Tirshilik túlep, kóktem kóńil búr jarǵanda jyl bastalady. Amal aıymen jetetin merekeler aǵaıynnyń arasyn jaqyndatyp, baýyrlardyń birligin bekemdeı túsýdi maqsut etedi. Uly aqyn Abaı Qunanbaıulynsha aıtsaq, bul mezet qyrdaǵy eldiń oıdaǵy elmen aralasatyn shattyqty shaǵy, dep jazady Egemen.kz.
Babalarymyz amal aıy týǵanda qys boıy qatynas qıyndaǵan, úzilgen jaqyn-juraǵattyń jaǵdaıyn, mal-bas amandyǵyn bilýge asyǵady. Úlken-kishi birine-biri izet kórsetip, aýylyna arnaıy baryp, sálem berip bas suǵady. Sálemnen bastalǵan syılastyq Áz-naýryzdy toılaýǵa ulasady.
Byltyr bekitilgen Naýryznama onkúndigi tujyrymdamasy da osy oıymyzdy qýattaıdy. 14 naýryz kórisý kúninen bastalǵan mereke ulttyq qundylyqtarymyzdy on kún boıy túgendep, nasıhatyn arttyryp, Naýryzdy atap ótýmen ushtasady.
Al kórisý kúninin elimizdiń batys óńiri áý bastan belsendi toılaıdy. Bul kúni Batys Qarataý taý júıesinde ornalasqan Mańǵystaýdyń eń bıik núktesi Otpan taýda ot jaǵylady. Bekem birliktiń sımvolyna aınalǵan alaýdyń tarıhy da tatýlyq pen qıyn-qystaý kezeńde judyryqtaı jumylýǵa úndeıdi. Otpantaý jaýgershilik zamanda halyqqa qorǵan bolǵan qasıetti meken. Búginde Otpantaýda «Birlik alaýyn» jaǵý merekeniń bastalǵanyn ańǵartady. Bul sátte úıdegi áıel-analar, qyz-kelinshek atqarar sharýa men dástúr qalyptasqan. Biz osy jaıly Mańǵystaý oblysy, Ońdy aýylynyń turǵyndary, ósip-óngen О́tesinovter áýletiniń kórkem kelinderinen surap bildik.
Osy áýlettiń tútinin 5 jyldan beri tútetip, aldyńǵy tolqyn úrdisin jalǵastyryp kele jatqan Janǵalı Aqsynaı bala shaqtan qalyptasqan qaǵıda boıynsha kórisý kúnin eleýsiz qaldyrmaıtynyn aıtady.
«О́mirimizdegi tatýlyq pen birliktiń sımvolyna aınalǵan mereke der edim. Bul kúnge deıin jańarý bastalady. О́kpe-renish umytylyp, alǵan qaryzdarymyz bolsa sony qaıtarýǵa tyrysamyz. Alys aǵaıynmen kórisip, jaqyn janmen emin-erkin dıdarlasatynymyz unaıdy. Izettilik pen kishipeıildiliktiń kórinisi osy tusta aıqyn kórinedi. Bul dástúr óz kezeginde tárbıelep otyrǵan ul-qyzymyzǵa da órnekti ónege bolmaq. Aǵaıynyn baýyryna basqan meıirimdilikti kórip ósken urpaq adamzattyń bárin súıýge umtylady», degen Aqsynaı merekelik dastarhandy ázirlep, as-sýdy qamdaý da mereke mereıin asyra túsetinin tilge tıek etti. Keıipkerimiz mereke qarsańynda er men áıel atqaratyn sharýalar jurt jadynda jattalǵanyn atap ótti.
«Bul merekege daıyndyq erteden bastalady. Er adamdar qystyq soǵymyn daıyndaıdy. Odan qala berdi úı aınalasyn retke keltirip, aǵash egý jumystaryn jasaıdy. Úıge kelgen árbir janǵa jaqsy tilegin arnap, úlken kisiler batasyn beredi. Sondaı-aq, merekede uıymdastyrylatyn sharalarǵa jumyla birigedi. Máselen, 14 naýryzda óńirimizde dástúrli túrde Amal merekesi toılanyp keledi. «Otpan taý» mádenı-tarıhı kesheninde ár rýdyń adamdary birigip, úı tigip jańa jyldy qarsy alýǵa daıyndalady. Bul – er adamdar úshin mańyzdy jumys bolmaq. Al meıram qarsańynda áıel adamdar dastarqan qamymen júredi. Dastarqanǵa ulttyq taǵamdardy ázirlep, arnaıy dándi daqyldardy qosyp naýryz kóje pisiredi. Jańa jylǵa saqtaǵan súr etin asyp, qonaqtardy kútýge daıyndalady. Bizdiń Mańǵystaýdyń qyz-kelinshekteri, áıelderi, ájelerine deıin jańadan kóılek tiktiredi. Aldyn ala bazar aralap syılyqtyń eń jaqsysyn tańdap, kelgen qonaqqa usynýǵa daıyndaıdy. Úıdiń ishki tazalyǵy da áıelderdiń moınynda», deıdi Janǵalı Aqsynaı.
Al Aqsynaıǵa shańyraqtaǵy shattyqty eseleıtin dástúr-daǵdyny enesi, mádenıet salasynyń qyzmetkeri Sháýenova Sara Shoǵyqyzy úıretip júr. Sara Shoǵyqyzy merekeniń toılaný tórkinin urpaqtaryna úıretýdi ózine paryz tutady.
«Bul merekeniń otbasyndaǵy qundylyǵy joǵary. Osynaý ıgi dástúrdiń jalǵastyǵyn, biz úshin mańyzyn balalaryma, nemerelerime túsindirýden sharshaǵan emespin. Bul kúnge daıyndyqty erte bastaýdy, qyz balalarǵa as ázirleı alý kerektigin únemi aıtyp otyramyn. Bul kúni jastardyń úlkenderge kórisip, bata alýynyń máni bar. Úı ishindegi jandar bir-birimizben kórisip, «Jasyń qutty bolsyn» degen tilekterimizdi aıtamyz. Otbasyndaǵy ıgi dástúrlerdi men de aldyńǵy tolqynnan úırendim, keler býynǵa qalpyn buzbaı jetkizý mindetimiz», dedi ol.
Jyl ótken saıyn kóktem jarshysy kórisý kúniniń mán-maǵynasy aıshyqtalyp, toılaný aımaǵy keńip keledi. Mereke mereıin asyryp, urpaǵyna úlgi etip otyrǵan otbasy ınstıtýtynyń qaımaǵy buzylmasyn.