Jaqynda gazetimizde «Ábıba jahandyq reıtıngtiń kósh basynda!» (27.06. 2025 jyly) atty maqala jaryq kórdi. Onda áıelder dzıýdosy jaıynda biraz áńgime qozǵaǵan edik. Búgin erlerdiń jaı-kúıin tilge tıek etpekpiz.
Erler arasynda IJF reıtınginde TOP-10-qa elimizdiń eki balýany enip otyr. Olar – Eldos Smetov pen Ǵusman Qyrǵyzbaev. 60 kg salmaq dárejesinde kúresetin Eldos Olımpııa oıyndarynyń tolyq júlde jıyntyǵyn ıelengeni barshaǵa málim. Sondaı-aq álem chempıonatynda 1 altyn, 2 qola medal aldy, Azııa oıyndarynda aldyna jan salmady. Odan bólek, Azııa birinshiliginiń altyny men qolasy bar. Parıj Olımpıadasynan keıin Smetov tatamıge shyqqan joq. Arada bir jylǵa jýyq ótse de, Tarazdyń tarlany áli de úzdikter sanatynda, 9-oryndy enshilep tur.
Dańqty E.Smetovtiń syralǵy qarsylasy Ǵusman Qyrǵyzbaev 60 kg salmaqta da jaqsy kúreskenine jankúıerler kýá. 66 kg salmaqqa aýysqannan keıin Parıjde alaýy tutanǵan Olımpııa oıyndaryn qola júldemen qorytyndylady. Bul kúnderi Túrkistannyń týmasy óz salmaǵynda úzdik ondyqty túıindep tur.
TOP-20-lyqtyń qataryna elimizdiń úsh tatamı sheberi endi. 81 kg salmaqta Abylaıhan Jubanazar – 14-orynda. Ol – Azııa oıyndarynyń qola, Grand-Slem jarystarynyń alty dúrkin júldegeri. Kezinde jastar arasynda álem chempıony atanǵan 60 kg salmaq dárejesindegi Maǵjan Shamshadın de jazǵy Azıadada júldeger atandy. «Úlken dýlyǵa» sanatyndaǵy saıystarda 2 altyn, 1 kúmis, 3 qola enshilegen. Qazirgi kezde qandasymyz myqtylar tiziminde 19-orynda. Alyptarmen aıqasyp júrgen Erasyl Qajybev ta birqatar asa iri halyqaralyq dodalar men qurlyqtyq deńgeıdegi jarystarda jeńis tuǵyryna kóterildi. Semeı óńiriniń sańlaǵy úzdikter tiziminde 20-satyǵa jaıǵasqan.
О́zge jerlesterimiz álemdik reıtıngte mynadaı oryndarda: Nurlyhan Sharhan (100 kg) – 26, Talǵat Orynbasar (60 kg) – 33, Sherzod Davlatov (60 kg) – 34, Nurqanat Serikbaev (60 kg) – 37, Janarys Raqymetqalı (66 kg) – 37, Meıirlan Maksım (90 kg) – 41, Marat Baıqamurov (100 kg) – 45, Baqytjan Ábdýrahmanov (73 kg) – 49, Islam Bozbaev (100 kg) – 50, Azat Kúmisbaı (81 kg) – 55, Danııar Shamshaev (73 kg) – 56, Ǵalymjan Qyryqbaı (+100 kg) – 63, Dáýren Súıkenov (60 kg) – 64, Eset Qýanov (73 kg) – 64, Baqjan Baıtas (100 kg) – 75, Ádilet Saparǵalıev (100 kg) – 78, Ermahan Ánýarbekov (90 kg) – 80, Dıdar Hamza (90 kg) – 84, Beıbit Mádıev (100 kg) – 89, Mádı Edilbaev (+100 kg) – 90, Aıdar Arapov (90 kg) – 91, Jansaı Smaǵulov (73 kg) – 95, Nurmuhamet Botabaı (66 kg) – 96, Islam Toqtasyn (73 kg) – 96-oryn.
Álemdik dzıýdonyń damý barysy jaıynda aıtar bolsaq, búginde Japonııa men Reseıdiń qarqyny kúshti. Kúnshyǵys eliniń úsh qyrany IJF reıtınginde kósh bastap tur. Olar – Nagaıama, Rıýdzıý (60 kg, Parıj Olımpıadasynyń kúmis júldegeri, álem, Azııa chempıony, álem chempıonatynyń eki dúrkin qola júldegeri), Takesı Takeoka (66 kg, álem chempıony), Sansıro Mýrao (60 kg, Parıj Olımpıadasynyń jeńimpazy, álem chempıony, Azııanyń eki dúrkin chempıony). Reseıdiń de nátıjesi dál sondaı. Tımýr Arbýzov (81 kg, álem, Eýropa chempıony), Matveı Kanıkovskıı (100 kg, álem, Eýropa chempıony), Inal Tasoev (+100 kg, álemniń eki dúrkin chempıony, eki dúrkin qola júldegeri, Eýropanyń úsh dúrkin chempıony). Kósh bastap turǵan taǵy bir tatamı sheberi – ázerbaıjandyq Hıdaıat Geıdarov (73 kg, Olımpıada, álem chempıony, álem chempıonatynyń úsh dúrkin qola júldegeri, Eýropanyń tórt dúrkin chempıony).
TOP-10-dyqqa Japonııanyń – 11, Reseıdiń – 10, Fransııanyń – 7, Grýzııa, Tájikstannyń – 6, Brazılııanyń – 5, BAÁ-niń – 3, Qazaqstan, О́zbekstan, Italııa, Ońtústik Koreıanyń – 2, Taıpeı, Ispanııa, Kosovo, Belgııa, Kanada, Grekııa, Estonııa, Ýkraına, Kýbanyń bir-bir ókili enip otyr.