Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa otyrysy ótti. Bul is-sharaǵa Parlament depýtattary, ýnıversıtet rektorlary, ǵylymı zertteý ınstıtýttardyń basshylary, mınıstrlikke qarasty uıymdardyń jetekshileri, sarapshylar qatysty. Kún tártibinde kadr daıarlaý, ınnovasııa, tehnologııa jáne ónerkásippen yntymaqtastyq máseleleri qarastyryldy, ótken jylǵy jetistikter men jańa jylǵy josparlar aıtyldy.
Jıynda sóz alǵan Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek óz baıandamasynda 2024 jyly atqarylǵan jumystardy, mınıstrliktiń negizgi baǵyttaryn, 2025 jylǵa arnalǵan maqsattar men mindetterdi tolyǵyraq baıandap, atalǵan máseleler boıynsha jumys júrgizilip jatqanyn atap ótti. Mınıstrdiń aıtýynsha, barlyq azamat úshin qoljetimdi joǵary bilim berý – mınıstrliktiń basty mindetteriniń biri. Osy maqsatta 2024–2025 oqý jylyna 94 251 grant bólindi, sondaı-aq bakalavrıat stýdentterine stıpendııa 20%-ǵa, magıstranttar men doktoranttarǵa 15%-ǵa artty. Byltyr alǵash ret saralanǵan granttar engizildi. Jańa model boıynsha memleket oqý aqysynyń 50%-yn óteıdi, al stýdentter tolyq stıpendııa alady.
«Bul qadam stýdentterdiń qarjylyq júktemesin jeńildetý jáne olardyń oqý jaǵdaılaryn jaqsartý maqsatynda jasaldy. О́tken jyly mańyzdy máseleniń biri retinde «Keleshek» biryńǵaı erikti jınaqtaý júıesin engizý týraly zań jobasy qabyldandy. «Keleshek» júıesi ata-analarǵa balalaryn bolashaqta oqytý úshin qarjy jınaqtaýǵa múmkindik berip, memleket tarapynan birjolǵy bilim kapıtaly qarastyrylǵan», dedi S.Nurbek.
Mınıstrlik sondaı-aq Qazaqstandy Ortalyq Azııanyń jetekshi bilim berý haby retinde qalyptastyrý maqsatynda halyqaralyq seriktestermen yntymaqtastyqty keńeıtip, sheteldik stýdentter úshin jaǵdaıdy jaqsartý kózdelgen. Qazirgi tańda Qazaqstanda 12 eldiń 34 joǵary oqý ornymen strategııalyq seriktestik ornatylǵan. Sondaı-aq elimizde Ulybrıtanııa, Italııa, Qytaı, Reseı, AQSh, Fransııa jáne Ońtústik Koreıanyń 23 jetekshi ýnıversıtetiniń fılıaldary ashyldy.
«Qazaqstandy Ortalyq Azııadaǵy bilim berý jáne ǵylymı almasýdyń ortalyǵyna aınaldyrýdy maqsat etip otyrmyz, álemniń túkpir-túkpirinen eń úzdik seriktesterdi tarta otyryp, sheteldik ýnıversıtetterdiń fılıaldaryn ashý jáne sheteldik stýdentterdiń bizdiń bilimge degen qyzyǵýshylyǵy tańdalǵan baǵyttyń durystyǵyn kórsetedi», dep atap ótti S.Nurbek.
Qazaqstanda qazirgi tańda 31 500 sheteldik stýdent bilim alyp jatyr, olardyń qatarynda Azııadan kelgen stýdentterdiń sany TMD elderinen kelgenderden artty. Sheteldik ýnıversıtetter elimizde óz fılıaldaryn ashý arqyly el ekonomıkasyna ınvestısııalar tartýǵa da yqpal etip jatyr. Mysaly, «De Montfort University» 16 mıllıon AQSh dollaryn, al «Coventry University» 50 mıllıon AQSh dollaryn ınvestısııalady. Sondaı-aq Lý Ban sheberhanalaryna 8 mıllıon ıýan bólindi. Bul ınvestısııalar bilim ınfraqurylymyn damytýǵa, jańa jumys oryndaryn ashýǵa jáne elimizdiń ekonomıkasyna qosymsha múmkindikter jasaýǵa septigin tıgizip otyr.
Bilim berý úderisine ınnovasııalyq tehnologııalardy engizý aıasynda mınıstrlik álemdegi tehnologııalar salasyndaǵy kóshbasshylarmen, mysaly, «Coursera», «Google», «Nvidia», «Huawei Technologies Kazakhstan», «01 Edu System» jáne «Binance Kazakhstan» kompanııalarymen strategııalyq seriktestikter ornatty. Bul kelisimder stýdentter men oqytýshylarǵa eń jańa bilim berý platformalary men kýrstarǵa qoljetimdilik berdi.
«Mundaı álemdik alpaýyttarmen seriktestik oqytýshylar men stýdentterdiń biliktiligin arttyrýǵa jáne bilim berý úderisine ınnovasııalyq tehnologııalardy engizýge jańa múmkindikter ashady. Prezıdentimiz ǵylymdy damytýǵa erekshe nazar aýdaryp otyr. Memleket tarapynan ǵalymdarǵa, sonyń ishinde jas ǵalymdarǵa jan-jaqty qoldaý kórsetildi. 2024 jyly Memleket basshysynyń tapsyrmasymen 315 jas ǵalymǵa páter berildi. Olardyń 290-y «Otbasy bank» AQ-men birlesip júzege asyrylǵan arnaıy nesıe baǵdarlamasy boıynsha páter aldy, al 25-i tegin negizde páterge ıe boldy», dep atap ótti mınıstr.
Otyrysta sondaı-aq Ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Talǵat Eshenqulov sóz sóılep, elimizde halyqaralyq standarttar men praktıkalyq tájirıbege negizdelgen ınjenerlik kadrlardy daıarlaý ulttyq modelin damytý jumystary jalǵasyp jatqanyn aıtty. Bul modeldiń basty aspektileriniń biri – jumys berýshilermen belsendi yntymaqtastyq. Máselen, Satbayev University 39 kafedra fılıalyn ónerkásiptik kásiporyndarda, sonyń ishinde Astana elektrotehnıkalyq zaýyt bazasynda ashty. Sonymen qatar elimizdiń 30 ýnıversıteti shamamen 100 kolledjben seriktestik ornatyp, ózara bilim baǵdarlamalaryn júzege asyryp keledi.
Al Ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Dınara Sheglova 2024 jyly joǵary bilimniń sıfrlyq transformasııasy aıasynda úlken qadam jasalǵanyn jetkizdi. Sonyń biri ótken jyly Memleket basshysyna tanystyrylǵan AI-Sana baǵdarlamasy boldy. «Bul biregeı baǵdarlama 100 myń qatysýshyny qamtıdy jáne bilim berý, zertteý, qoldanbaly tásilderdi biriktiredi. Baǵdarlama «Stanford University», «Imperial College London» sııaqty jetekshi ýnıversıtetterdiń álemdik deńgeıdegi sarapshylarynyń qatysýymen ázirlendi», dedi D.Sheglova.
Sondaı-aq elimizdiń joǵary oqý oryndary úshin jasandy ıntellekt standarty qabyldandy. Nátıjesinde, 20 jetekshi ýnıversıtet 20 bilim berý baǵdarlamasyn ázirledi, bul jasandy ıntellekt salasyndaǵy jańa mamandardy daıarlaý úshin negiz boldy.
Jıyn sońynda mınıstr Saıasat Nurbek 17 jas ǵalymǵa páter sertıfıkatyn saltanatty túrde tabystady.