Á.Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mýzeıinde bir top kásibı keskindemeshi, sýretshiler men músinshiler qyrǵyz mádenıetin, tabıǵaty men halyq dástúrin kórkemdik turǵydan sýretteıtin «Aıkól-Talas-Qyrǵyzstan» atty kórme usyndy. 2019 jyly ádebıet alyby Shyńǵys Aıtmatovtyń 80 jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq plener kezinde qurylǵan bul rýhanı ıdeıalastar tóńiregine úlken halyqaralyq tájirıbesi bar avtorlardy, Qyrǵyzstannyń halyq jáne eńbek sińirgen mádenıet qaıratkerlerin, sýret ónerin, shyǵarmashylyqty súıetin jas urpaqty biriktire bastady.
Kórme keńistigine ataqty maıtalmandardyń, Qyrǵyzstan sýretshileri jańa býyn tálimgerleriniń, Máskeý men Sankt-Peterbýrg iri kórkemsýret ınstıtýttarynyń túlekteri: Qadyrqul Orazmatov, Súıitbek Torobekov jáne Sapar Osmonalıevtiń týyndylary toptastyrylǵan. Qatysýshylar qatarynda belgili qyrǵyz sýretshileri Joldoshbek Qazaqbaev, Shekerbek Anarbekov, Chıngıs Ormonbekov, Erkın Aqnazarov, Janybek Súıinbekov, Almazbek Sharshekeev, Ábdisadyr Trýsbekov bar. Kórkem kartınalar arasyndaǵy ekspozısııa monýmentalıst Boobek Arykovtyń qoladan jasalǵan birneshe týyndysyna da óz qatarynan oryn berdi. Toptyń árbir qatysýshysy Qyrǵyzstan men shetelde jeke jáne halyqaralyq kórmelerde úlken tájirıbege ıe.
Qyrǵyz halqynyń birtýar perzentteriniń oı-pikirleri, adam taǵdyry, urpaqtar sabaqtastyǵy, týǵan jerge degen súıispenshilik pen tabıǵattyń adammen úndestigi týraly tolǵaýlary top músheleriniń shyǵarmalarynda óziniń kórkemdik órnekterin tapty. Shyńǵys Aıtmatov: «Týǵan jer – ata-babamyzdan qalǵan jerimiz ǵana emes, urpaqtarymyzǵa qaldyratyn jerimiz», dep jazdy. Túrki áleminiń uly tulǵasynyń bul sózi týǵan ólkeniń rýhymen tamyrlas jatqan keskindemeler men músinderge de maǵyna berip, ulttyq aıbynyn arttyra túsedi.
Usynylǵan avtorlardyń shyǵarmashylyǵy – búgingi qyrǵyz óneriniń kórinisi, onda dástúrli ulttyq saryn kórkem bilim berýdiń akademııalyq bazasyna súıenetin jańa izdenistermen ushtasady. Qyrǵyz avtorlarynyń qoltańbasy san alýan, dara, tarıhı mıfologııa shynaıylyǵymen kúndelikti ómir men dereksizdik ekpinin jetkizip, júzjyldyqtar kóshiniń jumbaǵyn alǵa tartady.
ALMATY