Qor ótken jyldy qandaı kórsetkishtermen aıaqtady? Qandaı jobalar júzege asyryldy? Memleketke qandaı paıda ákeldi? Osy suraqtarǵa jaýap beretin jáne ulttyq ál-aýqat qorynyń jetken jetistikteri, aldaǵy josparlary, jańa maqsattaryn qamtıtyn jyl qorytyndysy shyqty. El ekonomıkasynda jetekshi ról atqaratyn «Samuryq-Qazyna» qory 2024 jyldy tabysty aıaqtady.
2024 jyly kompanııa aktıvteri 38 trln teńgege jetken. Aldaǵy jyldary qor bul kórsetkishti 50 trln teńgege deıin arttyryp, basty maqsattarynyń biri − basqarýyndaǵy aktıvteriniń qunyn kóbeıtýdi kózdep otyr.
«2024 jyl kúrdeli boldy: geosaıası ahýal men munaı baǵasynyń arzandaýyna qaramastan, qordyń kirisi 17 trln teńgeni quraıdy. Bul 2023 jylmen salystyrǵanda 10%-ǵa joǵary. Al taza tabys 1,8 trln teńge bolady dep boljap otyrmyz», dedi qor basshysy Nurlan Jaqypov.
«Samuryq-Qazyna» tapqan tabysyna qaraı memleket esebine de aýqymdy qarajat bóldi. Úkimetke 1,3 trln teńge jiberilgen. Sonymen qatar elimizdegi eń iri jumys berýshi retinde qordyń enshiles kompanııalary memlekettik bıýdjetke 2 trln teńgeden astam salyq tólegen. Bul – respýblıkalyq bıýdjetke túsetin kiristerdiń 16%-y.
Byltyr «Samuryq-Qazyna» jalpy quny 700 mlrd teńge bolatyn 4 iri jobany júzege asyrdy. Olardyń arasynda Almaty qalasyndaǵy JEO-2 jáne JEO-3 nysandaryn gazǵa kóshirý jobalaryn erekshe atap ótýge bolady. Sonyń arqasynda 2026 jylǵa qaraı jylý elektr ortalyqtary gazben jumys istep, bul óz kezeginde Almatynyń ekologııasyn jaqsartyp, turǵyndardyń densaýlyǵy men qala ahýalyna oń áser etpek.
Energetıkalyq qaýipsizdikti nyǵaıtý maqsatynda 1-MAES stansasynyń alǵashqy blogi qalpyna keltirildi. Osylaısha, elektr energııasynyń tapshylyǵy máselesin sheshýge sep boldy. Sonymen birge Qarashyǵanaq ken ornynda besinshi kompressor iske qosylyp, kómirsýtek óndirisi jylyna 10–11 mln tonnaǵa deıin ulǵaıdy. Sıan qalasynda qurǵaq júk termınaly iske qosyldy.
Qorda sheteldik ınvestısııany tartý boıynsha da biraz aýqymdy jumys atqaryldy. Máselen, AQSh, Qytaı syndy alpaýyttarmen qatar, Germanııa, Ońtústik Koreıa, Fransııa, BAÁ, Katar sııaqty ózge de eldermen birlesken jobalar júzege asyrylyp jatyr.
2024 jyldyń mańyzdy oqıǵalarynyń biri – qorǵa qarasty «Air Astana» áýe kompanııasynyń IPO-sy boldy. Kompanııa aksııalary London qor bırjasynda saýdaǵa shyǵarylyp, qundy qaǵazdar naryǵynda eleýli oryn aldy. «Air Astana» aksııalaryna suranys usynystan 3 ese asyp, kompanııanyń quny 900 mln dollarǵa baǵalanyp otyr.
Budan bólek, qor otandyq óndirýshilerge qoldaý kórsetýge erekshe den qoıady. Byltyr taýarlar men qyzmetterdi satyp alý rásimderin jetildirý úshin 15 ózgeris engizilip, nátıjesinde otandyq uıymdarmen 842 mlrd teńgege, ıaǵnı 2023 jylǵa qaraǵanda 84%-ǵa kóp kelisimshart jasalǵan. Qarjy vıse-mınıstri Dáýren Keńbeıildiń aıtýynsha, memlekettik satyp alýlardaǵy otandyq ónimderdiń úlesi 53–54%-ǵa jetken.
«Bul rette «Samuryq-Qazyna» qorynyń aýqymdy jumysyn atap ótken jón. Kompanııanyń satyp alý júıesinde otandyq taýar óndirýshilerdiń úlesi 79%-dy quraıdy. Bul – óte jaqsy kórsetkish», deıdi Dáýren Keńbeıil.
Sondaı-aq bedeldi halyqaralyq qarjy ınstıtýttary − Eýropa qaıta qurý jáne damý banki men Azııa damý banki «Samuryq-Qazynanyń» satyp alý erejelerine joǵary baǵa berdi. Mysaly, bıyl EQQDB «KEGOC» kompanııasyn «Samuryq-Qazynanyń» satyp alý erejelerine sáıkes qarjylandyrmaq. Atalǵan ymyranyń nátıjesinde elimizdiń keı óńiriniń turǵyndary qaýipsiz ári senimdi elektr energııasymen qamtamasyz etiledi.
«Samuryq-Qazynanyń» erekshe kóńil bóletin baǵyttarynyń biri − qaıyrymdylyq. Byltyr ulttyq kompanııa ıgi isterge 45 mlrd teńge bólgen. Onyń 30 mlrd teńgesi sý tasqynynan zardap shekken aýdandarǵa baǵyttaldy. Sonymen qatar ınklıýzııa, sport jáne medısına salalarynda aýqymdy jumys atqarylyp, 15 ınklıýzııa synyby, 10 ońaltý ortalyǵy men 10 sport ortalyǵy ashylǵan. Erekshe qajettiligi bar balalarǵa arnalǵan ınklıýzıvti jazǵy lagerler uıymdastyryldy. Osylaısha, jalpy sany 30 myńnan astam erekshe balaǵa kómek kórsetilgen. Osymen shektelmeı, «Samuryq-Qazyna» uıymy «Qazaqstan halqyna» qoryna 50 mlrd teńge aýdarǵan.
Budan bólek, qor maýsymda Astana qalasynda 250 orynǵa arnalǵan, sońǵy úlgidegi zamanaýı jabdyqtarmen jabdyqtalǵan Ulttyq shuǵyl medısınany úılestirý ortalyǵyn iske qosty. Munda aýyr naýqastardy jedel jetkizý úshin tikushaq alańy da salynǵan. Al N.D.Batpenov atyndaǵy Ulttyq travmatologııa ortalyǵyna qundy jańa jabdyqtar alyp berse, Qyzylorda qalasynda ústel tennısi ortalyǵyn ashqan. Jalpy, byltyr «Samuryq-Qazyna» 500 myńnan astam muqtaj janǵa qoldaý kórsetip, kómek bergen.
2024 jyly «Samuryq-Qazyna» qory ekonomıkalyq turaqtylyqty saqtaýymen jáne aýqymdy áleýmettik-ekonomıkalyq jobalarymen este qaldy. Qor aktıvteriniń ósýi, dıvıdendter, ınnovasııalyq jáne áleýmettik jobalar, qaıyrymdylyq ister – osynyń barlyǵy elimizdiń turaqty damýyna úlken úles qosyp jatyr. Qor bıylǵa budan da aýqymdy josparlar quryp, eldiń ál-aýqatyn arttyrý jolyndaǵy jumysyn jalǵastyrýdy kózdeıdi.