Bıylǵy 10 aıda Batys Qazaqstan oblysy aýmaǵynda 365 ınternet-alaıaqtyq qylmys tirkelse, sonyń 22,6%-y ǵana ashylǵan. Jábirlenýshilerdiń deni – muǵalimder, dárigerler, zeınetkerler.
Elimizde Ishki ister mınıstri bekitken «2023–2025 jyldarǵa arnalǵan kıber qylmysqa, onyń ishinde telefon alaıaqtyǵy jáne ınternet-alaıaqtyqqa qarsy is-qımyl» baǵdarlamasy Batys Qazaqstan oblysynda da qolǵa alynǵan. Osy baǵdarlama talaptaryn iske asyrý maqsatynda byltyr 19 mamyrda Oral qalasy kıberqylmysqa qarsy is-qımyl jasaıtyn «Cyberpol» toby qurylǵan edi. Bul toptyń qyzmetkerleri qarjylyq jáne tehnıkalyq jaǵynan saýattylyqty arttyrý maqsatynda Ishki ister mınıstrligine qarasty joǵarǵy oqý oryndarynan daıarlyq kýrstarynan ótip, qyzmetterine kirisip te ketken.
– «Cyberpol» toby jedel-izdestirý is-sharalaryn júrgizý úshin zamanaýı aqparattyq-baǵdarlamalyq keshendermen qamtamasyz etildi. Internet-alaıaqtyqpen baılanysty qylmystardyń bank júıesine tikeleı qatysy bar ekenin eskere otyryp, oblys aýmaǵyndaǵy ekinshi deńgeıli bank basshylyǵymen memorandýmǵa qol qoıyldy. Osyndaı kelisim baılanys operatorlary arasynda da jasaldy. Qazir biz Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń jáne Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrliginiń BQO boıynsha basqarmalarymen ózara tyǵyz is-qımyl jasap otyrmyz, – deıdi Batys Qazaqstan oblystyq Polısııa departamenti Krımınaldyq polısııa basqarmasy bastyǵynyń orynbasary Artýr Musaǵalıev.
Árıne, ınternet-alaıaqtyqpen kúrestiń birden-bir tıimdi sharasy – qylmystyń aldyn alý. Sondyqtan polısııa qyzmetkerleri oblys turǵyndary arasynda turaqty túrde túsindirme jumysyn júrgizip jatyr. Atap aıtqanda, áleýmettik jeliler, telearnalar men ınternet platformalar arqyly turǵyndarǵa alaıaqtyqtyń túrleri jóninde habarlap, alaıaqtardyń qurbany bolmaý maqsatynda isteıtin áreketterdi júıeli túsindirip keledi.
Alaıda ınternet-alaıaqtyq faktileri azaımaı tur. Bıylǵy qańtar-qazan aılary arasynda oblys aýmaǵynda ınternet-alaıaqtyq qylmystary 365 márte tirkelgen. Byltyrǵy osy kezeńmen salystyrǵanda mundaı qylmystyń sany tómendegenimen, arqany keńge salýǵa bolmaıdy. Ásirese bıýdjet qyzmetkerleri, zeınetkerler alaıaqtarǵa jıi aldanyp qalyp jatyr.
– Biz ınternet alaıaqtary jıi torýyldaıtyn aýdıtorııamen júıeli jumys istep, saqtandyrý, habarlandyrý isin keshendi júrgizip jatyrmyz. Bıyldyń ózinde 16 myńnan asa muǵalim, 8 myńnan asa dáriger biz uıymdastyrǵan profılaktıkalyq is-sharalarǵa qatysty. Qazirgi ýaqytta oblysymyzdyń zeınetkerlerine qatysty tikeleı profılaktıkalyq is-shara ótkizip jatyrmyz, – deıdi Artýr Ǵaısauly.
Osy kezge deıin anyqtalǵanyndaı, alaıaqtar ózin baılanys operatory, «Qazposhta», kommýnaldyq, halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy jáne bank qyzmetkerleri retinde tanystyrady. Áńgimelesý barysynda olar joldanǵan «SMS» kod nómirin suraıdy. Eger aldansańyz, az ýaqyt ishinde birneshe bankten qalaı nesıe alyp, óz esepshotyńyzdaǵy jınaqty dropperlerdiń esepshotyna jibergenińizdi bilmeı de qalasyz. Ol qarajat sol boıda krıptovalıýtaǵa aınalyp, shetelge shyǵyp ketedi eken.
«Eń durysy, kúmán týǵan jaǵdaıda alaıaqpen sóılesýdi doǵarý kerek. Olar adam psıhologııasyn jaqsy meńgergen. Aldaýǵa túsip qalsańyz, tez arada polısııaǵa nemese sol bankterdiń baılanys ortalyqtaryna habarlasý qajet. Sonymen qatar eGov saıty arqyly bankterden nesıe alýdy buǵattap qoıý qazirgi jaǵdaıda birden-bir tıimdi shara bolyp otyr», deıdi quqyq qorǵaý qyzmetkerleri.
Batys Qazaqstan oblysy