Keshe keshkisin Vatıkandaǵy Sıkstın kapellasynda jınalǵan kardınaldar jańa Rım Papasyn saılaý maqsatynda alǵashqy daýys berý týryn ótkizdi. Alaıda úsh saǵat ótken soń kapella tóbesindegi murjadan kóterilgen qara tútin – pontıfıktiń ázirge saılanbaǵanyn bildirdi, dep jazady Egemen.kz.
Katolık shirkeýiniń dástúrine sáıkes, Rım Papasyn saılaý úshin ekiden úsh bóligi – kem degende 89 daýys qajet. Qazirgi tańda konklav jumysyna álemniń ár túkpirinen jınalǵan 133 kardınal qatysyp jatyr.
Vatıkannyń habarlaýynsha, ár kúni tórt daýys berý raýndyna deıin ótkizý múmkindigi bar. Kelesi týr beısenbi tańynda jalǵasady. Eger daýys berý sátti aıaqtalsa, Sıkstın kapellasynan aq tútin kóterilip, qońyraý soǵylyp, jańa Papanyń saılanǵanyn habarlaıdy. Dástúr boıynsha, saılanǵan pontıfık bir saǵat ishinde Áýlıe Petr alańyna qaraǵan balkonǵa shyǵyp, jurtshylyq aldyna kórinedi. Qazirdiń ózinde alańda myńdaǵan dindarlar jańa Papanyń esimin estýge jınalyp otyr.
Eń aýqymdy konklav
Bul jolǵy konklav Papa Fransısk 21 sáýir kúni ómirden ótkennen keıin shaqyryldy. Tarıhqa kóz júgirtsek, pontıfık saılaý konklavtary birneshe kúnnen birneshe aıǵa deıin sozylǵan. Qazirgi zamanda bul úderis edáýir jedeldegen: 2005 jáne 2013 jyldardaǵy eki konklav nebári eki kúnde aıaqtalǵan bolatyn.
Aıta keteıik, konklav týraly ilgeridegi maqalamyzda jarııalaǵan edik: Konklav degen ne?
Bıylǵy konklav – Rım-katolık shirkeýiniń tarıhyndaǵy eń irisi sanalady. Kardınaldar kollegııasy 252 músheden tursa da, daýys berý quqyǵy tek 80 jastan aspaǵan 135 kardınalǵa ǵana berilgen. Alaıda olardyń ekeýi densaýlyǵyna baılanysty qatysa almady.
Konklavqa qatysyp jatqan eń jas ókil – 45 jastaǵy ýkraın tekti Melbýrn epıskopy Mıkola Bychok.
Sársenbi tańynda konklav qatysýshylary arnaıy messa ótkizip, keıin saltanatty sherý túrinde Sıkstın kapellasyna bet aldy. Munda olar pontıfık saılaý prosesi jaıly eshbir málimetti syrtqa shyǵarmaýǵa sert berdi. Osydan keıin bóten adamdar kapelladan shyǵarylyp, dástúrli extra omnes («bári shyqsyn») degen sózdermen esikter jabyldy. Bul sát resmı túrde konklavtyń bastalǵanyn bildiredi.
Qupııalylyq – basty talap
Pontıfık saılaý – álemdegi eń qupııa saıası jáne dinı prosedýralardyń biri. Konklav kezinde kardınaldar syrt álemmen tolyqtaı oqshaýlanady. Olardyń turyp jatqan jáne jınalatyn barlyq bólmeleri tyńdaý qurylǵylary men basqa da elektrondyq quraldardan tolyq tazartylǵan. Daýys berý barysy absolıýtti qupııa jaǵdaıda ótedi.
Endi qaıtpek?
Birinshi daýys berý nátıjesiz aıaqtalǵan soń, kardınaldar keshki asqa bet alǵan. Sarapshylardyń pikirinshe, dál osyndaı beıresmı jaǵdaıda pontıfık laýazymyna úmitkerlerdi talqylaý, pikir almasý jáne yqtımal odaqtastarmen kelissózder júredi.
Beısenbi kúni tańerteń qatysýshylar tańǵy astan keıin qaıtadan messa oqyp, daýys berýdi jalǵastyrady. Konklav aldynda messa ótkizgen 91 jastaǵy kardınaldar kollegııasynyń dekany Djovannı Battısta Re óz áriptesterin «búgingi syndarly kezeńde shirkeýdi biriktire alatyn tulǵany» tańdaýǵa úndedi.
«Bul ońaı mindet emes. Birlik degenimiz birkelkilik emes, ol – sanalýandyqtyń ishindegi tereń rýhanı tutastyq», dedi ol óz sózinde.
Kardınal Re — Vatıkandaǵy bedeldi tulǵalardyń biri, buǵan deıin Papa Fransısktiń jerleý rásimin basqarǵan. Alaıda ózi 80 jastan asqandyqtan, konklavqa qatysa almaıdy. Degenmen, ol daýys berýdiń erekshe mańyzyn atap ótip, árbir qatysýshyny jeke múddeden joǵary turýǵa shaqyrdy.
Katolık shirkeýiniń tarıhyndaǵy eń uzaq konklav 1268 jyldan 1271 jylǵa deıin — úsh jylǵa jýyq sozylyp, nátıjesinde X Grıgorıı saılanǵan. Al eń qysqa konklav nebári 10 saǵatqa sozylyp, 1503 jyly Papa II Iýlıı saılanǵan sátte tirkeldi.