Elimizde respýblıkalyq referendýmǵa daıyndyq jumystary sheshýshi kezeńge aıaq basty. Osyǵan oraı Ortalyq referendým komıssııasynyń músheleri el kóleminde aýqymdy ınspeksııalyq saparlar ótkizip, 17 oblys, respýblıkalyq mańyzy bar qalalar men Astana qalasyndaǵy daıyndyq barysyn jan-jaqty pysyqtady. Bul týraly Ortalyq referendým komıssııasynyń tóraǵasy Nurlan Ábdirov málimdedi, dep jazady Egemen.kz.
Tekserý barysynda saılaý ınfraqurylymynyń jaı-kúıi, naýqannyń uıymdastyrýshylyq-quqyqtyq qyrlary, ýchaskelik komıssııalardyń jumysy, sondaı-aq referendým rásimderiniń ashyqtyǵy, zańdylyǵy men jarııalylyǵyn qamtamasyz etý tetikteri basty nazarda bolǵan.
«Ortalyq referendým komıssııasynyń músheleri barǵan ýchaskelerde azamattardyń barlyq sanaty úshin qajetti jaǵdaı jasalǵanyna kóz jetkizdi. Atap aıtqanda, ǵımarattar pandýstarmen jabdyqtalǵan, daýys berýge arnalǵan arnaıy kabınalar men Braıl qarpimen ázirlengen trafaretter daıyndalǵan. Aqparattyq stendter arbamen qozǵalatyn azamattardyń qajettilikterin eskere otyryp ornalastyrylǵan. Sondaı-aq kórý qabileti buzylǵan azamattar úshin jańa Konstıtýsııa jobasynyń qazaq jáne orys tilderindegi aýdıo nusqasy qarastyrylǵan», dedi N.Ábdirov.
Referendým kezinde 54 elde saılaý ýchaskesi jumys isteıdi
Onyń sózinshe, vedomstvoaralyq ózara is-qımyl aıasynda quqyq qorǵaý organdarynyń, jergilikti atqarýshy organdardyń jáne aýmaqtyq referendým komıssııalarynyń ókilderi birlesken otyrystarda birqatar mańyzdy máseleler boıynsha esep bergen. Atap aıtqanda, ınternet pen elektr energııasynyń úzdiksiz jumysyn qamtamasyz etý, 10 411 ýchaskeniń materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyrylýy, 91 609 múgedektigi bar azamattyń daýys berýge qatysýyna qolaıly jaǵdaı jasaý, sondaı-aq daýys berý kúni qaýipsizdik pen qoǵamdyq tártipti saqtaý sharalary talqylandy.
Ýaqytsha basqa jerde bolýyna baılanysty daýys berý kúni óz ýchaskesine kele almaıtyn azamattardyń saılaý quqyǵyn qamtamasyz etý úshin zańnamaǵa sáıkes esepten shyǵarý kýáligin alý múmkindigi de qarastyrylǵan.
«Qazir referendýmǵa daıyndyq jáne ony ótkizý tártibi týraly halyqty keńinen aqparattandyrý jumystary júrgizilip jatyr. Bul úshin túrli kommýnıkasııalyq arnalar iske qosylyp, arnaıy onlaın-servıster paıdalanýǵa berilýde. Azamattar ózderiniń daýys berý ýchaskesin eGov Mobile mobıldi qosymshasy, Kaspi Bank pen Halyk Bank qosymshalary, sondaı-aq baılanys operatorlarynyń SMS-habarlamalary arqyly anyqtaı alady», dedi komıssııa tóraǵasy.
Referendým qarsańyndaǵy qoǵamdyq kóńil kúı: jańa Konstıtýsııaǵa pikir qandaı?
Sonymen qatar, «JSN boıynsha daýys berý úshin óz ýchaskeńizdi tabyńyz» atty arnaıy servıs iske qosylǵan. Budan bólek, azamattar turǵylyqty jeri boıynsha ákimdikterdiń call-ortalyqtaryna habarlasyp, óz ýchaskesi týraly naqty aqparat ala alady. Call-ortalyqtardyń nómirleri jergilikti atqarýshy organdardyń resmı ınternet-resýrstarynda ornalastyrylǵan.
«Inspeksııalyq saparlar aıasynda ýchaskelik referendým komıssııalary múshelerin oqytýdyń úshinshi kezeńine de erekshe nazar aýdaryldy. Jalpy aýmaqtyq jáne ýchaskelik komıssııa múshelerin oqytý kaskadtyq model boıynsha uıymdastyrylǵan. Aldymen aýmaqtyq komıssııa músheleri oflaın jáne qashyqtan oqytylyp, odan keıin ýchaskelik komıssııalardyń tóraǵalary, olardyń orynbasarlary men hatshylaryna arnalǵan semınarlar ótkizilgen», dedi Nurlan Májıtuly.
Jumys saparlary barysynda Ortalyq referendým komıssııasynyń ókilderi 3 myńnan astam komıssııa múshesine arnalǵan oqytý semınarlaryn ótkizip, bilim deńgeıin baǵalaý maqsatynda testileý de uıymdastyrdy. Oqytýdyń praktıkalyq bóligi naqty ýchaskelerdegi jaǵdaılarǵa negizdelgen keısterdi sheshýge baǵyttaldy. Ásirese azamattar tizimimen jumys isteý, esepten shyǵarý kýálikterin rásimdeý, azamattardyń ótinishterin qaraý jáne negizgi rásimdik algorıtmderdi meńgerý máselelerine basymdyq berildi.
Referendým: Taıaý Shyǵys elderindegi ýchaskeler ýaqytsha jumys istemeıdi
Sonymen qatar óńirlerde halyqty aqparattandyrý jumystary da qatar júrgizilýde. Búginde 90 qala men 195 aýdannyń turǵyndaryna referendým jónindegi negizgi málimetter qamtylǵan QR-kody bar derbes shaqyrý bıletteri taratylyp jatyr.
Aıta keteıik, referendýmdy daıyndaý men ótkizýdi birneshe deńgeıdegi komıssııalar júzege asyrady. Ortalyq saılaý komıssııasy Ortalyq referendým komıssııasynyń fýnksııalaryn atqarady. Sondaı-aq 247 aýmaqtyq komıssııa jumys isteıdi, olardyń quramynda 1 729 múshe bar. Budan bólek, 10 411 ýchaskelik komıssııa referendýmdy tikeleı uıymdastyrýǵa tartylǵan. Jalpy alǵanda, referendýmdy ótkizýge 10 658 aýmaqtyq jáne ýchaskelik komıssııa qatysyp, olardyń quramynda 71 030 adam jumys istep jatyr.
Osylaısha, óńirlerdegi daıyndyq barysy referendýmdy uıymdastyrý isiniń jan-jaqty jáne júıeli túrde júrgizilip jatqanyn kórsetedi. Infraqurylymnyń ázirligi, komıssııa músheleriniń oqytylýy, sıfrlyq servısterdiń iske qosylýy jáne azamattardy keńinen aqparattandyrý sharalary el kólemindegi mańyzdy saıası naýqannyń joǵary deńgeıde ótýine negiz qalaıdy.