Salany jańǵyrtý jumystary júıeli túrde jalǵasyp keledi. Úkimet otyrysynda О́nerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev turǵyn úı saıasatyn reformalaý, qurylys kólemin arttyrý jáne salany sıfrlandyrý boıynsha qolǵa alynǵan sharalar týraly baıandady. Mınıstrdiń aıtýynsha, 2025 jyly paıdalanýǵa berilgen turǵyn úı kólemi rekordtyq deńgeıge jetken, al aldaǵy jyldary bul kórsetkishti odan ári arttyrý josparlanyp otyr, dep jazady Egemen.kz.
Memleket basshysynyń saılaýaldy baǵdarlamasyna sáıkes, Úkimetke 7 jyl ishinde 111 mln sharshy metr turǵyn úı salý mindeti júktelgen. Sońǵy jyldary qurylys qarqyny aıtarlyqtaı kúsheıip, kórsetkishter úshinshi jyl qatarynan jospardan asyp tústi.
Bıyl elimizde 18,5 mln sharshy metr turǵyn úı salynady
2025 jyldyń mamyr aıynda zańnamaǵa engizilgen ózgeristerge sáıkes, turǵyn úıdi esepke alý jáne bólý fýnksııalary ákimdikterden «Otbasy bankke» berildi. Bul ınstıtýt ulttyq damý ınstıtýty mártebesine ıe boldy.
О́tken jyly azamattarǵa shamamen 8 myń jaldamaly turǵyn úı jáne 11 myńnan astam jeńildikti ıpotekalyq nesıe berilgen.
Sonymen qatar zańnamalyq túzetýler buryn satyp alý quqyǵynsyz berilgen jaldamaly turǵyn úılerdi jekeshelendirýge múmkindik berdi. 2025 jyly bul quqyqty 15 myńnan astam azamat paıdalandy.
Taǵy bir mańyzdy qoldaý sharasy – jaldaý tólemin sýbsıdııalaý. О́tken jyly 11 myńnan astam azamat jaldaý aqysynyń bir bóligin memleket esebinen tóleý múmkindigine ıe boldy. Bul maqsatqa respýblıkalyq bıýdjetten 7,6 mlrd teńge bólindi.
2026 jyly turǵyn úı qurylysyna qansha qarjy bólinedi?
Mınıstrdiń aıtýynsha, bıyl 1 shildeden bastap jańa Qurylys kodeksi kúshine enedi. Qujat osy jyldyń 9 qańtarynda qabyldanǵan.
Jańa kodeks sheńberinde qurylys óniminiń tolyq ómirlik sıklin – jobalaýdan bastap paıdalanýǵa berý jáne kádege jaratýǵa deıingi kezeńderdi qamtıtyn jańa qaǵıdat engiziledi. Sonymen qatar qurylys sapasy men qaýipsizdigin arttyrýǵa erekshe nazar aýdarylady.
Osy maqsatta lısenzııa ıeleriniń elektrondyq tizilimi engizilip, ınjenerlerdi sertıfıkattaý kezeń-kezeńimen júzege asyrylady.
Sondaı-aq halyqaralyq talaptarǵa sáıkestendirý úshin Ulttyq tehnıkalyq normalaý ınstıtýty qurylady. Jańa kodeks talaptaryn iske asyrý maqsatynda 138 normatıvtik quqyqtyq aktini jańartý jumystary júrgizilip jatyr.
Qurylys salasyn sıfrlandyrý baǵytynda da birqatar mańyzdy joba qolǵa alynǵan. Sonyń biri – Qportal.kz biryńǵaı qurylys portaly. Bul júıe qurylys salasyndaǵy josparlaý, saraptama jáne monıtorıngtiń túrli aqparattyq júıelerin biriktiredi.
Sonymen birge memlekettik qala qurylysy kadastrynyń avtomattandyrylǵan aqparattyq júıesi engizildi. Qazirgi ýaqytta bul júıe eldegi 89 qalanyń qala qurylysy jobalaryn, onyń ishinde 89 bas jospar men 644 egjeı-tegjeıli josparlaý jobasyn qamtıdy. Budan bólek, ınjenerlik ınfraqurylymnyń 94% osy júıege engizilgen.
Júıe arqyly ákimdikter bastapqy ruqsat berý qujattary, eskızdik jobalardy kelisý jáne tehnıkalyq sharttar berý sııaqty 146 myńnan astam memlekettik qyzmet kórsetken.
Budan bólek, salalyq portal arqyly BIM-tehnologııalar engizilip, qurylys nysandarynyń elektrondyq 3D-modelderimen jumys isteýge múmkindik jasalǵan.
Al 2026 jyldyń birinshi toqsanynda pılottyq rejımde jobalyq qujattamanyń tolyqtyǵyn avtomatty túrde tekserý úshin jasandy ıntellekt qoldaný josparlanyp otyr.
Oljas Bektenov: Aýyldyq jerlerdegi turǵyn úı qurylysyna kóńil bólý kerek
Mınıstrdiń aıtýynsha, bul ózgerister qurylys salasynyń ashyqtyǵyn arttyryp, sapany kúsheıtýge múmkindik beredi.
«Qurylys kodeksi arqyly bekitilgen jańa tásilderdi engizý, prosesterdi sıfrlandyrý, baqylaýdy kúsheıtý jáne normatıvtik bazany jańartý turǵyn úı qurylysynyń turaqty, qaýipsiz ári ashyq damýyna berik negiz qalaıdy», dedi О́nerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev.