Elimizde ekinshi naryqtan 30 mln teńgege páter alý úshin aı saıynǵy tabys kólemi bank talaptaryna tikeleı baılanysty. Sarapshylardyń esebinshe, eń tómengi bastapqy jarnamen ıpoteka rásimdeý úshin aılyq tabys keminde 1 mln teńgege jýyq bolýy tıis, dep jazady Egemen.kz.
Bankter qaryz alýshyǵa birneshe negizgi talap qoıady. Eń aldymen, resmı jalaqy bolýy jáne odan zeınetaqy jarnalary turaqty aýdarylyp turýy qajet. Sońǵy jumys ornyndaǵy eńbek ótili keminde 6 aı bolýy shart. Sonymen qatar aı saıynǵy ıpoteka tólemi tabystyń jartysynan aspaýy kerek. Iаǵnı bank qaryz alýshynyń tólem qabiletin baǵalaǵanda, onyń jalpy kirisi barlyq nesıelik mindettemelerinen keminde eki ese joǵary bolǵanyn talap etedi.
Mysaly, aı saıynǵy ıpoteka tólemi 480 myń teńge bolsa, onda jalaqy keminde 960 myń teńge bolýy qajet. Al qosymsha nesıeler bolsa, olardyń tólemderi de esepke alynady. Máselen, taǵy 120 myń teńge kóleminde nesıe tólemi bolsa, jalpy tabys keminde 1,2 mln teńgeni quraýy tıis.
2026 jyly turǵyn úı qurylysyna qansha qarjy bólinedi?
Ipotekalyq nesıelerdi búginde Altyn Bank, Halyk Bank, Bank SentrKredıt, Nurbank, ForteBank, RBK jáne «Otbasy bank» usynady. Ekinshi deńgeıli bankterde (EDB) páter quny 30 mln teńge bolǵan jaǵdaıda bastapqy jarna ádette 20-30% shamasynda belgilenedi. Nesıe merzimi – 10 jyl.
Al «Otbasy bank» júıesinde turǵyn úı qurylys jınaǵy qaǵıdaty qoldanylady. Munda bastapqy jarna keminde 50% bolýy kerek jáne ony aldyn ala depozıtte jınaqtaý qajet. Jınaqtaý merzimine qaraı paıyzdyq mólsherleme tómendeıdi. Mysaly, aralyq qaryz boıynsha mólsherleme 7,5%-dan bastalsa, tolyq turǵyn úı qaryzynda 4%-ǵa deıin túsedi.
Turǵyn úı saýdasy báseńdedi: Suranys nege eki esege azaıdy?
Eger resmı tabys jetkiliksiz bolsa, qosymsha kiris kózderin kórsetýge bolady. Oǵan frılans arqyly tabys tabý, jalǵa berilgen múlikten túsetin paıda nemese bıznes kirisi jatady. Bank bul tabystardy rastaıtyn qujattardy talap etedi jáne olar rastalǵan jaǵdaıda esepke alýy múmkin.
Sondaı-aq qosymsha kepil múlik usyný nemese tabysy joǵary kepilger tartý arqyly da nesıe alý múmkindigin arttyrýǵa bolady. Budan bólek, paıyzdyq mólsherlemesi tómen memlekettik baǵdarlamalar da qoljetimdi.
Endi kez kelgen bankte turǵyn úıge aqsha jınaýǵa bolady?
Máselen, «Naýryz» baǵdarlamasy aıasynda bastapqy jarna 10%-dan bastalady. Baǵdarlama boıynsha 30 mln teńgelik páterge aı saıynǵy tólem shamamen 333 myń teńgeni quraıdy, keıin birtindep azaıady.