«Qamajaıdy» eýropalyq mánerde oryndady
Halyq áni «Qamajaıdy» bilmeıtin qazaq joq. Ásirese, onyń maqamymen oryndalatyn bıdiń orny bólek. Al endi osy qaıtalanbas týyndyǵa sheteldikter qyzyǵyp, náshine keltire oryndap jatsa, árıne, qýanasyń. Bul bir jaǵynan tól ónerimizdiń ózgeni moıyndatqan qudiretin bildirse kerek.
Kúni keshe belgııalyq Julien Jaffres dep atalatyn top «Qamajaıdy» óz repertýaryna engizip, ony eýropalyq mánermen oınap shyqqany týraly habar aqparat keńistiginde jeldeı esti. Muny estigen boıda biz de Eýropa men Amerıkaǵa tanymal álgi ujymnyń halyq ánin qalaı oryndaǵanyn estýge asyǵyp, ınternet jelisine júgindik. Rasynda, olar ásem týyndyny eýropalyq naqyshqa keltire otyryp, eki gıtara, skrıpka, volynka (úrlemeli aspap), baraban aspaptary kómegimen táp-táýir oryndapty. Árıne, kásibı mýzykant emespiz, sonda da bolsa aıtaıyq, Julien Jaffres tobynyń keltirgen maqamy júrekke jyly tıip, qulaqqa jaǵymdy estildi. Bálkim, bul qazaqy ortaǵa belgisizdeý sheteldik ónerpazdardyń «Qamajaıdy» laıyqty baǵalaǵanyna razy bolǵandyqtan týyndaǵan sezimniń áseri shyǵar.
Julien Jaffres tobynyń músheleri qazaqstandyq telearnalardyń birine bergen suhbatynda atalǵan halyq ánin nelikten tańdaǵandaryn túsindirip beripti. Ujymnyń bas gıtarashysy Sedrık Vatersýkttyń aıtýy boıynsha, «Qamajaı» áni qazaq halqynyń tarıhynda, mádenı ómirinde erekshe oryn alady. Sondyqtan olar ataqty týyndyny óz repertýarlaryna qosqan.
Belgııalyqtar ándi oryndamas buryn ınternet arqyly kóp izdenipti. Olar bul kompozısııanyń qalaı shyrqalatynyna basa nazar aýdarǵan. Al munyń nátıjesine ózimiz kýá bolyp otyrmyz. Endi bul top ony qazaq ánshisimen birge oryndaǵylary keletinin jetkizipti.
Jalpy, álemniń qazaq ónerine degen yqylasy kún ótken saıyn artyp keledi. Onyń jarqyn mysaldary óte kóp. Al ulttyq shyǵarmalarymyzdy sheteldikterdiń oryndaýy sırek kezdesetin jaǵdaı. Sondyqtan da, darhan dalamyzdyń ózeginen jaryp shyqqan ánderimiz ben kúılerimizdi, bılerimizdi dili, bolmysy, tili bóten ult ókilderi oryndap jatsa, maqtanyp, marqaıyp, mereılenip qalatynymyz ras.
Aıta keteıik, osydan tórt jyl buryn Belgııa ánshisi Vım Roland Abaıdyń «Kózimniń qarasy» ánin shyrqaǵan bolatyn. Al jaqynda qazaq kompozıtory Abaı Begeıdiń «Aspanǵa qaraımyn» ánin Kýbanyń bedeldi toby óz oranjırovkalarymen oryndap, ánsúıer qaýymdy taǵy bir márte dúrildetip tastap edi. Endi onyń qataryna, mine, «Qamajaı» da qosylyp otyr.
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan».
Belgııalyqtar oryndaǵan «Qamajaı» ánin gazet saıtyndaǵy maqalanyń beınetirkemesinen tyńdaı alasyzdar
http://youtu.be/k9tl9Bgrkc8