarǵa beredi eken. Azamat Janbaı esimdi Andreıdiń dosy osyndaı úıge kiripti. Qora-qopsysy, monshasy, baqshasy bar, sáýletti úı. Byltyr da osyndaı bir úı salynǵan. El aǵasynyń bar peıili – shaǵyn aýyldy shashyratpaı, saqtap qalý.
– Men de bıznespen aınalysqym keledi, – deıdi Andreı, – sol kezde Qaıyrken aǵam tárizdi aýyl adamdaryna kómektesip, alǵys arqalasam dep armandaımyn.
Qazir mehanızator Andreı kúzgi oraq naýqanyna qatysyp júr. Kóktemnen qashan qar túskenshe bir úzilmeıtin naýqandyq jumys kezinde aldynan jumys úrkip otyratyn jigerli jas kez kelgen sharýany isteı beredi. Jer de jyrtqan, tyńaıtqysh ta sińirgen. Endi mine, el yryzdyǵyn eseleıtin kúzgi egin oraǵy.
Eki jyl tehnıka tizgindegen bozbalanyń keýdesindegi eń izgi armany – aýylynyń ajary. Baýyr basyp qalǵany sondaı, eki sóziniń birinde «men aýyldyń balasymyn» deıdi. Aýyl degen aq besik, qara shańyraq óziniń ýyljyǵan yqylasymen bozbalany baýyryna tartyp tur-aý. О́zi de balalar úıinen kelip, baqyt qushaǵyna bólenýi Baımaqanovtar otbasynyń ystyq yqylasy, adamgershilik peıili dep uǵady. Jaǵasyna qol tımese, jamaýly kıim kımese, ol – keńpeıil qazaqtyń qasıeti.
– Aýylda alǵan tárbıe bizdi ómir súrýge úıretti, – deıdi keıipkerimiz, – qazir adal eńbek týraly kóp aıtylady. Al eńbektiń shynaıy mektebi aýylmen tamyrlas.
Aıtqany jón-aý, tipti.
Aqmola oblysy,
Zerendi aýdany