Astanada ótken «Bir aýyl – bir ónim» kórmesi elordalyqtarǵa ulttyq ónimniń san túrin usyndy. Joba shaǵyn jáne mıkrobıznesti, jergilikti shıkizattan ónim óndirýmen aınalysatyn aýyl turǵyndaryn qoldaýǵa baǵyttalǵan. Kórmege 2023–2024 jyldarǵa arnalǵan jobanyń fınalısteri qatysty.
«Atameken» UKP, Ulttyq ekonomıka mınıstrligi men Japonııanyń JICA agenttigi birlesip júzege asyryp jatqan jobanyń taǵy bir maqsaty – jergilikti resýrstardan óńirlik ónimdi anyqtaý men damytý. Sondaı-aq aýyldaǵy óndiris tehnologııalaryn jetildirýge, ónimdi syrtqy-ishki naryqtarǵa jyljytýǵa járdemdesýdi kózdeıdi. Mundaı jobany ótken ǵasyrdyń 70-jyldarynda Oıta prefektýrasy gýbernatory Morıhıko Hıramasý bastaǵan. Ol tabıǵı resýrstardy paıdalaný arqyly aýyldy ekonomıkalyq quldyraýdan shyǵarý joldaryn usynǵan.
44 taýar óndirýshi organıkalyq azyq-túlikten bastap ınnovasııalyq aýyl sharýashylyǵy ónimderine deıin kórmege qoıdy.
«Bul is-shara aýyldaǵy daryndardy qoldap, ulttyq ınnovasııalardy keńinen paıdalanyp, el ıgiligi úshin kádege jaratýǵa múmkindik týdyrady. Oǵan qosa, jergilikti kásipti damytyp, aımaq ekonomıkasynyń óristeýine septigin tıgizedi», deıdi «Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary Tımýr Naqypbekov.
Jyl basynan beri elimizdiń 19 aımaǵynda 800-ge jýyq óndirýshi jobaǵa qatysty. Olardyń qatarynda aǵash óńdeý ónerkásibi, túıe súti, jent, qymyz, bal ónimderi, shópter men jańǵaq sııaqty jergilikti shıkizatty paıdalanatyn tamaq ónerkásibi bar.
«Qaraǵandynyń týmasymyn. Qoı júninen túrli qolóner ónimin jasaýmen 12 jasymnan beri shuǵyldanamyn. Áýeli jaqsy júndi tańdap alyp, ony jýyp, tazalap, boıaımyz. Bul iste anam men ákem kómekshi. Daıyn bolǵan shıkizattan kóńilim tartqan buıymnyń bárin derlik jasaýǵa bolady. Aıaqkıim, kıim-keshek, kartına, tekemet, kilemshelerdiń bári óz qolyman shyqqan», deıdi Qaraǵandy tehnologııa jáne servıs kolledjiniń modeler-pishýshi mamandyǵynda oqyp júrgen 17 jastaǵy kásipker Gúlbaqyt Quttybaeva.
Damys Bolathan 5 jyldan astam ýaqyt boıy taza bylǵarydan sómke tigedi. Jobaǵa qatysyp, jabdyq satyp alýǵa qarajat tapty.
«Kásipkerlikti qoldaý baǵdarlamalary men bıznesti qalaı júrgizý kerektigin, oǵan qosa esep berý týraly múlde beıhabar edim. Qazir túrli kórmege qatysyp turamyn. Astanada dúken ashtym. Aqyryndap damyp jatyrmyz», deıdi Damys.
Saıan Ahmetjan Abaı oblysy sportshylary arasynda tanymal bolyp kele jatqan «Astal» kokteılin shyǵarady. Ol talqannan (qýyrylǵan arpa ne bıdaıdan jasalǵan) óndiriledi.
«Biz «Bir aýyl – bir ónim» arqyly kásipkerler palatasymen tyǵyz jumys istep júrmiz. Bastapqyda bizge bıznesti qurýǵa jáne marketıng boıynsha kómek kórsetti. О́nimdi qazir Abaı oblysynyń barlyq óńirinen satyp alýǵa bolady. Jaqyn kúnde respýblıkalyq deńgeıge shyǵýǵa úmitimiz bar», dedi.
2023 jyly «Atameken» UKP elimizdiń barlyq óńirinde osy jobany aýqymdy iske asyrdy. Nátıjesinde, 519 óndirýshiniń qatysýymen 20 óńirlik kórme ótkizildi. Olardyń arasynan 60 fınalıst irikteldi. Fınalǵa shyqqan 60 úmitkerdiń 34-i azyq-túlik ónimin shyǵarsa, 17-si ulttyq ónimmen, 9-y bıoónimmen aınalysady. Byltyrǵy fınalıster 196 ónim túrin shyǵarady.
Byltyr shaǵyn kásipte 107-ge jýyq jumys orny quryldy. On áıeldiń kásip ashýyna múmkindik berdi. Brendtik ónimderge arnalǵan 60 joba ázirlendi.