Astanada «Energetıkalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý ulttyq jobasy: qazaqstandyq bıznes úshin múmkindikter» atty konferensııa ótti. Jıynǵa memlekettik organdardyń, ulttyq kompanııalardyń, tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń, otandyq taýar óndirýshilerdiń, merdiger uıymdardyń jáne EKSJ jetkizýshileriniń 250 ókili qatysty, dep jazady Egemen.kz.
Konferensııanyń plenarlyq otyrysyn ashqan Premer-Mınıstrdiń orynbasary Qanat Bozymbaev ınfraqurylym sapaly bolmaı, ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq ósim, qolaıly ınvestısııalyq ahýaldy qalyptastyrý múmkin emestigin atap ótti.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2024 jylǵy Joldaýynda qordalanǵan ınfraqurylymdyq máselelerdi keshendi túrde sheshýdiń mańyzyn aıtqan bolatyn. Osyǵan sáıkes byltyr jeltoqsanda Úkimet «Energetıkalyq jáne kommýnaldyq sektordy jańǵyrtý» ulttyq jobasyn bekitti.
Aldyn ala esep boıynsha, jobany júzege asyrý úshin 5 jyl jáne odan da uzaq merzim qajet. Bul kezeńde 86 myń shaqyrym kommýnaldyq jelini salý men jóndeý jáne jalpy qýaty 7,3 gıgavatt bolatyn qosymsha generasııa kózderin iske qosýǵa 13 trıllıon teńgeden astam ınvestısııa tartylmaq.
«Búgingi tańda qarjy ınstıtýttary tarapynan uzaq merzimdi jáne qoljetimdi nesıeleýdi kedergisiz tartýdy qamtamasyz etetin barlyq qajetti normatıvtik-quqyqtyq baza qalyptastyryldy. Qazir biz Ulttyq jobany is júzinde júzege asyrý kezeńine óttik. Bıyl pılottyq rejımde tabıǵı monopolııalardyń 48 sýbektisi boıynsha jalpy somasy shamamen 144 mıllıard teńge kóleminde ınvestısııa tartylýda», dedi Qanat Bozymbaev.
Ulttyq jobany iske asyrý maqsatynda «Qazaqstan turǵyn úı kompanııasy» Qaraǵandy, Pavlodar, Batys Qazaqstan jáne Soltústik Qazaqstan oblystary ákimdikteriniń oblıgasııalaryn 22,5 mıllıard teńgege satyp aldy. Sonymen qatar Qazaqstannyń Damý Bankimen de birlesken jumys júrgizilýde. Qazirgi tańda pılottyq jobalar boıynsha saraptamalardyń aıaqtalýyna az qaldy.
Halyqaralyq qarjy ınstıtýttarymen kelissózder belsendi júrip jatyr. Máselen, Eýropalyq qaıta qurý jáne damý banki Aqtóbe oblysynda káriz-tazartý qurylystaryn salý jobalaryn iske asyrýda. 2025 jyldyń sońyna deıin kelesi jylǵa qajetti qarjylandyrý kózderi aıqyndalyp, satyp alý jáne jobalaý rásimderi bastalady.
«Qarjylandyrý bıýdjet, naryqtyq kózder, onyń ishinde halyqaralyq qarjy uıymdarynyń qarajattary men tarıf esebinen iske asyrylady, tarıftiń josparly ári birtindep ózgerýi de qarastyrylady. Ulttyq joba aıasynda halyqaralyq tájirıbege sáıkes keletin jańa satyp alý rásimderiniń tetikteri engiziledi. Jobalardy EPC-merdigerleri júzege asyrady nemese jobalaý men qurylys barysynda konsorsıým qurylady», dedi Qanat Bozymbaev.
Jıynda otandyq taýar óndirýshilerdi damytý máselesine erekshe nazar aýdaryldy. Bul ımportqa táýeldilikti azaıtyp qana qoımaı, jańa jumys oryndaryn ashýǵa jáne bıýdjet kirisin arttyrýǵa jol ashady.
Túsindirý jumystary aıasynda eki paneldik otyrys jáne pikirtalas sessııasy ótti. Birinshi otyrysta tehnıkalyq operatordyń róli men qarjylandyrý quraldary talqylansa, ekinshisinde jańartylatyn energetıka salasyndaǵy jobalar tanystyrylyp, otandyq jetkizýshilerge ashylatyn múmkindikter aıtyldy. Pikirtalas sessııasynda ulttyq jobany naryq turǵysynan júzege asyrý kezindegi ózekti máseleler qaraldy.
Konferensııanyń basty taqyryptarynyń biri bıznes-prosesterdiń ashyqtyǵy boldy. Jumystardyń merzimi men sapasyn qadaǵalaý ulttyq jobanyń elektrondyq platformasynda sıfrlandyrýdy qoldaný arqyly, sonymen qatar jasandy ıntellekt múmkindikterin paıdalaný arqyly qamtamasyz etiledi.