Alyp áýe kemelerin qoıyp, avtobýs burylmaıtyn О́rnek aýylynyń tusynda halyqaralyq áýejaı salynyp jatyr. Bul – aýdannyń ǵana emes, Shyǵystaǵy týrızmniń damýyna serpin beretin úlken joba. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tikeleı tapsyrmasymen qolǵa alynǵan áýejaıdyń irgetasy Zaısan, Katonqaraǵaıda byltyr naýryzda qalana bastady. Búginde Katonqaraǵaıdaǵy áýejaı qurylysynyń 52%-y aıaqtalyp úlgergen.
Altaıdyń baýraıyndaǵy kún-túni demeı damylsyz júrip jatqan qurylysqa 250 adam, júzden astam tehnıka jumyldyrylǵan. Jumysshylardyń deni – jergilikti turǵyndar. Barlap, tańdap alynǵan áýejaı orny aýdan ortalyǵynan nebári 25-30 shaqyrym jerde ǵana. Kúni keshe Kúrshim kópiriniń qurylysyn merziminen buryn aıaqtaǵan «OblShyǵysJol» JShS merdiger mekemesiniń mamandary áýejaı qurylysyna da bel sheshe kirisken. Bir brıgada ushý-qoný jolaǵyndaǵy artylǵan topyraqty shyǵarýmen aınalyssa, endi biri ǵımarattardyń irgetasyn quıyp, qabyrǵalaryn qalap júr. Qurylys alańyna bas-kóz bolyp júrgen joba jetekshisi Nurjan Eskendirovtiń aıtýynsha, jumys jospardaǵydaı júrgizilip jatyr. Týyndaǵan eshqandaı másele joq.
– Joba aýqymdy ári jaýapty bolǵandyqtan, ýaqytpen sanaspaı eńbek etýdemiz. Jumys júıeli uıymdastyrylǵan. Ushý-qoný jolaǵyndaǵy artyq topyraqty shyǵaryp, perrondardy, ákimshilik ǵımarattardy kóterip úlgerdik. Sonymen qatar respýblıkalyq mańyzy bar kúre joldy áýejaı aýmaǵyn aınalyp ótetindeı jerge kóshiremiz. Onyń uzyndyǵy – 5 km. Ushý-qoný jolaǵynyń uzyndyǵy – 2 km, 260 metr, – deıdi N.Eskendirov.
At shaptyrym aýmaqty alyp jatqan qurylys alańyn aralap kórdik. Ushý-qoný jolaǵy men aınalma jol, perrondardyń astyńǵy qabaty tolyq tóselip, asfalttaýǵa daıyn. Ákimshilik ǵımaraty quramyna áýejaı termınaly, dıspetcherlik munara, apattyq-qutqarý beketi, garaj, qoıma, jylý qazandyǵy kiredi. Bulardyń da qurylysy qarqyndy.
– Jolaqtyń aınalasy tep-tegis bolýy kerek. Sondyqtan da artyq-aýys topyraq tonnalap shyǵarylyp jatyr. Jalpy shyǵarylatyn topyraq kólemi 500 tekshe metrden asady, – deıdi N.Eskendirov.
Álbette, taýly jer bolǵandyqtan, tegisteý jumysy ońaıǵa soqpaıdy. Ersili-qarsyly aǵylǵan 40 tonnalyq júk kólikteriniń ózi taýysyp bitpeı jatyr. Bir qaraǵanda, eki shaqyrym jerge asfalt tóseý jeńil bolyp kóringenimen, naýa ispetti alyp shuńqyr qazyp, ony úgilmeıtin tastarmen toltyrý, tegisteý jumysy barynsha tııanaqtylyqty, qajyr-qaıratty talap etedi. Merdiger kompanııa ókilderiniń sózine sensek, qurylys jumysy jyl sońynda aıaqtalady.
Halyqaralyq áýejaı ashylǵan soń, ushaqtar qaı baǵyttarǵa qatynaıdy? Bıletterdiń quny qansha bolady? Kóptiń kókeıindegi bul suraqtarǵa da jaýap izdedik. Shyǵys Qazaqstan oblysy jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy bergen málimetke sáıkes Katonqaraǵaı aýdanynda jańa áýe aılaǵy jyl sońynda, Zaısandaǵy nysan mamyr-maýsym aılarynda iske qosylýy múmkin. Qurylys aıaqtalǵan soń, Astana, Almaty, О́skemen, Semeı qalalaryna tikeleı áýe reısteri ashylady. Sondaı-aq halyqaralyq áýe qatynasyn damytý kózdelip otyr. Reısterdiń jıiligi áýejaılar paıdalanýǵa berilgennen keıin naqtylanady.
Oblys aýmaǵynda jolaýshylar tasymaldaıtyn áýe kompanııalarynyń shyǵynyn sýbsıdııalaý máselesi de qarastyrylǵan. Máselen, «О́skemen – Zaısan», «О́skemen – Katonqaraǵaı» baǵyttarynda qatynaıtyn ushaqtardyń shyǵynyn óteý oblys bıýdjeti esebinen júrgizilýi yqtımal, – dedi jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Ernar Máýlethanov.
Ushaq bıletiniń naqty baǵasy jańa reıster ashylǵan soń belgili bolady. Degenmen E.Máýlethanov «О́skemen – Katonqaraǵaı», «О́skemen – Zaısan» baǵyttaryndaǵy ushaq bıletiniń quny bir adamǵa shamamen 15–20 myń teńgeden aspaıtynyn aıtty.
Kólik mınıstrligi Azamattyq avıasııa komıtetiniń «Qazaeronavıgasııa» RMK habarlaýynsha, ushý-qoný jolaǵy 2 260 metr bolsa, bolashaqta uzyndyǵyn 3000 metrge deıin jetkizýge bolady eken. Sóıtip, Bombardier Q400, ATR 42/72, CRJ200 úlgidegi ushaqtardy qabyldaı alady. Al qazirgi zamanǵy halyqaralyq standarttarǵa tolyq sáıkes keletin termınal saǵatyna 150 jolaýshyǵa deıin ótkize alady. Jolaýshylarǵa arnalǵan barlyq qajetti ınfraqurylym qarastyrylǵan. Tipti áýejaıda bıznes-laýndjder men Duty Free dúkenderin ashýǵa múmkindik bar.
– Múgedektigi bar adamdar men kóp qozǵala almaıtyn jandarǵa yńǵaıly, kedergisiz orta jasalady. Atap aıtqanda, jolaýshylar termınalynyń beıimdelgen ınfraqurylymy, sanıtarııa-turmystyq úı-jaılar, kórý, dybystyq navıgasııa, erekshe jandarǵa arnalǵan mamandandyrylǵan qyzmet kórsetý qarastyrylǵan, – dedi «Qazaeronavıgasııa» kásipornynyń jetekshi ınjeneri Lázzat Týmysheva.
ShQO jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasynyń málimetinshe, jańa áýejaılarda qajetti mamandarmen qamtamasyz etý máselesi tolyq sheshimin tapqan. Máselen, bir áýejaıdyń qalypty jumys isteýi úshin 18 mamandyq boıynsha 57 qyzmetker qajet. Qazir qajetti mamandar «О́skemen qalasynyń áýejaıy» AQ bazasynda daıarlanyp jatyr. Buǵan qosa jergilikti turǵyndar arasynan kandıdattar iriktelgen. Áýejaılardy kadrmen qamtamasyz etý maqsatynda byltyr «О́skemen áýejaıy» AQ, oblystyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalardy úılestirý basqarmasy, Eńbek mobıldiligi ortalyǵy ókilderiniń qatysýymen bos jumys oryndary jármeńkesi uıymdastyrylǵan.
Qolǵa alynǵan jumys pen jospar júzege assa, Astana, Almaty, О́skemen, Semeı baǵyttarynda tikeleı áýe reısteri ashylyp, shekaralyq aımaqtyń áleýmettik-ekonomıkalyq, týrıstik damýyna yqpal eteri anyq.
Shyǵys Qazaqstan oblysy, Katonqaraǵaı, Zaısan aýdandary