Búgin Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Memleket basshysy munaı salasyndaǵy kúrdeli ahýalǵa toqtalmaı ketýge bolmaıtynyn atap ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Prezıdenttiń aıtýynsha, Qazaqstanda jylyna shamamen 100 mln tonna munaı óndiriledi, biraq elimizde sonyń tek 18 mln tonnasy ǵana qaıta óńdeledi. Sonyń saldarynan biz munaı óndirýshi el bolsaq ta, jyl ótken saıyn dızel otyny boıynsha tapshylyq paıda bolyp jatyr, avıasııalyq kerosın boıynsha da ımportqa táýeldi bolyp otyrmyz.
«Sondyqtan otynǵa degen suranystyń joǵary ekenin eskere otyryp, elimizde jumys istep turǵan munaı óńdeý zaýyttaryn jańǵyrtý kerek. Bul jumysty jedel oryndaý qajet. Atalǵan qadam bir jylda óńdeletin munaı kólemin 9 mln tonnaǵa arttyrýǵa múmkindik beredi (18,4 mıllıon tonnadan 27,4 mln tonnaǵa deıin). Bul – mınıstrliktiń málimeti», dedi Prezıdent.
Memleket basshysynyń sózinshe, Úkimet jańa munaı óńdeý zaýytynyń qurylysyna qatysty baıypty sheshim qabyldaýy qajet. Eń aldymen, munaı óńdeý zaýytyna shıkizat qaıdan jetkiziletinin, qandaı ónimdi jáne qansha kólemde óndiretinin durys esepteý kerek.
«Bul jobany iske asyrýǵa (eger júzege assa) jeke ınvestor tartý kerek bolady. Búginde mundaı iri jobany tek memleket qarjysyna salý óte tıimsiz», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Saqtandyrý jáne qor naryǵyn damytýdyń baǵdarlamasy ázirlenedi
Memleket basshysy óz sózinde, qajetti jaǵdaı bolsa da, osy kezge deıin elimizde munaı-gaz hımııasy óz aldyna jeke sala bolyp qalyptaspaǵanyn aıtty.
«Meniń tapsyrmammen polıetılen, býtadıen, karbamıd jáne basqa da ónimder shyǵaryp, osy salany jańa deńgeıge kóteretin birqatar jobalar iske qosyldy. Úkimet bul jobalardy ýaqtyly aıaqtaýǵa tıis.
Osyndaı munaı-gaz hımııasy salasyndaǵy iri jobalardy iske asyrý arqyly elimizdiń negizgi hımııa ónimderine (polıetılen, polıpropılen) degen suranysyn óteımiz», dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, ózimizde shyǵarylatyn polımerdi barynsha óńdeý isi jolǵa qoıylmaǵan. Bul materıaldan avtobólshekter, tamshylap sýarýǵa qajetti quraldar, medısınalyq jabdyqtar, ydys-aıaq jáne basqa da kóptegen ónim shyǵarýǵa bolady.
«Bul oraıda shaǵyn jáne orta bızneske qoldaý kórsetý kerek. Sonyń ishinde lızıngpen qural-jabdyq, jeńildikpen nesıe berý qajet. Bul qadam azyq-túlikten ózge ónimderdiń baǵasyn tómendetýge zor múmkindik beredi», dedi Prezıdent.
Prezıdent memleket pen jeke seriktestikti belsendi paıdalanýdy tapsyrdy
Prezıdent atap ótkendeı, munaı-gaz hımııasy jáne basqa da negizgi salalardaǵy óńdeý ónerkásibin damytý úshin resýrstar qoryn tolyqtyrý óte mańyzdy.
«Qazir Úkimet tikeleı memlekettik ınvestısııaǵa úmit artyp otyr. Aldaǵy úsh jylda bıýdjetten geologııalyq barlaý jumystaryna 500 mıllıon dollarǵa jýyq qarjy bólý josparlanǵan. Bul ótken otyz jylda jumsalǵan qarajatpen teń. Bul, árıne, durys, biraq báribir jetkiliksiz.
Geologııa salasyn damytýǵa jeke kapıtal tartý Úkimettiń asa mańyzdy mindeti bolyp qala beredi. Onsyz geologııalyq barlaý jumystary árdaıym qazynadan bólinetin qarjyǵa táýeldi bıýdjettik joba bolyp qalýy múmkin», dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev: Alataý qalasy jańa ınvestısııalyq kezeńniń negizgi jobasy bolýǵa tıis