Bári birdeı básekege bet buryp bara jatqan myna zamanda bizdiń kásibimizde de baqtalastyq bolatyny belgili. 24/7 boıy bir tynbaıtyn, sát saıyn júzdegen myń adam kóretin, tyńdaıtyn teledıdar, kez kelgen jańalyqty sol sátte jalpaq jurtqa jetkizetin, jeliktire jetkizetin, jaqsyǵa da, jamanǵa da eliktire ketkizetin, ishinde joq nárse joq ınternet áýelde ózderi bastaý alǵan, dástúrli, klassıkalyq úlgidegi jýrnalıstıkany – baspasóz jýrnalıstıkasyn yǵystyryp bara jatqandaı kórinetin qazirgi kúnde Prezıdenttiń «Ana tili» basylymyna bergen suhbatyndaǵy «Jazbasha mátinderdiń mán-mańyzyn tómendetýge bolmaıdy.
Merzimdi baspasóz báribir memlekettik saıasattan habar beretin mańyzdy aqparat kózi bolyp qala beredi» degen sózderi ómir boıy gazette jumys istegen adam retinde janymyzǵa bólekshe jaqqanyn aldymen aıtqymyz bar. Aıtqanbyz, taǵy aıtamyz: gazet oqý – memlekettik másele. Qıt etse adam quqymen aýyz japtyra salatyn, tipti mektep muǵaliminiń, memlekettik qyzmetkerdiń gazet oqymaýyn qalypty jaıt sanaıtyn, memleketshildiktiń basty minberine – baspasózge arhaıkadaı qaraıtyn, ásiresaq ustanymnyń ustyny osyndaıda bir yrǵatylyp ketedi, bıylǵy, 2025 jylǵy baspasózge jazylý isine memlekettik deńgeıde mán beriledi dep sengimiz keledi.
Baspasózge basqa sózdeı qaraýǵa bolmaıdy.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev óz sózin bylaı túıindepti: «Shyn máninde, bul suhbatty elge tereń oı salý jáne bıylǵy jumysymyzǵa tyń serpin berý úshin otandastaryma joldaǵan basty úndeýim deýge bolady». Kelisemiz. Kelisetinimiz – Memleket basshysy keıingi jyldarda qazaq basylymdaryna kezek-kezek berip júrgen (bul da – memlekettik tilge qurmettiń bir belgisi), dástúrge aınala bastaǵan suhbat pishinin belgili bir dárejede baǵdarlamalyq baǵytqa bura bilgen. Sondyqtan da suhbat ótken jylǵy tyndyrylǵan isterdi tilge tıek ete otyryp, aldaǵy mindetterdi mejeleýimen de qundy. Al tynǵan is qyrýar. Naqty fakti tilimen sóıleıik. 2024 jyly Qazaqstanǵa 15,7 mlrd dollar kóleminde tikeleı shetel ınvestısııasy tartylǵan, bul 2023 jylmen salystyrǵanda 88 paıyzǵa artyq, biz Soltústik jáne Ortalyq Azııadaǵy eń joǵary kórsetkishke qol jetkizdik. Zańsyz alynǵan aktıvterdi qaıtarýdan memleket qazynasyna 2 trln-nan astam teńge túsken. Bıyl 836 shaqyrymdyq «Dostyq – Moıynty» temirjolynyń ekinshi jelisi salynyp bitedi. Osynyń bári álemde buryn-sońdy bolmaǵan asa kúrdeli geosaıası ahýal qalyptasqan qıly kezeńde, elimizge syrtqy faktorlardyń salqyny tıip turǵan tusta, ol azdyq etkendeı, tabıǵat apattary jalǵasyp jatqan jyldarda tyndyrylyp jatyr. Ormannyń otyna kúısek te kúıelenbeı, sý bassa da baldyrǵa batpaı shyǵyp jatyrmyz. О́ıtkeni «daǵdarys kezinde baıbalam salmaı, baıypty bolǵan jón» ekenin esten eki eli shyǵarmaıtyn elmiz. О́ıtkeni birligi berik, tirligi tııanaqty elmiz. Buryn-sońdy bolyp kórmegen alapat tasqynnyń ózin-aq alaıyqshy. Qyrkúıek aıynda tasqynnyń zardabyn joıýǵa (úı salý, jol tóseý, kópir, toǵan turǵyzý, ótemaqy tóleý, t.b.) 300 mlrd teńge jumsalǵany, bul jumysty qarjylandyrý jalǵasyp jatqany aıtyldy. 300 mlrd teńge! Qyrkúıekke deıin jumsalǵan aqsha osyndaı. Oılastyrylmaǵan osyndaı orasan qarjyny tez arada taba alatyn, taptyra alatyn memleket – myqty memleket. Muny basyn asha aıtý kerek. О́tken jyly elimizde 27 mln tonnaǵa jýyq astyq jınaldy. Bul, baıaǵy biz úırengen uǵymǵa salsaq, bir jarym mıllıard put. Qazaqstandyq mıllıard put astyq jınaý úshin qandaılyq búkilhalyqtyń maıdan ashylatynyn, sol maıdanǵa stýdentterge deıin jumylatynyn, respýblıkamyzǵa búkil alyp eldiń qıyr-qıyrynan kombaınshylar, júrgizýshiler, jaýyngerler jabyla jetip, jantalasa járdemdesip jatatynyn umyta qoıǵan joqpyz. Munyń da basyn ashyp aıtý kerek. Jalpy, jetistikti jazý baıaǵy nasıhatshylyq naýqannyń, úgitshilik úrdistiń saryny deı salý – beri qoıǵanda jeńil sóz. Joqty joq deý qandaı kerek bolsa, bardy bar deý de sondaı kerek. Ásirese búkil álemde bılik bitkenge senim álsirep, jalpaq jurttyń sanasyna áleýjeli álimjettik jasap turǵan árli-berli ýaqytta qoǵamda áleýmettik optımızmdi ornyqtyrý – asa mańyzdy mindet. Senim – uly kúsh. «Memleket basshysy bolǵan sátten bastap qazirge deıingi qabyldaǵan sheshimderim men onyń túrli saldary úshin bar jaýapkershilikti óz moınyma alamyn. Men basqasha jumys isteı almaımyn, istegim de kelmeıdi» dep aq jarylyp, aqtarylyp, adalyn aıtyp otyrǵan azamatqa, eline senip otyrǵan Prezıdentke seneıik.
Qazannyń «Rýbıni» eýrokýboktiń fınalynda «Barselonanyń» belin búktirip, aıdy aspanǵa shyǵarǵan kúni sol kezdegi Tatarstan basshysy Mıntemır Shaımıev búkil elge arnaǵan sózin «Bez býldyrabyz!» dep bitirgen. Sol slogan keıin tatar ultynyń udaıy ustanar uransózine aınalyp ketti, arýaqtanyp, arqalanyp alǵan el ekonomıkada talaı tabysqa jetti. Senimnen aıyrylmasaq, eńbekti erekshe qasterleıtin elge aınalsaq, Qazaqstannyń asqar asýlary áli alda.
Prezıdenttiń úndeýdeı úlken sózi osyǵan sendiredi.
Oıdaǵymyzdy boldyramyz!
Saýytbek ABDRAHMANOV,
Memlekettik syılyqtyń laýreaty