Ashylmaı kelgen aqıqat: Pýlemetti denesimen jaýyp, ózin qurban etken qaı Boran Nysanbaev?

«Matrosovshylar» degen kimder?

Uly Otan soǵysynda Keńes áskerleri qan maıdanda talaı janqııarlyq erliktiń úlgisin kórsetti. Erekshe erliktiń biri jaýyngerlerdiń jaýdyń atys uıasyn óz denelerimen jaýyp, qaza tabýy. 

Soǵys jyldarynda DZOT-tardaǵy pýlemetterdiń aýzyn  denesimen jaýyp, keńes áskerleriniń ilgeri shabýyldaýyna jaǵdaı jasaǵan jaýyngerlerdi ádette «matrosovshylar» dep ataǵan. Sebebi, osyndaı erliktiń bireýin 19 jasar qyzylásker Aleksandr Matrosov jasaǵan. Ol 1943 jyldyń 27 aqpanynda Kalının oblysyna qarasty Chernýshkı derevnıasyn jaýdan azat etý úshin bolǵan urysta óziniń denesimen jaý DZOT-nyń aýzyn jaýyp, keńes áskerleriniń ilgeri jyljýyna múmkindik bergen, sol jerde ózi de qaza tapqan. Qyzyláskerdiń osyndaı erekshe erligi úshin oǵan Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berilgen.

Soǵys barysynda A.Matrosov sııaqty erlik jasaýshy ofıserler  men soldattar sany 470 ten asqan. Deıturǵanmen, Uly Otan soǵysy aıaqtalǵannan keıingi 80-jyl ishinde soǵys tarıhyn zertteýshiler  A.Matrosovtyń erligin odan buryn da jasaǵan jaýyngerlerdiń bolǵandyǵyn dáleldedi.

Solardyń biri – 1942 jyly qańtar aıynda Gýrev oblysy, Esbol (qazirgi Inder) aýdanynan maıdanǵa attanǵan qyzylásker Boran Nysanbaev Arystantegi (Arystan nemeresi – A.Sh.) edi.    

Mınometshi Boran Nysanbaev Arystantegi jasaǵan uly erlik

Boran Nysanbaev Arystan nemeresi 1918 jyly qazirgi Baqsaı aýyldyq okrýgi (burynǵy Oral gýbernııasy, Redýt bolysy, Besaral aýyldyq keńesi ) aýmaǵynda dúnıege kelgen. Rýy – Taz (Jastaban bólimi). Ákesi – Arystanov Nysanbaı, anasy – Rázııa О́teǵalıeva. Ol otbasyndaǵy 4 ul, 2 qyzdyń biri. Urpaqtarynyń aıtýynsha, Boran Tańdaıda ınternatta jatyp, bastaýysh bilim alǵan. BLKJO múshesi.   Úılengen, áıeli – Urqııa Dáleýova.

(Nıkolskoe derevnıasyndaǵy Keńes Odaǵynyń Batyry Boran Nysanbaev Arystantegine qoıylǵan eskertkish taqta. 12.06.2025)

Boran Nysanbaev Arystantegi Esbol aýdandyq áskerı komıssarıatynda esepte turǵandyqtan 1942 jyly 14 qańtarda Esbol aýdanynyń ortalyǵy Kýlagıno aýylynan maıdanǵa attanǵan. 1943  jyldyń 13 aqpanynda Borannyń aǵasy Ershi de maıdanǵa attanady. О́kinishke oraı, keıin ekeýinen de habar bolmaǵan.

Bastapqyda olardy izdeý  eshbir nátıje bermegen, onyń sebebi –  Atyraý oblystyq arhıvinen Boran Nysanbaev Arystantegi týraly derekter tabylmaǵan.

Sodan keıin urpaqtary Batys Qazaqstan, Aqtóbe oblystyq jáne Reseı Federasııasynyń Podolsk qalasyndaǵy áskerı arhıvterge hat jazyp, «Pamıat naroda» saıtymen habarlasqan.

Sol Reseı Federasııasynan tabylǵan derekterge súıene otyryp, Boran Nysanbaev Arystanteginiń jaýyngerlik joly týraly qysqasha mynany aıtýǵa bolady:

1943 jylǵy 6 aqpanda 48-Armııanyń,  137-atqyshtar dıvızııasy, 771-atqyshtar polki, 1-batalonynyń áskerleri Orel oblysy, Pokrovsk aýdany, Leskı derevnıasyn fashısterden azat etý úshin shabýylǵa shyqqan. 40 mınýttyq artıllerııalyq daıyndyqtan keıingi keńes áskerleriniń shabýylynan esh nátıje bolmaǵan. Sebebi, jaýdyń DOT tárizdi etip jasalynǵan myqty da úlken DZOT-ynan pýlemetter joǵarydan oq sebelep, jaýyngerlerdiń ilgeri jyljýyna múmkindik bermegen.

Osy kezde 1-mınometshiler rotasynyń mınometshisi Boran Nysanbaev pýlemetterdiń sebelep turǵan oǵynyń astymen 2 ret jaý DZOT-yna jaqyndap baryp, granatalar laqtyrady. Biraq, pýlemet áli de atylyp turady. Sodan soń, komandırden pýlemetterdiń únin óshirýge ruqsat alǵan Boran, óz denesin aınaldyra granatalarmen baılap, qolyna tankige qarsy qoldanylatyn 2 granata alyp, DZOT-tyń esigine deıin jorǵalap baryp, esikti teýip ashyp, ishine sekirip kirip, granatalaryn laqtyrady.

Joıqyn jarylys nátıjesinde pýlemetter túgelimen isten shyǵyp, batalon jaýyngerleri jaý áskerleri ornalasqan tóbeni basyp alady. Tas-talqany shyqqan DZOT-tyń ishinen 28 nemis-fashıst soldattary men ofıserleriniń ólikteri jáne komsomol múshesi Boran Nysanbaevtyń denesi tabylady.

Arhıvtik derekterge úńilsek, 771-atqyshtar polkiniń komandıri, podpolkovnık A.I.Gordıenko Leskı derevnıasyn jaýdan azat etýde qaharmandyq kórsetken mınometshi – Isımbaev Býran  dep kórsetedi. Nege Isımbaev Býran degen suraqqa bylaı dep jaýap berýge bolady. Ol mezgilde tankige qarsy qoldanylatyn 2 granatamen DZOT-ty jaryp, sol jerde ózi de qaza tapqan, denesi ábden párshalanǵan qyzyláskerdiń kim ekenin anyqtaý qıynǵa soqqan. Tek tósqaltasynan alynǵan, qanǵa malynǵan komsomoldyq bılettiń qaldyǵy negizinde qujat Isımbaev Býran dep toltyrylǵan.

1943 jyldyń 7 sáýirinde Isımbaev Býran  «Keńes Odaǵynyń Batyry» ataǵyna (ólgennen keıin) usynylǵan.  Alaıda, 48-armııanyń qolbasshysy general Romanenko marapat betshesine:

«Ordenom Otechestvennoı voıny 1-stepenı. Opısat podvıg dlıa rodnyh ı raıonnyh organızasıı, v armeıskýıý gazetý» degen buryshtama jazady. Sóıtip, Býran Isımbaev 48-armııanyń 1943 jylǵy 19 sáýirindegi №26/N buıryǵymen I-dárejeli «Otan soǵysy» ordenimen (ólgennen keıin) marapattalady.

B.Isımbaevtyń erligi armııalyq gazette jarııalanǵannan keıin, maıdan shtaby 1943 jyldyń 14-mamyrynda ony, «Keńes Odaǵynyń Batyry» ataǵyna usynyp, ekinshi ret «Marapat betshesin» toltyrady. Onda joǵaryda kórsetilgen erlik týraly jaza kelip, áskerı qolbasshylar «Qyzylásker Býran Isımbaevty (ólgennen keıin) «Keńes Odaǵynyń Batyry» ataǵyna usynady. Usynysqa 137-atqyshtar dıvızııasynyń komandıri polkovnık Alferovtyń, Armııa qolbasshysy Armııa generaly Rokossovskııdiń, Áskerı keńes múshesi general-maıor Telegınniń qoldary qoıylady.

Osy usynys negizinde 1943 jylǵy 23 qyrkúıekte KSRO Joǵary Keńesi Tóralqasynyń Tóraǵasy M.I.Kalınınniń qolymen «Nemis-fashıst basqynshylarymen kúreste maıdanda komandovanıe tapsyrmasyn úlgili oryndaǵany jáne kórsetken erligi men batyrlyǵy úshin qyzylásker Býran Isımbaevqa (ólgennen keıin) Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berilsin» degen ýkaz  shyǵady.

Osylaısha, nemis basqynshylarynyń ajal oǵyn seýip, bas kótertpeı qoıǵan «ajdaha DOT-yn» qurtyp, sol jerde 25-ke endi ǵana tolǵan jasynda ózin de qurban etken, komsomol múshesi, batyr jaýynger Býran Isımbaev erligi aıryqsha qurmetke ıe bolady.

Soǵystan keıingi jáne 50-jyldarda Gýrev oblysynda izdestirý jumystary júrgizilip, batyrdyń shyn aty-jóni Boran Nysanbaev ekendigi jáne onyń týǵan jeri Qazaq KSRy, Gýrev oblysy, burynǵy Esbol aýdany ekendigi anyqtalady. Osyǵan oraı 1963 jyly Batyrdyń aty-jóni túzetilip, L.I.Brejnevtyń qoly qoıylǵan jańa ýkaz shyǵady. Onda bylaı dep jazylǵan:

         «Keńes Odaǵynyń Batyryna Gramota.

KSRO Joǵary Keńesi Tóralqasynyń 1943 jylǵy 23-qyrkúıektegi jarlyǵymen nemis basqynshylarymen bolǵan sheshýshi urys kezderinde komandovanıeniń jaýyngerlik tapsyrmalaryn úzdik oryndap jáne bul iste batyldyq pen erliktiń asqan úlgisin kórsetkeni úshin Nysanbaev Boranǵa Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berildi.

KSRO Joǵary Keńesi Tóralqasynyń Tóraǵasy L.Brejnev

KSRO Joǵary Keńesi Tóralqasynyń hatshysy M.Georgadze

Moskva, Kreml. 1963 jyl 10 maýsym».

Endi biz budan bylaı mınometshi Býran Isımbaev demeı, ony shyn aty-jónimen Boran Nysanbaev dep jazatyn bolamyz.

Osy jerde myna jaǵdaıǵa nazar aýdarǵanymyz jón bolady:

Birinshiden, Boran Nysanbaev 1 jylda erligi úshin 2 ret marapattalǵan qyzylásker. Ekinshiden, Keńes Odaǵynyń Batyry qyzylásker A.Matrosov óz erligin 1943 jyly 27 aqpanda jasaǵan bolsa al, B.Nysanbaevtyń erligi A.Matrosovtan 21 kún buryn jasalǵan. B.Nysanbaevty «matrosovshy», ıaǵnı A.Matrosovtyń erligin qaıtalaǵan deýge esh negiz joq. Oǵan qosa, olardyń jasaǵan erlikteriniń syıpaty da 2 túrli. Atap aıtqanda, mınometshi B.Nysanbaev DOT-tyń ishine kirip, ózin jaryp, qaza tapqan. Sóıtip, 4 rotadan turatyn batalonǵa jol ashqan. Al, A.Matrosov bolsa, DZOT ambrazýrasyn keýdesimen jaýyp, pýlemet únin óshirgen, ózi de qaza tapqan. Olaı bolsa, kerisinshe A.Matrosovty B.Nysanbaev erligin qaıtalaǵan deýge bolady.

Osylaısha, Uly Otan soǵysynda qaharmandyqtyń asqan úlgisin kórsetip, qaza tapqan Boran Nysanbaev Arystantegi týraly áskerı ómirbaıan tolyqtaı qalpyna keltirildi dep aıtsaq ta bolar edi. О́kinishke oraı olaı bolmaı shyqty.

1963 jyly B.Nysanbaevqa Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berilgendigi týraly L. I. Brejnev shyǵarǵan ýkazdan keıin Reseıden Gýrev jáne Inder áskerı komıssarıatyna ókilder kelip, Borannyń týysqandaryna izdeý salǵan. Osy kezde Esbol (Inder) aýdany áskerı komıssarıatynan 1942 jyly qańtar aıynda 2 Boran Nysanbaevtardyń maıdanǵa shaqyrylǵandyǵy belgili bolǵan.

Birinshisi - Boran Nysanbaev Arystantegi, ekinshisi – Boran Nysanbaev Mástektegi. Ekeýi de 1918 jyly týǵan. Ekeýi de 48-shi armııanyń 137 atqyshtar dıvızııasy, 771 atqyshtar polkinde fashıstermen shaıqasqan. Al, 1943 jyly 6 aqpanda Leskı derevnııasyn azat etý úshin bolǵan surapyl soǵysta mınometshi Boran Nysanbaev Arystantegi óshpes erlik kórsetip, qaza tapty. Qujattardan atqysh Boran Nysanbaev Mástekteginiń 1943 jyldyń 16 aqpanynda Shalımovo derevnıasy úshin bolǵan urysta sol jaq qulaǵynan jaralanǵannan keıin polk komandıri A. I. Gordıenkonyń Borannyń 1943 jyly 23 aqpanda gospıtalǵa jiberilgendigi týraly shyǵarǵan №36 buıryǵyn kórýge bolady. Boran  1943 jyldyń  23 aqpanynan 2 naýryzyna deıin Týla qalasyndaǵy №1145 gospıtalda jatyp, emdelgen. (RF Qorǵanys Mınıstrliginiń Ortalyq arhıviniń fılıaly áskerı-medısınalyq qujattar arhıvi. Sankt-Peterbýrg qalasy. Jaralanǵandar men aýrýlardy esepke alý kartotekasy). RF  Qorǵanys mınıstrliginiń Ortalyq arhıvindegi 8500, 8511 qorlardaǵy qujattardan atqysh Boran Nysanbaevtyń 1943 jyldyń 6 mamyrynda 336 atqyshtar dıvızııasynyń 1130 atqyshtar polkinde mına tasýshy bolǵanyn kóremiz. Qujattarda bylaı dep kórsetilgen: «1918 jyly Gýrev oblysy, Esbol aýdany, Qańbaqty aýyldyq keńesinde týyp,1942 jyldyń 6 qańtarynda maıdanǵa alynǵan Boran Nysanbaev Mástektegi 1943 jylǵy 14 jeltoqsanda Jıtomır oblysy, Malın aýdany, Fedorov derevnıasy úshin bolǵan soǵysta qaza tapqan». (RF QMOA,QB.1651, T.2,IS 25,P.16).

Batyr Gramotasyn tapsyrý úshin, sol kezdegi tártip boıynsha eki Borannyń da januıalyq jaǵdaıy tekserilgen. Tekserý barysynda mınometshi Borannyń aǵasy Ershi sol kezde 7 jylǵa bas bostandyǵynan aırylǵandyǵy anyqtalǵan. Osy jaǵdaı, ıaǵnı Boran Nysanbaev Arystanteginiń januıasynda sottalǵan aǵasynyń bolýy, onyń ata-anasyna Batyr ataǵyn tapsyrýǵa kedergi keltirgen.

Osylaısha, Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵynyń Gramotasy 1943 jylǵy 6 aqpanyndaǵy Leskı derevnıasyn jaýdan azat etýge esh qatysy joq qyzylásker atqysh Boran Nysanbaev Mástekteginiń otbasyna tapsyrylǵan. Mástekov Nysanbaı alǵashqyda Batyr Gramotasyn almaǵanmen, ekinshi barǵanda qabyldap alǵan. Soǵan oraı qujattar da túzetiledi. Atap aıtqanda, 137 atqyshtar dıvızııasynyń 771-atqyshtar polkiniń jaýyngerler men serjanttardy esepke alý kitabynda (RF QMOA. Q.7427, T.580869s, I.4, P.5023) túzetý bar ekeni baıqalady. Áýeli Boran Nysanbaev Mástektegi 16.02.43 jyly jaraqat alǵan dep jazylsa (shyndyǵy osy – A.Sh.), keıin ol qujat 06.02.43 jyly «ólgen» dep túzetilgen. Arhıv qujatyn kim, qashan túzetkeni belgisiz.

Naqtylap aıtsaq, 2 Nysanbaevtardyń arasyndaǵy aıyrmashylyqtardy ańǵarý qıyn emes bolatyn. Atap aıtqanda: Bireýi Arystanov Nysanbaıdyń, ekinshisi Mástekov Nysanbaıdyń balasy. Týǵan jerleri – ártúrli.

Arystanov Nysanbaıdyń balasy komsomol múshesi, al Mástekov Nysanbaıdyń balasy eshqandaı qoǵamdyq uıymǵa kirmegen.

Nysanbaev Boran Arystantegi maıdanda mınometshi bolsa, Nysanbaev Boran Mástektegi – atqysh bolǵan.

Mınometshi Boran Nysanbaev 1943 jyly 6 aqpanda Orel oblysyndaǵy Leskı derevnıasy úshin bolǵan shaıqasta qaza tapsa, atqysh Boran Nysanbaev 1943 jyly 14 jeltoqsanda Jıtomır oblysyndaǵy Fedorov derevnıasyn azat etý barysynda qaza tapqan.

Qalpyna keltirilgen tarıhı aqıqat

2019 jyldan bastap mınometshi Boran Nysanbaevtyń urpaǵy Gúlzada Ábildaeva atasynyń áskerı ómir joly týraly reseılik mekemelerden derekter jınaı bastaǵan. Onyń aıtýynsha, Batyr Boran Nysanbaevtyń jerlengen jeri týraly suraqtaryna Orel oblystyq áskerı komıssarıatynan kelgen jaýap ta kútpegen oqıǵa bolǵan. Osy kezge deıin jazylyp kelgen Batyr Boran Orel oblysy, Pokrovsk aýdany, Droskovo selosynda jerlengen degen aqparat qate bolyp shyqqan. Ol jerde de Leskı derevnıasy bolǵanymen, ol aýmaq 1928-1963 jyldar aralyǵynda Droskovo aýdany dep atalǵan. Bertin kele Droskovo aýdany taratylyp, 1965 jyly onyń jeri Pokrovsk aýdanyna berilgen. Iаǵnı, 1943 jyly ol aýmaq – Leskı derevnıasy Droskovo aýdany dep atalatyn.

(Batyrdyń nemere týysy Azamat Kenjeshov  batyr babasy qaza tapqan jerde. 9.05.2025)

Boran sol jerde qaza bolsa «Marapat betshesinde» Leskı derevnıasy Droskovo aýdany dep jazylýy kerek edi. Qujat boıynsha, Batyr Boran 1943 jyly Leskı derevnıasy, Pokrovsk aýdanynda qaza tapqan. Olaı bolsa, batyrdyń Droskovoda jerlenýi múmkin emes edi. Sol kúmán rastalyp, Batyr ol jerde jerlenbegen bolyp shyqty, qabirge qoıǵan belgi de qalaı qoıylǵany belgisiz.

Orel oblystyq áskerı komıssarıaty Gúlzada Ábildaevaǵa Boran Nysanbaevtyń naqty jerlengen jerin anyqtaý úshin MPO «Ognennaıa dýga» mekemesiniń basshysy N. A. Andreevpen habarlasyńyz dep keńes bergen. Al, N.A.Andreevtiń aıtqany mynaý:

«2019 jyly elsiz qalǵan Leskı derevnıasynda qazba jumystary bastaldy. Oǵan mynadaı oqıǵa sebepshi boldy. Sol jerdiń turǵyny qart ájeı kenetten nemeresi men kúıeý balasynan elsiz qalǵa Leskı derevnıasyna aparýdy talap etedi. Ol jerge barǵasyn bir tómpeshikti kórsetip, sol jerge aýyldastary soǵys kezinde qaza bolǵan Keńes jaýyngerlerin jerlegenin aıtady. Izdeýshiler bola qalsa, osy jerdi kórsetýdi amanattaıdy. Birneshe kúnnen keıin ájeı qaıtys bolady».

2019 jyldyń jazynda qazba jumystary júrgizilip, sol jerden 232 Keńes jaýyngerleriniń múrdesi tabylady. Osy jerde Reseı Federasııasy Orel oblysy Pokrovsk aýdan ákimshiliginiń jaqynda ǵana, dálirek aıtqanda, bıylǵy – 2025 jyldyń 9 qańtarynda Gúlzada Ábildaevaǵa jazǵan hatynan (№24 qujat) úzindi keltirsek:

«... Na meste der. Leskı podnıato 232 boısa ı komandıra Krasnoı Armıı, pogıbshıh v perıod so 2 fevralıa po 12 fevralıa 1943 goda... Spısochno  poterı za der. Leskı sovpalı s kolıchestvom podnıatyh boısov v ıame.

     V tom chısle sredı podnıatyh nahodılsıa ı Geroı Sovetskogo Soıýza Býran Nysynbaev (posmertno)  (1918 - 6 fevralıa 1943) – mınometchık 771-go strelkovogo polka 137 – strelkovoı dıvızıı 48 – Armıı Brıanskogo fronta».

Al, N. A. Andreev óz hatynda bylaı deıdi:

«Borannyń denesin kótergende, ony granata jarylysynan qalǵan izderinen birden tanydyq. Mongoloıd, bet súıegi qysqa, shashy qara, shınelsiz. Boran bet jaǵynda jatty. Bul shuńqyrǵa ol sońynan ákelingen».

2025 jylǵy 9 qańtardaǵy hattan mynadaı joldardy oqımyz:

«27 avgýsta 2019 goda podnıatye ostankı boısov ı komandırov Krasnoı Armıı bylı pohoroneny s podobaıýshımı voınskımı ı dýhovnymı pochestıamı v bratskom zahoronenıı v d. Nıkolskoe.

Imıa Geroıa Sovetskogo Soıýza Býrana Nysynbaeva vneseno na granıtnoı plıte na bratskom zahoronenıı v d.Nıkolskoe  vmeste s ımenamı pogıbshıh boısov.

Otdelnaıa memorıalnaıa plıta, ývekovechıvaıýshaıa pamıat B.Nysynbaeva na bratskom zahoronee v d.Nıkolskoe  býdet ýstanovlena k 9 maıa 2025goda.

Glava admınıstrasıı raıona A.V. Reshetnıkov.». (Aýdan ákimdiginiń basshysy A.V.Reshetnıkovtyń jazbasyna qosarymyz - Keńes Odaǵynyń Batyry Boran Nysanbaev Arystan nemeresine eskertkish taqta Baýyrlastar qorymyna 2025 jyldyń 12 maýsymynda qoıyldy - A.Sh). 

Joǵaryda keltirilgen barlyq arhıvtik derekter 1943 jylǵy 6 aqpanda Leskı derevnıasy úshin bolǵan shaıqasta teńdesi joq erlik kórsetken jaýynger mınometshi Boran Nysanbaev Arystantegi ekendigin naqty dáleldeıdi.

Batyr ataǵynyń Gramotasyn tapsyrý kezinde jiberilgen qatelikterge eki Borannyń da, olardyń ata-analarynyń esh kinási joq bolatyn. Atqysh Boran Nysanbaevtyń ata-anasy Batyr Gramotasyn surap alǵan joq, al mınometshi Boran Nysanbaevtyń ata-anasy balasynyń batyrlyǵyn dáleldeýge múmkindikteri bolmady. Tek elimiz Táýelsizdikke qol jetkizgennen keıin ǵana mınometshi Borannyń urpaqtary Batyr atalaryn izdeý jolynda aıanbaı ter tógip, aqyr sońynda maqsattaryna jetti. Bul keshteý bolsa da ortamyzǵa oralǵan tarıhı shyndyq. Budan bylaı Atyraý oblysy jáne Respýblıka jurtshylyǵy  Boran Nysanbaevtyń qaısysy Leskı túbindegi shaıqasta ózin qurban etkenin biletin bolady.

Bıylǵy - 2025 jylǵy 9 mamyrda  Uly Jeńistiń  80 jyldyǵyna oraı Nysanbaı Arystanulynyń shóberesi Azamat Kenjeshov  82 jyldan soń Orel oblysy aýmaǵyndaǵy Batyr babasy jerlengen Baýyrlastar qorymyna baryp,  Atyraýdan aparǵan týǵan jerdiń topyraǵyn salyp, óziniń urpaqtyq boryshyn abyroımen oryndap qaıtty.

Endigi maqsat – budan 62 jyl buryn, 1963 jyly jiberilgen qateliktiń sebebin halyqqa jan – jaqty túsindirý, sol arqyly Boran Nysanbaev Arystanteginiń erligin nasıhattap, tarıhı shyndyqty qalyptastyrý, onyń ekinshi, máńgi ómirin jalǵastyrý. Sóıtip, Uly Jeńistiń 80 jyldyǵyn atap ótý barysynda mınometshi Batyr Borannyń uly erligi týraly tarıhı-tanymdyq baǵyttaǵy sharalardy keńinen júrgizý.

Amankeldi Shamǵonov,

QR Tarıh jáne qoǵamdyq ǵylymdar Akademısynyń akademıgi,

QR-nyń úzdik ólketanýshysy.