Jetisýdyń ortalyǵy Taldyqorǵan qalasynyń qoǵamdyq tártibi men qaýipsizdigin qadaǵalap otyrǵan 5514 áskerı bólimniń qurylǵanyna 23 jyl toldy. Ulttyq ulannyń «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵyna qarasty qurylymnyń shırek ǵasyr sheńberinde jetken jetistigi kól-kósir. Eldi dúrliktirgen Qyzylaǵash, Qańtar oqıǵasynda áskerı ujymnyń atqarǵan jumystaryna halyq kýá. Tótenshe jaǵdaı kezinde de toptyń aldynda júretin – solar.
Jetisý jeriniń tynyshtyǵyn qamtamasyz etý – memlekettik strategııalyq mindetterdiń biri. Bul baǵytta atalǵan ujym qúsh-qýat vedomstvosynyń iri qurylymdarynyń biri sanalady. Olarǵa shahardaǵy qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý mindetteri júktelgen. Áskerı bólimniń jeke quramy ishki ister organdarymen birge qoǵamdyq tártipti saqtaý boıynsha Taldyqorǵan qalasynda patrýldik-bekettik qyzmet atqarady. Kópshilik qoǵamdyq-saıası, sporttyq jáne basqa is-sharalardy ótkizý kezinde qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etedi. Bul jaýapty mindetti minsiz atqarý úshin quqyqtyq tártip áskeriniń áskerı qyzmetshilerine qoıylǵan negizgi talap – qyraǵylyq, uqyptylyq, batyldyq pen batyrlyq sekildi qasıetter.
«Úkimet qaýlysymen ishki qaýipsizdikti qamtamasyz etý maqsatynda 2001 jyldyń 5 qarashasynda 5514 áskerı bólimi quryldy. Oǵan burynǵy Almaty oblysynyń ákimi Shalbaı Qulmahanov tikeleı múddeli boldy. 2004 jyldyń 21 sáýirinde Prezıdent atynan Ishki áskerler qolbasshysy general-polkovnık Qaıyrbek Súleımenov áskerı bólimge Jaýyngerlik Týdy tabys etti. Bólimniń birinshi komandıri bolyp, qazirgi ardager polkovnık Qanat Álıev taǵaıyndalyp, artynsha bólimge podpolkovnık Sergeı Agoshkov basshylyq etti. Polkovnık Asatolla Qulahmedov te osy bólimde komandır bolyp, qyzmet baspaldaǵynan ótken. Budan keıin polkovnık Dáýlet Jolbaev, podpolkovnık Abdumarat Tashımbetov, podpolkovnık Nurlybek Eleýsizov, podpolkovnık Erbol Antaı, podpolkovnık Danııar Qasymov, podpolkovnık Tólebı Chýbaev jáne polkovnık Baǵıtjan Balambaev ár jyldary qolbasshylyq etti. Búginde bólimdi polkovnık Ámir Mansurov basqaryp otyr», deıdi podpolkovnık Baqyt Álipbaev.
Bólimniń shırek ǵasyrǵa jýyq júrip ótken tarıhı jolyna nazar salsaq, respýblıkalyq, oblystyq jáne qalalyq aýqymdaǵy mańyzdy mindetter atqarǵanyna kóz jetkizemiz. Máselen, 2010 jyly naýryz aıynda el ishin dúr silkindirgen tótenshe jaǵdaı bolǵan edi. Almaty oblysy Aqsý aýdany Qyzylaǵash aýylyndaǵy sý qoımasynyń bógeti jarylyp, 3,5 myń adam turatyn eldi mekendi sý shaıyp ketti. Júzdegen úı qırap, birneshe adam qaza boldy. Tótenshe oqıǵa bolǵan mekenge shuǵyl jetken 5514 áskerı bóliminiń áskerı qyzmetshileri on shaqty kún qyzyl sýdan kelgen zardapty joıý boıynsha orasan jumys atqardy. Úshti-kúıli joǵalǵan adamdardy izdestirý jumystaryn júrgizdi. Halyqtyń shashylyp qalǵan dúnıe-múlkiniń talan-tarajǵa túsip ketýine jol bermedi.
2011 jyldyń jeltoqsany men 2012 jyldyń qańtary aralyǵynda Mańǵystaý oblysynyń Jańaózen qalasynda qoǵamdyq tártipti kúzetý qyzmetin atqardy. 2021 jyldyń maýsym aıynan bastap Almaty oblysy Polısııa departamenti bastyǵynyń sheshimimen bólimniń áskerı qyzmetshileri Taldyqorǵan qalasynan bólek Tekeli qalasy jáne Qarabulaq, Balpyq bı eldi mekenderinde 60 baǵyt boıynsha qoǵamdyq tártip pen qaýipsizdikti kúzetý qyzmetin atqardy. Byltyr jazdyń sońynda aıaq astynan aýa raıy kúrt ózgerip, nóserden bolǵan sý tasqyny kesirinen Jetisý oblysyndaǵy Eshkiólmes jáne Abaı aýyldarynyń birneshe kósheleri men turǵyn úılerdi sý basyp, jergilikti turǵyndardy biraz áýre-sarsańǵa saldy. Qutqarý jumystaryna 5514 áskerı bóliminiń 70 áskerı qyzmetshiden turatyn jedel áskerı rezervtiń qutqarý jasaǵy men bes áskerı tehnıka jumyldyrylǵan edi.
Ulandyq jaýyngerler sý jolyndaǵy eldi mekenderdegi kósheler men aýlalardy topyraq pen qum salynǵan qaptarmen kúsheıtti, sonymen qatar sý basqan turǵyn úı aýmaqtary men joldardy aǵyn sýmen kelgen laı, batpaqtardan tazartyp tańnan keshke deıingi merzimde qutqarý jumystaryn júrgizdi.
Dúıim eldi dúrliktirgen qańtar oqıǵasy Taldyqorǵan qalasynyń da mazasyn aldy. 5-6 qańtar kúni bólimniń jeke quramy qaladaǵy jappaı tártipsizdikterdiń jolyn kesýge qatysty. Kúshtik qurylymdar mekemesinen urlanǵan qarý-jaraqty izdeý barysynda qyraǵylyq tanytyp, qalanyń ár jerinen qarý-jaraq pen oq-dárilerdi tapty. Ulandyqtardyń qatarynda qıyndyqqa moıymaıtyn, qandaı jaǵdaı bolsa da, buǵyp qalýdy bilmeıtin jaýyngerler júrgenin osy tótenshe oqıǵa taǵy bir dáleldep ótti. Bul sarbazdardyń, eń aldymen moraldyq-psıhologııalyq daıyndyqtaryn kórsetti.
Mine, sodan beri 23 jyl boıy áskerı bólimniń jeke quramy Taldyqorǵan qalasynyń qaýipsizdigi men tynyshtyǵyn kúzetip keledi. Kóptegen tótenshe jaǵdaıda jigerli áreket etip, joǵary qolbasshylyq tarapynan baǵalanyp, túrli marapattarǵa da ıe boldy. Eldiń ekonomıkasy óristep, qýaty artqan saıyn quqyq qorǵaý organdarynyń ınfraqurylymdary, onyń ishinde Ulttyq ulan táýelsizdik jyldary laıyqty damý jolynan ótkenine tarıh kýá. Oǵan ashylǵanyna bas-aıaǵy 23 jyldyń júzi bolǵan, azamattardyń alańsyz qyzmet atqarýy úshin memleket tarapynan barlyq qolaıly jaǵdaı jasalǵanyna 5514 áskerı bólimi jáne bir dálel bola alady.
Búginde polkovnık Ámir Mansurov basqaryp otyrǵan áskerı bólimniń negizgi mindeti – Taldyqorǵan qalasynyń qoǵamdyq tártibi men qaýipsizdigin qamtamasyz etý. 2001 jyldan bastap bólimniń jeke quramy ózderine júktelgen barlyq qyzmettik-jaýyngerlik mindetti abyroımen oryndap, qala kóshelerinde qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge óz úlesin qosyp keledi. Osy jyldar ishinde bólimde jaýyngerlik qyzmet atqarý úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan, sarbaz qajettilikteriniń barlyǵy derlik oń sheshimin tapqan. Munyń bári qyzmetti alańsyz atqarýǵa, qalanyń qaýipsizdigi men tynyshtyǵyn qyraǵy kúzetýge múmkindik beredi.
«Memleket basshysynyń Ulttyq ulandy sapalyq jáne sandyq jaǵynan nyǵaıtý boıynsha tapsyrmasyn júzege asyrý maqsatynda Qańtar oqıǵasynan keıin taıaýda shtattyq qurylymǵa arnaıy maqsattaǵy otrıad engizilip, jeke batalon eki ese keńeıip, polk deńgeıine deıin ósti. Búginde bul bólinis shtatpen tolyq jabdyqtalǵan. Otrıadtyń shoǵyrlanýyna bólimniń ortalyǵynan bólek ornalasqan eki jedel maqsattaǵy batalon aýmaǵynda arnaıy modýldik ǵımarat salynyp, barlyq kerek-jabdyqtarmen qamtamasyz etilgen. Merekege oraı ár jyldary qyzmet etken birqatar ardager kelip, estelikterimen bólisti. Bul ataýly kún bolǵanymen, jeke quram árqashan jaýyngerlik qyzmette ekenin jaqsy túsinedi. Bizge belbeýdi bos tastaýǵa bolmaıdy. Polktiń jeke quramy ózderine júktelgen mindetterin árqashan adal ári qyraǵy atqarady», deıdi bólim komandıriniń tárbıe jáne áleýmettik quqyqtyq jumystar jónindegi orynbasary maıor Nursultan Tólegen.
Quqyqtyq tártip áskeri – memleketimizdiń ishki qaýipsizdiginiń qalqany. Endeshe, osyndaı mańyzdy mindetti ońtústiktegi úlken polktiń biregeıi, qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etý men aıdaýyldaý qyzmetin birge alyp júrgen 5514 áskerı bólimi laıyqty atqaryp keledi.
Jetisý oblysy