Keıingi jyldary ınternet-alaıaqtyq pen kóleńkeli ekonomıkada «dropper» degen sóz jıi kezdesedi. Bul termındi kıberqaýipsizdik taqyrybynda da, qylmystyq jańalyqtardan da jıi estımiz. Dropper degen kim jáne onyń qyzmeti nege zańsyz? Osyǵan qatysty Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi bylaı deıdi.
Dropper kim?
Dropper – alaıaqtyq jolmen alynǵan aqshany óz shotyna qabyldap, ony qolma-qol aqshaǵa aınaldyratyn nemese basqa esepshottarǵa aýdarýmen aınalysatyn adam. Basqasha aıtqanda, dropper – aqshany jylystatý tizbegindegi deldal. Kóbine dropperler fıshıng, akkaýntty buzý, bank kartasynyń derekterin urlaý nemese basqa da alaıaqtyq ádister arqyly alynǵan aqshamen jumys isteıdi. Olardyń mindeti – aqshanyń shyqqan kózin jasyrý úshin ony basqa shottarǵa taratý nemese qolma-qol aqshaǵa aınaldyrý.
Dropperler qylmystyq shemaǵa qalaı tartylady?
Kóp jaǵdaıda dropperler alaıaqtyqqa beısanaly túrde tartylady. Olar qylmysqa qatysy baryn kesh túsinýi de múmkin. Dropperlerdi aldaý nemese tartýdyń birneshe ádisi bar:
«Tabysy joǵary, qashyqtan isteıtin jumys». Internette jumys týraly habarlandyrýlar jarııalanady, ıaǵnı tek aqsha qabyldap, ári qaraı aýdarý qajet dep aıtylady. Bank shotyn ashý úshin syıaqy usyný. Jastarǵa bank kartasyn nemese elektrondy ámııan ashyp, ony «jumys berýshige» tapsyrýǵa usynys jasalady. «Shetelge aqsha aýdarýǵa kómektesý». Alaıaqtar sheteldegi týystaryna nemese seriktesterine aqsha jiberýge kómektesý kerek dep sendiredi, biraq shyn máninde bul aqshany jylystatý áreketi bolady.
Dropper zań aldynda qalaı jaýap beredi?
Kóptegen dropper ózderin jaı ǵana oryndaýshy dep oılaıdy. Biraq zań boıynsha olar qylmystyq shemanyń qatysýshylary bolyp sanalady. Mundaı áreketi úshin bas bostandyǵynan aıyrý jazasy qarastyrylǵan.
Dropper bolmas úshin ne isteý kerek?
Aqsha aýdarymdaryna baılanysty kúmándi usynystardy qabyldamaý. О́z bank kartasy men shot málimetterin beıtanys adamdarǵa bermeý. Jumysqa ornalasar aldynda kompanııany muqııat tekserý.Dropper – jaı deldal emes, ol zańsyz qarjylyq operasııalardyń qatysýshysy.
Eger sizge ońaı ári jyldam tabys tabý usynylsa jáne ol aqshany aýdarý nemese qabyldaýmen baılanysty bolsa, bul alaıaqtyq bolýy múmkin. Mundaı usynystan bas tartý – ózińizdi qylmystyq jaýapkershilikten qorǵaýdyń eń senimdi joly.