О́nerkásip jáne qurylys mınıstri Qanat Sharlapaevtyń tóraǵalyǵymen Maqsut Narikbayev University alańynda jer qoınaýyn paıdalanýshy kompanııalar ókilderiniń qatysýymen dóńgelek ústel uıymdastyrylyp, onyń barysynda geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný salasynyń negizgi aspektileri talqylandy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Qanat Sharlapaev óz sózinde geologııalyq salada mınıstrliktiń mindeti – el ónerkásibiniń barlyq salalaryn belsendi damytý úshin mıneraldyq-shıkizat bazasyn tolyqtyrý maqsatynda Qazaqstan aýmaǵyn zertteýdi arttyrý ekenin aıtty.
Mınıstr ótken jyldyń qorytyndysymen jáne aǵymdaǵy jyldyń josparymen bólisti. Geologııalyq barlaý jumystaryn jandandyrý jáne jańa ken oryndaryn ashý maqsatynda 2014-2018 jyldar aralyǵynda zańnamalyq reforma júrgizilip, Avstralııa men Kanada mysalynda geologııalyq barlaý ýchaskelerine qol jetkizýdiń qoldaný qaǵıdaty bekitilgen «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» Kodeks qabyldandy.
Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha jer qoınaýyn paıdalanýdyń biryńǵaı platformasy (minerals.e-qazyna.kz) iske qosyldy.
Is-shara barysynda vıse-mınıstr Jánnat Dúbirova jer qoınaýyn paıdalaný salasyn sıfrlandyrý jobalary týraly aıtty. Atap aıtqanda, iske qosylǵan Jer qoınaýyn paıdalanýdyń biryńǵaı platformasy týraly jetkizdi.
Jer qoınaýyn paıdalanýdyń biryńǵaı platformasy barlyq geologııalyq aqparatqa ashyq qol jetkizýge múmkindik beredi. Platformada 22 memlekettik qyzmet sıfrlandyryldy. Iske qosylǵannan beri 506 ótinim óńdeldi.
«Jer qoınaýyn paıdalanýdyń Biryńǵaı platformasynyń arqasynda barlaýǵa nemese óndirýge ótinim berýden bastap onyń aýksıonyna jáne lısenzııany berýge deıin úzdiksiz prosess júzege asyryldy», dedi vıse-mınıstr.
Platformada barlyq geologııalyq esepterdiń tizilimi, alǵashqy kitaptar, sonyń ishinde referat, esep mazmuny, grafıkalyq qosymshalar tizimi, jumys nátıjeleri, qorytyndylar, tujyrymdar, paıdalanylǵan ádebıetter tizimi, sonymen qatar tegin onlaın sholý jáne oryndalǵan jumystardy túsiný úshin 60 000-nan astam esep bar.
Múddeli aýmaq týraly qajetti aqparatty alǵannan keıin paıdalanýshyǵa qoldanystaǵy lısenzııalar men kelisim-sharttar, basyp alynǵan jáne bos aýmaqtar, sondaı-aq aýmaqta júrgizilgen geologııalyq-geofızıkalyq barlaý jumystary týraly aqparat beriledi.
Naqty qajetti geologııalyq materıaldardy satyp alý úshin jer qoınaýyn paıdalanýshylar Ulttyq geologııalyq qyzmettiń ınternet-resýrsynda ótinim beredi, ol 5 jumys kúninen keshiktirmeı óńdeledi.
Biryńǵaı memlekettik qyzmettiń ınteraktıvti kartasyn bólek atap ótken jón. Onyń arqasynda áleýetti jer qoınaýyn paıdalanýshylar ınfraqurylymnan bastap geologııalyq-geofızıkalyq esepterge deıin suralǵan aýmaqtyń tolyq beınesin alady.
Interaktıvti karta jer qoınaýyn paıdalaný úshin alyp jatqan barlyq aýmaqtardy qamtıdy, sondaı-aq aýksıonǵa qoljetimdi aýmaqtardy ornalastyrýǵa múmkindik beredi. Endi ınvestorlar deldalsyz portalǵa tikeleı kirip, qalaǵan saıtty tańdap, aýksıonǵa qatysýǵa ótinim bere alady.
J.Dýbırova tıimdilik pen ashyqtyqty arttyrý maqsatynda qatty paıdaly qazbalar boıynsha berilgen lısenzııalar men kelisim-sharttar boıynsha mindettemelerdiń oryndalýyn baqylaý úderisi sıfrlandyrylǵanyn atap ótti. Buryn bul baqylaý qolmen júzege asyrylatyn. Aǵymdaǵy jyldyń sáýir aıyna deıin Biryńǵaı qoǵamdyq jelide lısenzııalaý jáne sharttyq talaptardy engizý josparlanýda. Sharttardy tekserý jáne barlyq ózara is-qımyldar elektrondy formatta avtomatty túrde júzege asyrylady.
Odan keıin dóńgelek ústel suraq-jaýap formatynda ótti. Dóńgelek ústelge «Respýblıkalyq taý-ken jáne taý-ken metallýrgııalyq kásiporyndar qaýymdastyǵy» ZTB, «Qazaqmys korporasııasy» JShS, «Qaragandy Power Silicon» JShS, «Baǵaly metaldar óndirýshiler qaýymdastyǵy» ZTB, «Qazaqstan taý-ken palatasy» ZTB, «Er-Taı» JShS, «Evrazııskaıa Grýppa» JShS, «Ulttyq geologııalyq qyzmet», «Qarmet» AQ, «AK «Altynalmas» AQ, «Assosıasııa KAZRC», «Caravan Resources LTD» JShS, «TENIR LOGISTIC» JShS, «Chu lli Resourses Ltd» JK, Qazaqstannyń Saýda-ónerkásip palatasy, «NAK «Kazatomprom» AQ, «ERG», «Solidcore Eurasia» JShS, «Taý-Ken Kazahstan» TKMK, «Kazzinc Holdings» JShS ókilderi, sarapshylary men basshylary qatysty.
Qatysýshylar bastapqy geologııalyq esepterdi sıfrlandyrý jáne olardyń jer qoınaýyn paıdalanýshylar úshin qoljetimdiligi máselelerin, sondaı-aq platformany kásiporyndardyń jumysyna biriktirý qajettiligin talqylady.