Jetisýda 200-ge jýyq medısına mamany jetispeıdi. Bul máseleni sheshý jolynda syrttan dáriger tartý jumysy júrip jatyr. Degenmen aýyldarda ashylǵan shaǵyn emhanalarda bilikti maman joqtyń qasy. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi bul túıtkildiń aldyn alý maqsatynda jas mamandardy aýyldyq jerlerde tájirıbeden ótkizýdi oılastyrmaqshy. Solaı bolǵan jaǵdaıda grantqa túsken túlekter eldi mekenderde jas pedagogter sekildi qyzmet etýge mindetteledi.
Jetisýǵa arnaıy issaparmen kelgen Densaýlyq saqtaý mınıstri Aqmaral Álnazarova óńirdegi medısına salasyndaǵy máselelermen tanysty. Mysaly, múmkindigi shekteýli bolsa da, «Asar» sporttyq-ońaltý ortalyǵyn ashqan kásipker Eldos Baıalyshbaev taǵdyrlastaryna em alý kýrsyn arttyrýdy surap otyr. Mundaǵy naýqastar portal arqyly 3 ret qana em alýǵa quqyly. Keshende omyrtqa jaraqaty, ınsýlt, balalardyń serebraldy sal syrqatyna em jasalady. Múgedektiktiń zardabyn tartqan jas kásipker elimizdegi Japon elshiliginen grant utyp, ońaltýǵa arnalǵan alǵashqy jattyǵý zalyn ashyp, jabdyqtaǵan. Búginde onda tirek-qımyl júıesin emdeıtin kınezoterapııa, massaj, fızıoterapııa, logoped mamandary qyzmet kórsetedi. Qazirgi tańda elimizdiń ár aýmaǵynan emdelýshiler keledi. Mınıstr Aqtaý, Almaty qalalarynan kelip em alyp jatqan azamattarmen sóılesip, júrgizilip jatqan jumystardy saralady. Mekemeniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasymen tanysyp, jeke quramymen tildesip, naýqastarǵa kómek kórsetetin mundaı ınfraqurylymnyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
«Memleket tarapynan kórsetiletin kómektiń bárin aldyq. Bolashaqta keshen janynan úlken qonaqúı salsaq degen josparymyz bar. Sebebi em alýshylardyń basym kópshiligi páter jaldap turady. Olardyń qaltasyna salmaq túsedi. Múmkindigi shekteýli azamattar emniń 4 nemese 5 kezeńin tolyq alýy kerek. Al bizde portal arqyly tek 3 ret em ala alady. Sondyqtan em alý kýrsyn arttyrýdy suraımyz. Sebebi aıaqqa tik turǵansha úzdiksiz jumys júrgizilýge tıis», dedi E.Baıalyshbaev.
Aldaǵy ýaqytta halyqtyń densaýlyǵyn nyǵaıtýǵa qajetti jańa júıelerdi iske qosatynyn aıtqan mınıstr aýrýhanalardyń, ońaltý ortalyqtarynyń jumysyn jaqsartýǵa erekshe kóńil bólinetinin jetkizdi.
«Memleket basshysynyń tapsyrmasymen densaýlyq saqtaý salasynyń ınfraqurylymyn damytý baǵdarlamasy aıasynda ulttyq joba júzege asyrylyp jatyr. Atalǵan jobamen byltyrdan bastap osy óńirde 59 nysan salyný jospary bekitilse, bıyl jyl sońyna deıin sonyń 30-y iske qosylady dep kútilip otyr. Sizdermen kezdeser sátke deıin atalǵan nysandardyń eki-úsheýin aralap, sapasyn tekserip keldim. Bular aýyldy jerlerdegi halyqqa yńǵaıly, medısınalyq kómek kórsetý sapasyn jaqsartýǵa oń yqpal etetin nysandar», dedi mınıstr.
Onyń aıtýynsha, kadr tapshylyǵy elimiz kólemine jappaı jaıylǵan, kúrdeli másele. Resmı túrde 4 myńnan astam dáriger jetispeıdi dep kórsetilgenimen, munyń aýqymy atalǵan kórsetkishten joǵary. Dese de keıingi 15 jyldaǵy rekordtyq kórsetkish oryn alyp, bıyl 10 myńnan astam dáriger oqyp shyqqan. Jetisý oblysyna jiberilgen dárigerlerdiń 30 paıyzy ǵana jergilikti jerlerge kelip jumys istep jatyr.
Bıyldyń ózinde oblysta densaýlyq salasyna arnalǵan birneshe ǵımarat salyndy. Eń qýanyshtysy, olardyń barlyǵy alystaǵy aýyldarda ornalasqan. Máselen, óńirde 300-ge tarta úlkendi-kishili aýyl bar desek, sonyń árqaısysyna dárigerlik ambýlatorııa, feldsherlik-akýsherlik, medısınalyq pýnkt salý kózdelgen. Búginde aýyl turǵyndary jańa nysanda emdelip júr. Degenmen sol aımaqtarǵa maman tartý máselesi áli tolyq sheshimin tabar emes. Onyń taǵy bir sebebi – jastar aýylǵa barǵysy kelmeıdi. Kóbine qalalyq jerlerde jumys istegendi qalaıdy. Biz osy rette oqý bitirgen bette týǵan jerinde eńbek etýdi qalaǵan S.J.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medısına ýnıversıtetiniń túlegi, jas dáriger Arman Teńizbaevpen pikirlesken edik.
«Meniń túsinigimde dáriger úshin aýyl, qala degen uǵym bolmaýy kerek. Kez kelgen naýqas emhanaǵa janyna shıpa izdep keledi. Sondyqtan qoldan kelgen kómekti aıamaý qajet. Mynaý aýyldyń adamy, mynaý qalanyń adamy dep ártúrli qarym-qatynas jasaıtyn bolsań, onda aq halatty abzal jan degen sózge laıyq emessiń. Árıne, meniń de úlken qalalarda qyzmet etkim keldi, biraq alǵashqy qadamymdy aýyldan bastap, bilikti mamandarmen tájirıbe almassam degen oı boldy. Onyń ústine kelgen bette ujym úlken senim bildirdi. Qazir eshqaıda ketkim kelmeıdi. Barynsha halyqqa járdemdesip júrmiz. Qarjylyq jaǵyna da kóńilim tolady», deıdi terapevt A.Teńizbaev.
Búginde medısına salasynda 69 myńnan astam bolashaq dáriger bilim alyp jatyr. Onyń 52 paıyzy aqyly túrde oqıdy. Odan bólek, kredıtorlyq qaryz sebepteri, MÁMS, tarıfterdi kóbeıtý jumysy, tegin dári-dármek sekildi máseleler de el nazarynda tur.
«Medısına salasynda ózekti másele óte kóp. Sonyń biri – MÁMS máselesi. Búginde saqtandyrylmaǵan azamattardyń sany elimizde 3 mln-nan asady. Otbasylyq sıfrlyq karta arqyly qaraǵanda onyń 1,2 mıllıony úıine kirisi joq, jumyssyz júrgen azamattar ekeni anyqtaldy. Sondyqtan Densaýlyq saqtaý mınıstrligi osyndaı azamattarǵa, áleýmettik osal top sanatyndaǵy adamdarǵa jergilikti atqarýshy organdar esebinen MÁMS júıesindegi jarnalaryn tóleýdi usynyp otyr. Bul ózgeris Parlament sheshimine tikeleı baılanysty», deıdi mınıstr.
Jalpy, keıingi 3 jylda maman tapshylyǵy 21 paıyzǵa tómendegen. Prezıdenttiń bıylǵy tapsyrmasyna sáıkes mamandardy áleýmettik qoldaý jónindegi zańǵa qol qoıylǵan. Osynyń aıasynda aýdan ortalyqtary men aýyldy jerlerge baratyn aq halattylarǵa tómengi jalaqynyń jekelegen kórsetkishi boıynsha tıisti áleýmettik bir rettik qosymsha kómek berý jumystary atqarylyp jatyr. Bul bastama 19 sáýirden bastap kúshine engen. Osyǵan baılanysty Jetisýda osy kúnge deıin 27 dáriger kómek alyp úlgergen. Buǵan oblystyq bıýdjetten qosymsha 170 mln teńge qarajat qarastyrylǵan.
«Saryózekte KT apparatymen jumys isteıtin maman joq. Tipti aýdanda ÝZI-ge túsiretin dárigerdiń joqtyǵy bilinedi. Odan bólek terapevt, kardıolog, hırýrg tappaısyz. Bar bolǵanymen sany az, halyqtyń barlyǵynyń qoly jete bermeıdi. Estýimizshe, Qamysqala aýylynda zeınetke shyqqan medbıke jumys istep otyr. Alystaǵy aýylǵa eshkim barǵysy kelmeıdi. Taldyqorǵanǵa barǵannan paıda joq, sondyqtan Almatyǵa baryp, aqyly em alamyz», deıdi Shoqan aýylynyń turǵyny Aınagúl Munarbekova.
Aıta keteıik, eldi mekenderde qosymsha kómek alyp, 3 aı turaqty qyzmet atqarǵan jas dáriger sol jerde 5 jyl jumys isteýge tıis. Búginde oqý bitirgen dárigerlerdiń alǵashqy jumys isteıtin ornyna joldamamen barýy áli de tómen. Sol sebepti Densaýlyq saqtaý mınıstrligi bul máselege qatysty tártipti qatańdatý is-sharalaryn qabyldamaq. Memleket tarapynan beriletin granttar men qosymsha kómek sany ulǵaıady.
Jetisý oblysy