Biz, 80-jyldar óskinderi, ádebıette Dýlat Isabek álemimen sýsyndap óstik. Aýylda qyzyl jyńǵyldy at qyp minip júrgen shaǵymyzda «Bonoparttyń úılenýi» jaryq kórse, sondaǵy otashynyń ótkir bákisi bizdiń de balalyq shaǵymyzǵa jaryqshaq túsirip, erkin erjetip, boı túzeýimizge septigin tıgizdi, sonda ádebıet degen sıqyrdyń aldynda eriksiz bas ıgenimizdi bilmeı de qaldyq.
D.Isabek ne jazsa da qarapaıym adamnyń jan-dúnıesin aqtaryp, kóz aldyńa tartady. «Shıeliniń qaýyndary» shyqqanda temirjol beketinde teńkıip jatqan sary qaýyn til úıirse, qalamger ómirdiń táttisin emes, ashysyn kórsetip turǵanyn da keıin bildik. Sol sary qaýyn qazirgi saǵynyshymyz, qaýyndyqtyń orny munaı men ýran alqabyna aınalyp, Baıqońyrdyń belgisiz bolashaqqa jol silterin de avtor erte eske salyp, shyǵarmanyń kórkemdik sheshimi ýdaı shyndyqqa aınalyp tur. Bul – ádebıettiń uly muraty.
D.Isabek – 60-jyldar prozasyna qarǵyn bop kelgen qalamger. Kemeldengen sosıalızm adamdaryn jerine jetkize sýrettep, jan-dúnıesindegi qyrtys-tyrtysty úshkir qalamnyń ushymen keıipker ǵyp úıirip, áleýmettik máni zor obrazdar galereıasyn jasady. «Eskertkish», «Sosıalızm záýlimi», «Konfrontasııa», «О́kpek jolaýshy» shyǵarmalary qoı baqqan qara qazaq pen traktor júrgizip, kóńilin demdegen aýyl adamynyń beınesi, olardyń boıynda buǵaýly qoǵamǵa degen ishteı qarsylyq pen túlki zamannyń saıasatyn túsine almaıtyn daraqylyq bar. «El tilegi – elý mıllıon» degen partııanyń jymysqy saıasatyna da amalsyz moıynsunǵandar solar edi. Áýeli «Gaýhartasty» kitaptan oqyp, keıin kıno ǵyp kórgen oqyrmannyń jany qalaı shyrqyrasa, shal men bala – bolashaq pen ótken ómir taǵdyry «Dermene» arqyly qoǵamda úderis týǵyzdy.
Iá, Dýlat Isabek qanquıly soǵys bastalǵanda ákelerin maıdanǵa attandyryp salǵan «jeti jetimniń» biri bolsa, «Biz soǵysty kórgen joqpyz» shyǵarmasy áke kórmeı ósken urpaqtyń soǵysqa aıtqan qarǵysy der edim.
Qosh, qazaq ádebıetine «Qarǵyn» bop kelgen dara tulǵa! «Ádebıetshiniń ózi, prozanyń kózi, synshynyń ótkir sózi bola bilgen Qýandyq ini-dosqa avtordan syı bolsyn! Dýlat Isabek. 15.02.2012.» dep qoltańba qaldyrǵan «Qarǵyn» atty kitabyńyz kitaphanamnyń tórinde tur. Aqyl qosqan aǵa, úlken joldaǵy ustaz, ázili jarasqan aq kókirek zamandas, siz ádebıet áleminiń tórindesiz. Biz – Isabek áleminen sýsyndap ósken urpaqpyz. Onyń álemi ózgeshe...
Qýandyq TÚMENBAI,
jazýshy,
«Aıboz» ulttyq ádebı syılyǵynyń laýreaty