Batyr rýhy asqaqtaǵan kún

Shyǵystyń qos shynarynyń biri, Keńes Odaǵynyń Batyry Álııa Moldaǵulovanyń 90 jyldyq mereıtoıy   óziniń kindik qany tamǵan Qobda aýdanynda jarasty jalǵasyn tapty. Alys-jaqynnan kelgen qonaqtar aldymen «Samara –Shymkent» kúre jolynyń boıyndaǵy Álııa aýylyna atbasyn tiredi. Aýdan ákimi Asqar Júsibálıev bastaǵan qobdalyqtar qonaqtardy jyly shyraımen qarsy alyp, qonaqjaılylyqtyń úlgisin kórsetti. Elimizdiń barlyq oblystarynan jáne Reseıdiń Orynbor oblysynan, Máskeý men Sankt-Peterbýrg qalalarynan kelgen qonaqtar aldynda aýdan basshysy qysqasha sóz sóılep, batyr qyzdyń atyndaǵy aýyldyń tynys-tirshiligimen tanystyryp ótti. Onyń aıtýynsha, Qobda óńirinen segiz Keńes Odaǵynyń Batyry shyqqan eken. Solardyń biri Álııa Moldaǵulova bolsa, ol osy Álııa aýylynan qozykósh jerdegi Bulaqta dúnıege kelgen. Qazir bul aýyldarǵa gaz baryp tur. Álııa aýylynda sý qubyry jumys jasaıdy. Mundaı ıgilikti aýdan ortalyǵynyń jáne birqatar eldi mekenderdiń turǵyndary da kórip otyr. Halyqtyń turmysy jyl ótken saıyn jaqsaryp keledi. Qaısar rýhtyń qaınar kózi bolǵan batyrdyń esimin jańǵyrtý, rýhyna taǵzym etý perzenttik paryzymyz, deı kelip, bul sharanyń patrıottyq tárbıe berýdegi mańyzyn alǵa tartty. Sol sebepti de, Álııa Moldaǵulovanyń mereıtoıy eldik deńgeıde, keń kólemde atalyp jatqanyn jetkizdi. Alys-jaqynnan at arytyp kelgen qonaqtar, jergilikti halyq aýyl ortasyndaǵy Álııa es­kertkishine gúl shoqtaryn qoı­dy. Qonaqtar arasynda Qa­­zaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń orynbasary Berdibek Saparbaev, Qa­zaq­stannyń ha­lyq jazýshysy, Qazaqstannyń IýNESKO-daǵy ókili, «Nevada-Semeı» antııa­d­ro­­­­lyq qozǵalysynyń tóraǵasy Oljas Súleımenov, senator Eleý­sin Saǵyndyqov, Álııanyń týysqandary, Alma­tydan arnaıy kelgen naǵashy sińlisi Baıan Moldaǵulova jáne basqalar boldy. Mereıtoı qo­naqtary Mádenıet úıine baryp, oblystyq patrıottyq ortalyqtaǵy Álııa Moldaǵulova mýzeıimen tanysty. Batyr qyzdyń mereıtoıy Qobda aýylyndaǵy ortalyq stadıonda «Álııa –qaharmandyq dastany» teatrlandyrylǵan kórinisimen jalǵasty. Shymqaı aq kıingen boıshań jigitter túrli-tústi týlar kóterip, sherýler jasady. Ulttyq kıimder kıgen qyzdardyń jáne áskerı kıim kıgen jastardyń «Dostyqtyń gúl destesi», «Qyzǵaldaq ǵumyr – Álııa», «Erligimen eldiń atyn shyǵarǵan» horeografııalyq kórinisteri de kórermen kóńilin qozǵaıtyn jylylyqqa toly boldy. Ánshi Altynaı Jorabaeva shyrqaǵan «Egemen Qazaqstan» áni tyńdaýshysynyń boıyna patrıottyq sezim dánin egip, káýsar sezimge bóledi. Sahna tórine Premer-Mınıs­trdiń orynbasary Berdibek Saparbaev, Qazaqstannyń halyq jazýshysy Oljas Súleımenov, senator Eleýsin Saǵyndyqov, oblys ákimi Arhımed Muhambetov kóterildi. B.Saparbaev mereıtoıǵa jınal­­­­ǵandarǵa quttyqtaý sóz a­rnady, bıyl Qazaq handy­ǵynyń – 550, Qazaqstan hal­qy Assambleıasynyń jáne Kon­stıtýsııanyń 20 jyldyǵy mere­kelenetinine nazar aýdardy. Ol jaqynda ǵana elimizdiń Uly Jeńistiń 70 jyldyǵyn oıdaǵydaı atap ótkenin jetkizdi. Uly Jeńisti jaqyndatýǵa 122 myńnan astam aqtóbelik qatysqanyn, olardyń kóbi maıdan dalasynan oralmaǵanyn, sondyqtan birde-bir soǵys ardageri nazardan tys qalmaıtynyn aıtty. Odan keıin Oljas Súleımenov sóz alyp, mereıtoıǵa jınalǵan jurtshylyqtyń qýanyshyna ortaq­­tasty, Ramazan aıymen quttyq­tady. – Máskeýde Uly Jeńistiń 70 jyldyǵyna oraı ótkizilgen jıynda men 350 myń qazaqtyń maıdan dalasynan oralmaǵanyn aıta kelip, olardyń barlyǵynyń aty-jónin bilmesem de, Shy­ǵystyń qos shynary – Mán­shúk Mámetova men Álııa Molda­ǵulo­vany anyq aıta alatynymdy jetkizgenmin. Olar ińkár sezim – mahabbattyń ne ekenin, ana bolýdyń baqytyn sezinbeı ketti. Men qazir Álııa týǵan topyraqqa kelip turmyn, qazaqtyń qaısar qyzynyń rýhyna bas ıemin.Álııa apamyz elimizdi, barsha qazaqstandyqtardy arýaǵymen qoldap jatsyn, – deı kelip, ar­qaly aqyn kezinde Baýyrjan Momyshulynyń qolqalaýymen jazǵan Otan týraly óleńin oqydy. Teatrlandyrylǵan kórinisterdi kompozıtor Beıbit Oralulynyń «Aqtóbe» ánin oryndaǵan dombyrashylar ansambli túıindedi. Biz mereıtoı qonaqtaryn sózge tartyp, pikirlerin bilgenbiz. Ǵalymjan Baıderbes, Álııa-Mánshúk atyndaǵy «Qos shynar» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy: «Mereıtoı ózimiz úshin, óskeleń urpaqtyń jadynda Álııa esimin, onyń erlik isterin jańǵyrtý úshin kerek. Bul jastardy otan­súıgishtikke tárbıeleıtin shara retinde este qalady. Munyń ózi óshkenimizdi tiriltip, erteńge ulastyrýdyń qadamy der edim». Baıan Moldaǵulova, Álııanyń naǵashy sińlisi: «Álııanyń adam bolyp qalyptasýynda ákem Áýbá­kirdiń eńbegi zor. Al Álııanyń rýhyn kóterip jat­qan jerlesterime dán rızamyn. «О́tkensiz bolashaq joq» degendeı, Álııanyń nebári 19 jastaǵy erligi urpaqtar esinde osylaı máńgi saqtalsa kerek. Mereıtoıdyń uıymdastyrylýy óte joǵary deńgeıde. Bizdi Álııa­nyń týysqan­dary dep qol-aıaǵymyzdy jerge tıgizer emes». Merekelik shara «Álııa gúli» dostaryn shaqyrady» VI halyq­aralyq bı festıvaline qatysý­shy­lardyń Gala-kon­sertine jalǵasty. Qobda aýylynyń syrtyndaǵy tepseńge 40 kıiz úı tigildi. Qonaq­tardy jyly qabyldap, rııasyz qonaqjaılyq kórsetildi. Mereı­toıǵa jınalǵan halyqtyń asyǵa kútkeni at báıgesi edi. Báıge dese delebesi qozatyn qazaqtyń ádeti emes pe, kúnniń ystyqtyǵyna qaramastan, kórer­men kóp jınaldy. Kópshilik, sondaı-aq, qazaq kúresi, teńge alý syndy ulttyq sport túrlerin de qyzyqtady. Báıgege úsh birdeı avtokólik tigildi. Halyqtyń kózaıymy bolǵan jorǵa jarysta elordamyzdan kelgen Ǵ.Meralynyń «Edel­veıs» atty sáıgúligi ozdy. 15 shaqyrymǵa shabatyn toq báıgede qyzylordalyq Ábdiǵalı Shorabaevtyń «Nurtóbel» degen sáıgúligi top jardy. Al 25 shaqy­rymdyq alaman báıgeden Muǵal­jar aýdanynyń tulpary aldyna qara salmaı, márege jeke-dara kel­di. Báıge jeńimpazdarynyń bar­lyǵy da temir tulpar minip qaıtty. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan». Aqtóbe oblysy, Qobda aýdany. Sýretti túsirgen Maksım TOKAR.