Qaı zamanda da qońsy jatqan mońǵol halqymen bizdiń halyqtyń aralastyǵynyń, alys-berisiniń jylnamasy ǵasyrlardan tamyr tartady. Bul birinshiden, búgingi shekaramyz shektespese de jaqyn jatqandyqtan, ekinshiden, memleket bolyp qalyptasý jolynda nebir jaýgershilik zamandy qatar kórgendikten ejelden etene aralastyq. Tipti qazirgi Mońǵolııa aýmaǵynda bir qaýym qazaq jurty ómir súrip jatyr. Búgingi táýelsiz elder retinde de qos eldiń saıası-ekonomıkalyq baılanystary berik baılanǵan. Dıplomatııalyq qarym-qatynasta da dostyqqa syzat túsiretin esh shıkilik joq.
Osy kúni Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Mońǵolııada memlekettik saparmen júr. Bul – Memleket basshysynyń Mońǵolııaǵa at basyn burǵan alǵashqy memlekettik sapary. Qasym-Jomart Toqaev 2006 jyly elimizdiń Syrtqy ister mınıstri kezinde jáne 2013 jyly BUU Bas hatshysynyń orynbasary retinde Mońǵolııaǵa eki ret barǵan.
Myńdaǵan jyldy artqa tastaǵan eki eldiń túrli saladaǵy baılanysy búgin de tarıhı jalǵasyn tapqan. KSRO ydyraı sala kóp uzamaı 1992 jyldyń qańtarynda Qazaqstan –Mońǵolııa dostastyǵynyń alǵashqy dıplomatııalyq qazyǵy qaǵyldy. Sóıtip, araǵa bes jyl salyp, 1997 jyldyń mamyr aıynda Ulan-Batyrda Qazaqstannyń Dıplomatııalyq mıssııasy ashyldy. Al 2007 jyly qańtar aıynda Dıplomatııalyq mıssııa Qazaqstannyń elshiligi bolyp aýysyp, deńgeıi joǵarylady.
Negizinde eki eldiń arasynan alǵash bolyp elshilik ashý isin Mońǵolııa qolǵa aldy. Iаǵnı 1992 jyly qyrkúıekte Almaty qalasynda Mońǵolııanyń elshiligi jumysyn bastady.
Qazaqstan men Mońǵolııanyń saıası qatynastary 1993 jylǵy qazanda Qazaqstan delegasııasynyń Prezıdent deńgeıindegi Ulan-Batyrǵa barǵan resmı saparynan bastaý aldy. Bul sapar barysynda ekijaqty saýda-ekonomıkalyq qarym-qatynastaǵy shart-quqyqtyq negiz qalanyp, odan keıingi úkimetaralyq, vedomsvoaralyq kezdesýlerde taraptar saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy ekijaqty ózara is-qımyldyń ózekti máseleleri boıynsha pikir almasyp, sondaı-aq halyqaralyq jáne óńirlik kún tártibindegi ózekti máseleler tóńiregindegi ustanymdaryn salystyryp otyrdy.
Qos eldiń dıplomattary da ár jyldary Astana jáne Ulan-Batyr arasyndaǵy áriptestikti nyǵaıtý maqsatynda eki eldiń syrtqy saıası vedomstvolary baılanystarynyń joǵary deńgeıin qoldaý sharalaryn pysyqtap keledi. Resmı derekterge súıensek, 1991 jyldan bastap qazirgi ýaqytqa deıin eki eldiń arasynda 40-tan asa halyqaralyq kelisim men sharttarǵa qol qoıylǵan eken.
2007 jyldyń 14-15 tamyzynda Mońǵolııa Prezıdenti N.Enhbaıar Qazaqstanǵa memlekettik saparmen kelip, sapar barysynda eki el prezıdentteri Birlesken málimdemege qol qoısa, 2008 jyldyń tamyzynda da Qazaqstan Prezıdentiniń Mońǵolııadaǵy eki kúndik memlekettik sapary aıasynda dál sondaı qujat qabyldanǵan.
2019 jyly 10-12 qazanda Mońǵolııanyń sol kezdegi Premer-mınıstri, qazirgi Prezıdenti Ý.Hýrelsýh Qazaqstanǵa jasaǵan resmı sapary aıasynda Qazaqstan – Mońǵolııa bıznes forýmynyń ashylýyna qatysyp, eki eldiń bolashaq baılanystarynyń berik nyǵaıýyna sep bolǵan jan-jaqty kelisimderge qol jetkizildi. Sol saparda Ý.Hýrelsýh Qazaqstannyń táýelsizdik jyldary jáne naryqtyq ekonomıkaǵa kóshkennen keıin ekonomıkanyń turaqty damýy men qolaıly ınvestısııalyq ahýaldy qamtamasyz ete otyryp, úlken jetistikterge qol jetkizgenin atap ótken-di.
«Bizde saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyqty keńeıtý úshin eleýli múmkindikter bar. Osy bıznes forým eki el arasyndaǵy iskerlik qatynastar men ekonomıkalardyń damýyna serpin beretinine senimdimin», degen Mońǵolııa Premer-mınıstri men Qazaqstan Úkimet basshysynyń qatysýymen atalǵan forým aıasynda qos taraptyń iskerlik baılanystaryn arttyrý maqsatyndaǵy 8 qujatqa qol qoıyldy.
2023 jyldyń 20 qyrkúıeginde Nıý-Iorktegi BUU shtab-páterinde Qasym-Jomart Toqaev BUU Bas Assambleıasynyń 78-sessııasynyń aıasynda Mońǵolııa Prezıdenti Ýhnaagıın Hýrelsýhpen kezdesken edi. Onda Memleket basshysy Qazaqstan men Mońǵolııa arasyndaǵy tyǵyz ári dástúrli dostyq qarym-qatynasty atap ótti. Sondaı-aq ekijaqty baılanystardy strategııalyq seriktestik deńgeıine deıin keńeıtý múmkindigine nazar aýdardy.
Al bıyl 4 shilde kúni Aqordada ótken kezdesýde Qazaqstan Prezıdenti «ShYU plıýs» formatyndaǵy otyrystyń tabysty ótýine syndarly úles qosqany úshin Ýhnaagıın Hýrelsýhqa rızashylyǵyn bildirdi. Memleket basshysynyń aıtýynsha, Mońǵolııa – elimizdiń Azııadaǵy eń mańyzdy seriktesteriniń biri. Q.Toqaev eki eldi ǵasyrlar qoınaýynan tamyr tartatyn ortaq mádenı-tarıhı qundylyqtar men dástúrler baılanystyratynyn atap ótti.
«Qazaqstan men Mońǵolııanyń yntymaqtastyǵy ózara qurmet pen qoldaý rýhynda udaıy nyǵaıyp keledi. Elderimiz arasynda senimdi jáne syndarly saıası dıalog jolǵa qoıylǵan. Aýqymdy sharttyq-quqyqtyq baza qalyptasqan, mádenı-gýmanıtarlyq baılanystar keńeıip keledi. Oraıly sátti paıdalanyp, Qazaqstandaǵy buryn-sońdy bolmaǵan sý tasqyny kezinde qoldaý kórsetkenderińiz úshin Sizge jáne barsha mońǵol halqyna rızashylyǵymdy bildiremin», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
О́z kezeginde Mońǵolııa Prezıdenti Qazaqstandaǵy saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq reformalardyń nátıjesin joǵary baǵalap, Qasym-Jomart Toqaevty Mońǵolııaǵa memlekettik saparmen kelýge shaqyrǵan-dy. Qasym-Jomart Toqaev bul shaqyrýdy zor yqylaspen qabyl alatynyn jetkizgen. Sarapshylar osy jolǵy sapar ekijaqty qatynastardyń jylnamasyndaǵy jańa kezeńge jol ashatynyn aıtady.
Tize bersek, mundaı kezdesý, qol jetkizilgen kelissóz óte kóp, árıne. Bastysy, qaı kezdesýdi alyp qarasaq ta, taraptar saıası, saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy ekijaqty yntymaqtastyqtyń túrli aspektisin talqylady.
Búginde Qazaqstan men Mońǵolııa arasyndaǵy taýar aınalymy 2024 jyldyń qańtar-tamyz aılary arasynda 83,9 mln dollardy quraıdy. Muny eki elge ortaq saýda salasynyń kórsetkishi demeseń, basym bóligi Qazaqstan eksportyna tıesili. Iаǵnı biz osy esepti kezeńde Mońǵolııaǵa 83,3 mln dollardyń taýarlaryn ótkerippiz. 586,1 myń dollardyń taýaryn mońǵoldar jetkizgen.
Qysqasy, búginde Qazaqstannyń Mońǵolııaǵa shıkizattyq emes taýarlar boıynsha eksporttyq áleýeti shamamen 100 mln dollardy qurap otyr. Endigi meje – taýar aınalymyn 500 mln dollarǵa deıin ulǵaıtý. Bul – Qazaqstan Prezıdentiniń usynysy. Jalpy alǵanda, Qazaqstan tarapy qazaq-mońǵol iskerlik keńesin qurýǵa jáne Saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty jandandyrý jónindegi jol kartasyn qabyldaýǵa múddelilik tanytyp otyr.