Buqaralyq aqparat quraldary qyzmetkerleriniń kúnine oraı Ishki ister mınıstrliginde jýrnalısterge arnalǵan vedomstvonyń sıfrlyq sheshimderine qatysty baspasóz týry ótti. Tártip saqshylary BAQ ókilderine qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge, jol qozǵalysyn baqylaýdy jetildirýge jáne memlekettik qyzmetterdiń qoljetimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan sıfrlyq jobalaryn kórsetti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
«Árbir sıfrlyq sheshimimiz – jaı ǵana tehnologııa emes, «Zań men Tártip» qaǵıdatyn júzege asyrýǵa arnalǵan naqty qural. Búginde IIM-niń sıfrlyq ekojúıesi ulttyq qaýipsizdiktiń ajyramas bóligine aınalyp otyr. Ol senimdi, ashyq jáne azamattarǵa baǵyttalǵan», dedi Ishki ister mınıstri Erjan Sadenov.
Mınıstrlik qyzmetteri tarapynan árbir joba boıynsha tanystyrylym ótkizildi. Qoǵamdyq qaýipsizdik ekojúıesiniń basty elementi retinde ıntellektýaldy kameralar qala beredi. Olar tulǵalardy, zattardy tanıdy, qarý-jaraqty, tútindi, adamdardyń shoǵyrlanýyn anyqtaıdy, sondaı-aq jynysy, jasy, betperde, kózildirik jáne ózge de belgiler boıynsha taldaý júrgizedi.
Sondaı-aq patrýldik polısııa qyzmetkerlerine izdeýde júrgen adamdar men esepte turǵan avtokólikterdiń nómirlerin tanýǵa múmkindik beretin aqyldy jetondar men kózildirikter engiziledi.
Barlyq derekter jedel basqarý ortalyqtaryna jáne qyzmetkerlerdiń planshetterine avtomatty túrde beriledi. Kóshe qıylystaryna júrgizýshiler men jaıaý júrginshiler tarapynan bolatyn quqyqbuzýshylyqtardy tirkeıtin «aqyldy jaıaý júrginshi ótkeli» júıesi ornatylady. Aqparat patrýldik qyzmetkerdiń planshetine túsip, ári qaraı áreket etýge múmkindik beredi.
Qalalyq ortada jáne aınalma joldarda paıdalanylatyn ushqyshsyz ushý apparattary da tanystyryldy. Olar jol qozǵalysy erejeleriniń buzylýyn tirkeıdi, kólik aǵyndaryn baqylaıdy jáne kúdikti kólikterdi anyqtaıdy. Jekelegen baǵyt retinde sıntetıkalyq esirtki býyn anyqtaıtyn gaz taldaǵyshtarmen jabdyqtalǵan drondar qarastyrylǵan.
Barlyq jol kameralary men ıntellektýaldy júıelerdi biriktiretin «TOR» biryńǵaı sıfrlyq platformasy quryldy. Ol kólik qozǵalysyn baqylaýǵa, baǵdar boıynsha izdeletin kólikterdi anyqtaýǵa, agressıvti júrgizý faktilerin tirkeýge jáne jol-kólik oqıǵalarynyń «jylý kartalaryn» jasaýǵa múmkindik beredi.
Sonymen qatar patrýldik polısııanyń qyzmettik avtokólikteri jol júrý erejeleriniń buzylýyn qozǵalys kezinde tirkeıtin mobıldi keshendermen jabdyqtalýda.
IIM tarapynan 55 memlekettik qyzmet kórsetiledi, onyń 43-i elektrondyq formatta qoljetimdi. Azamattar arasynda eń kóp suranysqa ıe 10 qyzmet, sonyń ishinde turǵylyqty jeri boıynsha tirkeý, jeke kýálikter men júrgizýshi kýálikterin aýystyrý qyzmetteri mobıldi qosymshalar arqyly qoljetimdi.
«Zań men Tártip» servısi ázirlenip, iske qosyldy. Ol azamattarǵa eGov Mobile qosymshasy arqyly foto jáne beınematerıaldardy polısııaǵa joldaýǵa múmkindik beredi. Alǵash ret shetel azamattarynyń el aýmaǵynda bolýyn sıfrlyq turǵyda baqylaý júıesi engizilýde. Onda bıometrııalyq derekter, geolokasııa jáne vedomstvoaralyq derekqorlardan alynǵan aqparattardy biriktirý tetigi qarastyrylǵan. Artyq ákimshilik júktemesiz kóshi-qon tártibin kúsheıtýge baǵyttalǵan zańnamalyq baza daıyndaldy.
Búginde qylmystardyń 56%-y men ákimshilik quqyqbuzýshylyqtardyń 66%-y sıfrlyq sheshimderdiń kómegimen ashylýda. Sonymen qatar zamanaýı tehnologııalar qylmys deńgeıiniń tómendeýine yqpal etýde: bıyl qylmys sany bes myńnan astam jaǵdaıǵa azaıdy.
Is-shara aıasynda buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi ishki ister mınıstriniń atynan marapatqa ıe boldy. Jýrnalısterge quqyq qorǵaý organdarymen tyǵyz yntymaqtastyq, vedomstvo qyzmetin obektıvti jarııa etý boıynsha eńbekteri úshin alǵys hattar men estelik syılyqtar tabystaldy. Bul qurmet IIM men BAQ arasyndaǵy qoǵamdyq qaýipsizdik pen quqyqtyq tártipti qamtamasyz etý isindegi konstrýktıvti ózara is-qımyldyń mańyzdylyǵyn kórsetedi.