Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti janyndaǵy robototehnıka ortalyǵynyń alańynda «Ádiletti jáne Progressıvti Qazaqstannyń Halyqtyq Konstıtýsııasy úshin!» jalpyulttyq koalısııasy músheleri belsendi jastarmen jáne IT salasynyń ókilderimen kezdesti. Delegasııany Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva bastap keldi, dep jazady Egemen.kz.
Talqylaýǵa Májilis depýtaty Sergeı Ponomarev, Konstıtýsııalyq komıssııa ókilderi, qoǵamdyq ınstıtýttar men bilim berý salasynyń jetekshileri, sarapshylar men ǵalymdar qatysty. Stýdentter, jas zertteýshiler jáne qalalyq IT-bastamalardyń qatysýshylary talqylaýǵa belsendi ún qosty.
Jastar aldynda sóz sóılegen Aıda Balaeva jańa Konstıtýsııa jobasy eldiń damýyndaǵy jańa kezeńge ótýin bildiretinin atap ótti. Bul kezeńde negizgi resýrs – shıkizat emes, azamattardyń bilimi men áleýeti bolyp aıqyndalyp otyr.
«Jańa Konstıtýsııa jobasynda adamı kapıtal el damýynyń basty basymdyǵy retinde naqty belgilengen. Bilimge, ǵylymǵa, mádenıetke jáne ınnovasııaǵa erekshe mán beriledi, al ulttyq mádenıetti qoldaý men tarıhı-mádenı murany saqtaý konstıtýsııalyq qaǵıdattar deńgeıine kóterilgen. Bul memlekettiń bolashaǵy tek tabıǵı resýrstarǵa emes, eń aldymen bilimdi, zııatkerlik áleýeti joǵary azamattarǵa súıenetinin kórsetedi», dedi Aıda Balaeva.
Bıbisara Asaýbaeva: Elimizdiń turaqtylyǵyna arnalǵan reformalardy qoldaımyn
Al depýtat Sergeı Ponomarev óz sózinde jastardy eldiń basty zııatkerlik resýrsy dep atady.
«Qazaqstandy gúldendiretin – munaı da, gaz da emes, jastardyń aqyl-oıy men áleýeti. Sondyqtan jańa Konstıtýsııa jobasynda bilimge, ǵylymǵa, ınvestısııa men ınnovasııaǵa aıryqsha kóńil bólingen. Biz álemde alǵashqylardyń biri bolyp Sıfrlyq kodeks pen jasandy ıntellekt týraly zańdy qabyldadyq. Kóp baǵytta ózgelerden ozyq kelemiz, sol deńgeıdi saqtap qalý sizderdiń qoldaryńyzda. Konstıtýsııa «Zań jáne tártip» qaǵıdatyn, adam quqyqtary men bostandyqtaryn qurmetteýdi, sondaı-aq volonterlikten ekologııalyq jaýapkershilikke deıingi jańa basymdyqtardy bekitip otyr. Men el azamattarynyń árqaısysy referendýmǵa qatysyp, qujatty qoldaýy mańyzdy dep sanaımyn», dedi ol.
Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti basqarma tóraǵasy – rektory Bolat Tilep Ata zańda bilim, ǵylym jáne ınnovasııanyń strategııalyq basymdyq retinde bekitilýi akademııalyq jáne stýdenttik qaýymdastyq úshin uzaq merzimdi damý baǵytyn aıqyndaıtynyn aıtty.
EQYU Konstıtýsııalyq reformalardy qoldaıdy: Astanada dıplomatııalyq korpýs úshin brıfıng ótkizildi
Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń basqarma basshysy Juldyzaı Ysqaqova sıfrlyq transformasııa týraly baıandady. Onyń aıtýynsha, búginde memlekettik qyzmetterdiń 90%-dan astamy onlaın qoljetimdi, al halyqtyń shamamen 80%-y sıfrlandyrýdyń jedel qarqynyn qoldaıdy. Sonymen birge sıfrlyq senimniń artýy ınternet-alaıaqtyq táýekelderin kúsheıtedi. Sondyqtan Konstıtýsııa jobasynda derbes derekterdi qorǵaý jáne sıfrlyq ortada azamattardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý máseleleri erekshe ózekti. Ol sondaı-aq jastardyń daýys berýge qatysýy – el damýynyń jańa kezeńindegi azamattyq jaýapkershiliktiń kórinisi ekenin atap ótti.
Almatydaǵy IT-ekojúıeni damytýdyń praktıkalyq qyrlaryn Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligi Qoǵamdyq keńesiniń basshysy, Qazaq IT Community negizin qalaýshy Ásel Bolatjan tanystyrdy.
«Almaty búginde eldiń sıfrlyq júregine aınaldy. Elimizdegi IT-kompanııalardyń shamamen úshten biri osynda shoǵyrlanǵan jáne IT-qyzmetterdiń jartysynan astamynyń negizi qalanady. Kelesi qadam – bilim berý, startaptar men zertteýlerge arnalǵan yqpaldastyrylǵan alańdardy qurýdy qamtıtyn júıeli ınfraqurylymdyq qoldaý. Aýqymdy sıfrlandyrý jaǵdaıynda adamnyń sıfrlyq quqyqtaryn bekitý aıryqsha mánge ıe. Jańa Konstıtýsııa jobasy derbes derekterdi qorǵaý men jeke ómirge qolsuqpaýshylyqty sıfrlyq keńistikte de qamtamasyz etýdi kózdeıdi», dedi ol.
Nurlan Imam konstıtýsııalyq reforma kezeńinde qazaqstandyqtardy birlik pen jaýapkershilikke shaqyrdy
Tehnologııalyq syn-qaterler taqyrybyn QazUÝ-dyń elektronıka jáne astrofızıka kafedrasynyń dosent-zertteýshisi Aldııar Aǵıshev jalǵastyrdy. Ol quqyqtyq normalar ǵylymı-tehnologııalyq damýdyń qarqynyna saı bolýy tıis ekenin atap ótti.
«Qazirgi tehnologııalar álemdi ózgertip, jańa mindetter júktep jatyr. Konstıtýsııada sıfrlyq qaýipsizdik pen derbes derekterdi qorǵaý týraly normalardyń bekitilýi – ýaqytyly qadam. Jasandy ıntellektiniń damýy ınfraqurylymǵa, derekterge jáne adamı kapıtalǵa súıenedi. Esepteý qýattaryna suranys qarqyndy ósip keledi – QazUÝ-dyń sýperkompıýterlik klasteri JI mindetteri úshin GPU-resýrstardyń tapshylyǵyn sezinip keledi. Bul elimizdiń tehnologııalyq damý jolynda belsendi ilgerilep kele jatqanyn dáleldeıdi», dedi ol.
Aqparattyq-túsindirý jumysy men bilim jáne ǵylym basymdyqtaryn bekitýdiń mańyzy týraly «Jastar ruhy» jastar qanatynyń qalalyq fılıalynyń tóraǵasy Dıdarbek Dildábek sóz qozǵap, sıfrlyq ortada jaýapkershilik pen saýatty minez-qulyq mádenıetin qalyptastyrý qajettigin aıtty.
Almaty qalasynyń stýdenttik ombýdsmeni Aıbolat Sembıev stýdenttik qaýymdastyqtyń ustanymyn bildirip, ǵylym men sıfrlandyrýǵa kóńil bólinýi sapaly bilim alý men jastardyń ózin-ózi júzege asyrýyna jańa múmkindikter ashatynyn jetkizdi.
Kezdesý qorytyndysynda qatysýshylar jańa Konstıtýsııa jobasyn ýnıversıtet alańynda talqylaý tek túsindirý sharasy ǵana emes, sonymen qatar el bolashaǵy, adamı kapıtaldyń róli, sıfrlyq tehnologııalar jáne Qazaqstannyń jańa kezeńdegi turaqty damýyn qamtamasyz etetin ádiletti qaǵıdattar týraly mazmundy áńgime bolǵanyn atap ótti.