Zeınetkerlerdiń de múmkindigi mol

Mundaı ıgi iske jaýapty Mansap ortalyǵynyń máli­me­tin­she, atalǵan jobalarǵa qaty­sý­ǵa nıetti azamattar da, olar­­dy jumysqa alýǵa daıyn ju­­mys berýshiler de kún sa­ıyn kóbeıip keledi. О́ıtkeni eńbek naryǵynda tájirıbeli muǵalim­derge, medısına qyzmet­ker­leri­ne, óndiris pen qyzmet kór­setý salasyndaǵy bilikti jumys­shy mamandarǵa suranys áli de joǵary.

«Kúmis jas» baǵdarlamasy arqyly keıingi tórt jylda 4 725 adam eńbekke tartylǵan. Joba úsh jylǵa eseptelgen. Alǵashqy jyly jumys berýshi­ge qyzmetker jalaqysynyń 70%-yna deıin, ekinshi jyly – 65%-y, úshinshi jyly 60%-y memleket tarapynan sýbsıdııa­lanady. Baǵdarlama merzimi aıaqtalǵan soń, jumys berýshi qyzmetkerdi zeı­net jasyna deıin turaqty ju­mys­qa qabyldaýǵa mindetti. Al byl­tyrdan beri júzege asyryla bas­taǵan «Altyn jas» jobasy zeınet­ke shyqqan azamattardyń da ju­mys­tan shet qalmaýyna jol ashty. Qazirde bul joba aıasynda 470-ten astam adam jumys istep júr.

«Bıyl óńirde taǵy 600 zeınetkerdi jumyspen qamtý josparlanǵan. Joba eki jylǵa arnalǵan, bul kezeńde belgilengen jalaqynyń 50%-y (biraq eń tómengi jalaqydan aspaıtyn mólsherde) memlekettik sýbsıdııa esebinen óteledi», deıdi Eńbek mobıldiligi ortalyǵy dırektorynyń orynbasary Dáýren Qoshqaralıev.

«Meditsina ortalygy Sat» klınıkalyq ortalyǵy 2019 jyldan beri pasıentterine sapaly qyzmet kórsetip keledi. Aptanyń jeti kúninde esigi aıqara ashyq medısınalyq mekemede em alýshylar legi eshqashan úzilgen emes. Ortalyqta onǵa jýyq maman eńbek etedi. Olardyń qatarynda zeınet jasyna jetse de, kásibı biligin el ıgiligine jumsap júrgen tájirıbeli meıirbıke Nurbıbi Kenjebaeva bar. Mekemede bos jumys orny paıda bolǵan sátte basshylyq Mansap ortalyǵyna júginip, «Altyn jas» jobasy aıasynda bilikti mamandy jumysqa qabyldaýdy jón kórgen. Byltyr sáýir aıynan beri osy ortalyqta eńbek etip kele jatqan Nurbıbi Kenjebaeva qysqa ýaqyt ishinde ujymmen de, em alýshylarmen de til tabysyp, senimge ıe boldy. Buǵan deıin qalalyq №4 emhanada endoskopııa kabınetinde qyzmet atqarǵan meıirbıke jańa ortaǵa tez beıimdelgenin aıtady.

«Mamandyǵymmen tyǵyz baılanysty bolǵandyqtan, bul jerdegi jumys maǵan asa qıyndyq týǵyzǵan joq. Úıde qur otyrǵannan góri eńbek etip, ári ózime, ári bala-shaǵama paıda tıgizsem degen oımen jumys izdedim. Osy ortalyqqa kelgenime ókinbeımin», deıdi ol.

Qoǵamǵa da, salaǵa da mundaı tájirıbeli mamandardyń eńbekten qol úzbeýi – úlken olja. Sebebi densaýlyq saqtaý isinde biliktilik pen tájirıbe eshqashan ózektiligin joǵaltpaıdy.

Zeınet jasyna taıaǵanymen, eńbekke qabileti men kásibı áleýeti áli de joǵary azamattarǵa degen suranys ásirese óndiris salasynda aıqyn seziledi. Qaraǵandy oblysyndaǵy irge­li kásiporyndardyń biri – «Qara­ǵandyenergo-jóndeý» JShS-nyń tájirıbesi osynyń naqty dáleli. 1965 jyldan beri úzdiksiz jumys istep kele jatqan kásiporynda búginde 200-den astam adam eńbek etedi. Sonyń 21-i «Kúmis jas» jobasy aıasynda jumysqa qabyldanǵan. Bul – jalpy ujymnyń shamamen on paıyzy. Kásiporyn qyzmetiniń kópsalaly sıpatyna sáıkes munda dánekerleýshilerge, tokarlarǵa, stanok operatorlaryna, ekonomısterge, aǵash sheberlerine, ózge de bilikti jumysshy mamandarǵa turaqty túrde suranys bar. Kásiporyn basshylyǵy «Kúmis jas» jobasy kadr tapshylyǵyn eńserýde tıimdi tetikke aınalǵanyn aıtady.

«Bul baǵdarlama arqyly jumysqa ornalasqandar – túrli ómirlik jaǵdaılarǵa baılanysty ýaqytsha eńbek naryǵynan tys qalǵanymen, kásibı turǵyda ábden tolysqan, tájirıbesi mol mamandar. Olar jumysqa kirisken alǵashqy kúnnen-aq óndiris úderisine tez beıimdelip, birden nátıjeli eńbek ete bastaıdy. Mundaı kadrlar kez kelgen ón­diriste asa qundy», deıdi kásiporynnyń damý jónindegi dırektory Sergeı Glýhov.

Onyń aıtýynsha, kásiporyn tek «Kúmis jas» jobasymen ǵana shektelmeı, jastar praktıkasy, áleýmettik jumys oryndary sekildi ózge de mem­lekettik baǵdarlamalar aıasynda tyǵyz jumys júrgizip keledi. Memlekettik sýbsıdııalaý tetigi jumys berýshige túsetin qarjylyq salmaqty jeńildetip, turaqty jumys oryndaryn saqtaýǵa múmkindik beredi.

О́ndiristegi bul úrdistiń ómirsheńdigin kásiporynda tórtinshi jyl eńbek etip júrgen 5-razrıadty tokar Vıacheslav Kalınınniń eńbek joly da aıǵaqtaıdy. Pandemııa kezinde jumyssyz qalǵan ol Mansap ortalyǵyna «Kúmis jas» jobasy arqyly júginip, osy kásiporynǵa joldama alǵan. Qazir V.Kalının salmaǵy birneshe tonnaǵa jetetin kúrdeli óndiristik bólshekterdi daıyndaýmen aınalysady. Tájirıbeli maman aldaǵy ýaqytta da osy ujymda qalyp, kásibı tájirıbesin óndiris ıgiligine jumsaýdy josparlap otyr.

Qoǵamǵa shyn máninde qajet jobalardyń baǵasy onyń aıasynda eńbek etip júrgen adamdardyń isimen ólshenedi. Osy turǵydan alǵanda, «Altyn jas» bastamasy tájirıbeli mamandarǵa jańa tynys berip otyr. Sonyń biri – «Happy kids» qosymsha bilim berý ortalyǵynda jumys isteıtin ustaz Hadısha Jaqaeva. Búginde ol baldyrǵandarmen jumys isteý arqyly ózi de rýhanı serpilis alatynyn aıtady.

«Zeınetke shyqtym eken dep qol qýsyryp otyrýdy jón kórmedim. Áli de qoǵamǵa paıdam tıse deımin. Uzaq jyl mektepte jumys istegen soń balalardyń tilin tabý maǵan tipti de qıyn emes. Kerisinshe, kishkentaı balalarmen aralasý kóńilge qýat beredi», deıdi ustaz.

H.Jaqaevanyń eńbek joly «Altyn jas» jobasynyń basty mánin aıqyn kórsetedi. Bul bastama zeınetke shyqqanymen, ómirlik tájirıbesi men kásibı áleýeti áli de mol azamattardyń qoǵamnan tys qalmaı, el da­mýy­na úles qosýyna jol ashyp otyr.

О́mirden túıgeni mol, eńbekpen shyńdalǵan azamattardy nazardan tys qaldyrmaı, olardyń tájirıbesin el ıgiligine jarata bilý – ýaqyt alǵa qoıǵan mańyzdy mindetterdiń biri. Qaraǵandy oblysynda iske asyrylyp jatqan «Kúmis jas», «Altyn jas» jobalary – osy baǵyttaǵy júıeli jumystyń naqty kórinisi. Bul baǵdarlamalar eńbekke qabiletti jan­dardyń áleýetin qaıta iske qosyp, kadr tapshylyǵy seziletin salalarǵa serpin beredi. Tájirıbe men jaýapkershilikke arqa súıegen ortada turaqtylyq qalyptasady. Al turaqty júıe bar jerde el damýy da óz arnasymen ilgerileıdi.

Qaraǵandy oblysy