Atyraýdaǵy biregeı zaýyt

«Texol» kompanııalar toby dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Shota Abhazavanyń aıtýynsha, zaýytta jobalaýdan serııalyq shyǵarýǵa deıingi óndiristiń tolyq sıkli iske qosyldy. Munyń birneshe mańyzdy tusy bar. Birinshiden, jańa ónerkásiptik ekojúıeniń ınnovasııalyq ózegine basymdyq berilip otyr. Ekinshiden, Ortalyq Azııadaǵy júk tasymaldaý áleýetiniń óskeni eskerildi. Úshinshiden, isten shyǵýy múmkin jyljymaly quramdy ýaqtyly aýystyrý men jańa vagondarǵa suranystyń artqany áser etipti.

«Jobaǵa salynǵan bastapqy ınves­tısııa kólemi shamamen 170 mln dollardy quraıdy. Al jobany tolyq júzege asyrý kezindegi ınvestısııa 160 mlrd teńgege jetýi múmkin. Zaýyttyń qýaty – jylyna 6 myń vagon qurastyrý. Bizdiń zaýytta jańa óndiris ornynda ostik júktemesi 23,5 myń tonnany kóteretin jartylaı vagondar men fıtıngtik platformalar shyǵarylady. Qazir vagon-sısternalardy shyǵarý tolyq jolǵa qoıyldy. Endi aldaǵy ýaqytta astyq jáne mıneraldyq tyńaıtqyshtardy tasymaldaıtyn jabyq vagondardy, uzyn bazalyq vagon-platformalardy, eýropalyq joltaban úshin jyljymaly quramdy shyǵarýdy kózdep otyrmyz. Zaýyt tolyq qýatyna 2027 jyly kóshedi», deıdi Sh.Abhazava.

Onyń pikirinshe, zaýyt mamandary suıytylǵan gaz ben munaı ónimderin, qurǵaq júkterdi tasymaldaýǵa arnalǵan temir­jol vagony men sısternalar­dy qurastyrýmen shektelmeıdi. Vagon­dardaǵy túrli aqaýdy jóndeıdi. Maqsat – vagon qurastyrý klasterin qalyptastyrý.

Zaýyttyń bas dırektory Amanqos Qulmaǵambetovtiń deregine qaraǵanda, kompanııa serııalyq óndiristi iske qosýmen qatar sertıfıkattalǵan ónim jelisin aıtarlyqtaı keńeıtip otyr. О́ıtkeni barlyq synaq sátti ótip, qajetti sertıfıkattar alynypty.

«Biz ashyq vagondardy, platformalar men eki tıpti sısternany shyǵaramyz. Ashyq vagondardy jabýǵa arnalǵan qaqpaqty shyǵarý óndirisi ıgerildi. Bul bólshek vedomstvoaralyq synaqtan ótti. Jyljymaly quram men onyń qosalqy bólshekterin óndiretin kásiporynǵa beriletin biregeı sáıkestendirý kody men shartty tańbalaý nómiri bar kýálik alyndy», deıdi A.Qulmaǵambetov.

Zaýyt mamandary 1520 mm joltabanda júretin barlyq úlgidegi júk vagondaryn shyǵarýdy maqsat etip otyr. Bul  uzyndyǵy boıynsha álemde ekinshi, al TMD elderi aýmaǵynda birinshi biregeı vagon bolmaq.

«Kompanııada jeke konstrýktor­lyq bıýro bar. Bizdiń mamandar vagon túr­leriniń jobasyn ózderi jasaıdy. Sol jo­baǵa sáıkes vagondar óz zaýytymyzda quras­tyrylady. Vagondardyń sertıfıka­tyn daıyndap beredi», deıdi zaýyt dırektory.

Bıylǵy aqpanda Atyraý vagon qu­ras­­­tyrý zaýyty Qazaqstan taýar óndirý­shileriniń tizimine ámbebap jartylaı vagon óndirýshi retinde tirkeldi. Bul kásiporynnyń otandyq óndirýshi már­tebesin resmı túrde alǵanyn rastaıdy. Endi zaýyttyń damýyna, ónim kólemin artty­rýǵa, elimizdegi júk vagondaryn shyǵaratyn jetek­shi kásiporynǵa aınal-ýyna jol ashyldy.

Dırektordyń deregine qaraǵanda, zaýyttyń aýqymdy jospary bar. Naqty­laı aıtqanda, árqaısysy 40 fýttyq eki kon­teınerdi, jabyq vagondardy tasymaldaýǵa arnalǵan uzyn bazalyq platformalar óndirisi men qysymǵa shydaıtyn ydystar sanatyna jatatyn sısternalarǵa qazandar daıyndaý qolǵa alynady.

«Elimizde dál osyndaı óndiris orny joq. Tipti Reseı men Belarýstegi kásip­oryndarda mundaı tehnologııalar ázirge qoljetimdi emes. Bizdiń zaýyt bastapqyda keń aýqymdy ónim nomenklatýrasy bar vagon jasaý kesheni retinde jobalanǵan bolatyn», dedi A.Qulmaǵambetov.

Ras, óndiris órisin keńeıtýge sapaly shıkizat qajet. Materıaldardyń bir bóligi ishki naryqtan satyp alynady. Alaıda elimizde joǵary talapqa sáıkes qazanǵa arnalǵan bolat ázirge qajetti kólemde shyǵarylmaıdy. Sol sebepten zaýyt basshylary bul máseleni otandyq metallýrgııalyq kásiporyndarmen bir­lese sheshýge umtylyp otyr.

«Jergilikti kadrlardy daıarlaýǵa erekshe nazar aýdardyq. Qazir zaýytta 500-ge jýyq adam jumys isteıdi. Shtat keńeıip keledi. Kásiporyn bazasynda naqty tehnologııalar men buıymdar shyǵarýǵa mamandardy daıarlaıtyn jeke oqý ortalyǵy quryldy. О́ıtkeni biz dáldigi mıllımetrmen ólshenetin halyqaralyq standarttarǵa sáıkes jumys isteımiz. Bul tıimdi tehnologııalyq klasterdi qurýǵa múmkindik beredi», deıdi A.Qulmaǵambetov.

Byltyr atalǵan kompanııalar toby júk vagondaryna arnalǵan dońǵalaq juptaryn shyǵaryp, tolyq sıklde kúrdeli jóndeýden ótkizetin sheberhanany iske qosty. Mundaǵy jumys tolyǵymen avtomattandyrylǵan.

«Bul jobanyń mańyzdylyǵy ón­diriste ǵana emes, ónerkásipti ártaraptan­dyrý­dyń naqty baǵyty sanalady. Osyǵan deıin syrttan ákelinetin bólshekter ǵana endi ózimizde óndirile bastady. Jalpy, «Mahambet» ónerkásiptik-óndiristik kesheni ındýstrııalyq aımaqqa aınaldy. Munda vagon jóndeý, komponentter shyǵarý, gaz termınaldary men arnaıy tehnıkalyq qyzmet kórsetetin ny­san­dar shoǵyrlanǵan. Jaqyn arada quı­ma óndirisin iske qosý josparlanyp otyr. Bul qadam jergiliktendirý deń­ge­ıin 96%-ǵa deıin jetkizip, ımportqa táýel­dilikti aıtarlyqtaı azaıtady», dedi ob­lystyq ónerkásip jáne kásipker­lik basqar­masynyń basshysy Danııar Orynbasarov.

Kásiporyn basshylarynyń pikirine súıensek, uzaqmerzimdi keleshekte jobany damytý otandyq qamtý men ónerkásiptik kooperasııaǵa qýatty serpin beredi. Al za­ýyt ónimderi ishki naryqta ǵana emes, odan tys elderde de suranysqa ıe bolady. Paıdalaný merzimi 30 jyldan asatyn otandyq vagondar men qazandarǵa, sondaı-aq konteınerlik tasymaldaýǵa arnalǵan jabyq vagondar men platformalar suranysqa ıe bolyp otyr.

Atyraý oblysy