Kókshede ótken Ulttyq quryltaıda Prezıdent Astanadan Arqalyq, Torǵaı jáne Yrǵyz arqyly Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytyna tikeleı shyǵatyn avtomobıl jolynyń qurylysyn iske asyrýdyń bastalǵany týraly habarlady. Halyq bul tóte joldyń tartylýyn kópten beri kútip júr.
Bul jobany iske asyrý eldiń ortalyq jáne batys óńirleri arasyndaǵy joldy 560 shaqyrymǵa qysqartýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar osynaý aýqymdy joba búkil Torǵaı óńiriniń damýyna úlken serpin syılaıdy. Ol týraly Memleket basshysy arnaıy toqtalyp ótti.
Jol óńirdiń aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerine óte tıimdi bolmaq. Sharýalardyń Astana aglomerasııasy men eldiń batys oblystarynyń naryǵyna qol jetkizýin qamtamasyz etedi. Nelikten bul joba elimiz úshin mańyzdy? О́ıtkeni biz sııaqty halyq shashyraı qonystanǵan eldiń óńirler arasyndaǵy baılanysyn kúsheıtý óte mańyzdy. Tıimdi jol baılanysy ornaǵanda ǵana saýda-sattyq jaqsara túsedi, kerýen-kerýen kósh aǵylady. Aımaq aralyq taýar tasymaly ekonomıkaǵa qan júgirtip, azamattardyń tabysy artady. Bul ber jaǵy ǵana. Úlken turǵydan alǵanda halyqaralyq kólik dálizine qaraı bet túzeıtin marshrýttardyń aıaq alysy jeńildep, shet memleketter úshin bizdiń tranzıttik múmkindigimiz arta túsedi. Investısııalyq tartymdylyǵymyz da sózsiz, molaıady.
Damyǵan kólik júıesi – ekonomıkalyq ósimge, makroóńirlerdi birtutas ekonomıkalyq júıege ıntegrasııalaýǵa, qashyqty qysqartýǵa jáne bıznestiń shyǵyndaryn azaıtýǵa, sondaı-aq halyqtyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa qajetti jaǵdaılar týǵyzady. Sondyqtan eldiń aýmaqtyq-keńistiktik saıasatynyń basymdyqtarynyń biri óńirlerdiń kóliktik baılanysyn qamtamasyz etý bolyp otyr. Ortalyq óńirdi batys aımaqpen baılanystyratyn joldy salý Ortalyq – Batys dálizin jáne eldiń biryńǵaı kólik qabyrǵasyn qalyptastyrýdaǵy mańyzdy qadam bolmaq.
Árıne óńirler arasyndaǵy damyǵan kólik baılanysyn ornatpaı eldiń kólik qabyrǵasyn nyǵaıtý múmkin emes. Astana – Arqalyq – Torǵaı – Yrǵyz baǵyty boıynsha Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytyna shyǵatyn Ortalyq-Batys dálizi Astanany batys óńirlermen jalǵaıdy. Tıisinshe, aıtylǵan baǵyttardaǵy tirshilikti áldeneshe ese jandandyrady. Bul óz kezeginde ortalyq jáne batys óńir arasyndaǵy júk aınalymyn ulǵaıtýǵa, olardyń kooperasııasyna, avtomobıl, teńiz jáne temirjol kóligi tasymaldaryn ıntegrasııalaýǵa jaǵdaı jasaıdy. Budan basqa, otandyq óndirýshiler úshin eldiń teńiz porttary arqyly jańa ótkizý naryqtary qoljetimdi bolady.
Nurbolat Qurmetuly,
«Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty» AQ О́ńirlik zertteýler jáne ómir sapasy ortalyǵynyń dırektory