«Qazaq National Product» – qunarly qurtymen tanymal kásiporyn. Qaptamalarynda «Qaraǵandyda jasalǵan» degen jazýy bar qunarly as biregeı brendke aınaldy. Ertede ájelerimiz jaıǵan aq qurtqa jańasha sıpat bergen seh tehnologteri dámdeýishtiń túr-túrin qosyp, til úıirer ónim ázirlep keledi.
Áýelgide kásipker Jazıra Tólegenova qurt saýdasymen aınalysqan. Tabystyń kózin taýyp, tipti Qyrǵyzstannan da tonnalap qurt jetkizipti. Marketıngti myqty meńgergen maman qurt satatyn eki saýda núktesin ashqan. Sol kezde brendtik qoraptarǵa salynǵan túrli dámdegi assortı qurttary tutynýshylar arasynda suranysqa ıe boldy.
Ýaqyt óte kele logıstıka, jetkizý merziminiń uzaqtyǵy, baǵanyń qymbattaýy, ózderi óndirmegendikten, sapasyna tolyq jaýap bere almaý syndy kedergimen betpe-bet kelipti.
– Sol kezde «Nege osy ulttyq taǵamdy ózimiz óndirmeske?» degen oı keldi. Sóıtip, óndiris ashýǵa bel býdyq. Alǵashqy qadam ońaı bolmady. Úıdiń mańynan shaǵyn oryn jaldap, sútpen tájirıbe jasap, qurt daıyndaýdy úırene bastadyq. Qarjylandyrý máselesi de biraz qıyndyq týdyrdy. Eki ret bıznes grantyna qatysqanymmen, sátsiz boldy. Sol kezde kóńilim túsip, tipti bıznesti toqtatý týraly sheshim qabyldaǵym da keldi. Biraq tabandylyq tanytyp, óz qarajatymyzǵa separator men qurt jasaıtyn stanok satyp aldyq. Barlyǵyn tájirıbe arqyly úırendik, – deıdi kásiporyn basshysy Jazıra Tólegenova.
Osylaısha, túrli synaq, kúndelikti tájirıbe óndiristi jetildiredi. 2024 jyly kásipker Qaraǵandy qalasy ákiminiń grantyna qatysyp, qazylar alqasyna ózderi ázirlegen qurtty usynady. Pishini men dámi qazylar quramyn birden tańyrqatyp, jergilikti ónim qoldaýǵa ıe boldy.
Sóıtip, kásipker 1,5 mıllıon teńge grantty jeńip alyp, óndirisine qajetti qural-jabdyqtar satyp alady. Sol jyldan bastap óz sehynda qurt óndirý isi tolyq jolǵa qoıyldy. Bir jyldyń ishinde kásiporyn keńeıip, jańa sehqa kóshken.
Munymen qosa, sehta qaımaq, maı, irimshik, qyzyl irimshik daıyndalady. Tipti irimshik qaınatýdan qalǵan kók sýynyń ózi tutynýshylar arasynda suranysqa ıe. Budan bólek, bıdaı talqanynan jent ázirlep, ulttyq taǵamdardyń qataryn tolyqtyrǵan.
О́nimderi qala dúkenderi men sýpermarketteriniń sóresinde samsap tur. Onyń ústine byltyr kásipker Qaraǵandy oblysy ákiminiń grantyn jeńip alyp, jańa pishin ázirleıtin stanok satyp alǵan. Qazir óndiriste kádege jaratyp otyr.
Otbasylyq kásiptiń taǵy bir tánti eteri – ónim reseptýrasynyń barlyǵyn ózderi ázirleıdi. Klassıkalyq qurttan bólek jańa dámderdi oılap taýyp, ónim kólemin molaıtyp otyr. Mysalǵa, sarymsaq qosylǵan qurt – osy óndiristiń atap aıtar jańalyǵy. Bul ıdeıany Jazıranyń kúıeýi Aıdar Qısaev usynǵan. «Alǵashynda jurt qalaı qabyldar eken?» degen qobaljý bolǵanymen, ýaqyt óte kele bul ónim naǵyz brendke aınalǵan. Tabıǵı ystalǵan ashy qurt pen sarymsaqtyń úılesimi tábet ashar dám bolyp shyǵa kelgen.
Qazir óndiriste ashy qurttyń bes túri shyǵarylady: klassıkalyq tuzdy qurt, tabıǵı ystalǵan qurt, bazılık qosylǵan qurt, sarymsaq qurty jáne chılı qosylǵan ashy qurt. Jaz mezgilinde balǵyn súzbeden qulpynaı, órik, qaraqat sekildi jemister qosylǵan tátti qurttar da daıyndalady. Bul ónimder desert retinde usynylady.
Arnaıy stanoktardyń kómegimen qurtty domalaq, syqpa, spıral, rombık sııaqty ártúrli pishinde jasaýǵa múmkindik bar. Al asyq pishindegi qurtqa kópshilik qyzyǵýshylyq tanytady. Aldaǵy ýaqytta seh ujymy qurtty tórt túlik maldyń pishininde daıyndaýdy oılastyryp otyr. Bul bastamalary arqyly ulttyq taǵamǵa degen qyzyǵýshylyqty arttyryp, qazaqtyń dástúrli ónimderin zamanaýı formatta nasıhattaýdy kózdeıdi.
«Men – jobanyń avtorymyn. О́ndiristiń negizgi jumysyn jolǵa qoıǵan – jubaıym Aıdar, al bas tehnologimiz – qaıyn atam. Biz bul isti bir ǵana separatordan bastap, barlyq tehnologııany óz tájirıbemiz arqyly úırendik», deıdi Jazıra Tólegenova.
Shıkizat negizinen jaqyn mańdaǵy sharýa qojalyqtarynan alynady. Qazir aıyna shamamen 2 tonna súzbe óńdelip, odan 1 tonna daıyn qurt óndiriledi. Aldaǵy jos-parlary da aýqymdy. Jazıra Tólegenova úlken komanda quryp, óndiris qýatyn arttyrýdy, ónimdi elimizdiń iri qalalaryna jetkizýdi maqsat etip otyr. Negizgi maqsat – «Qazaq National Product» qurt óndirisin ulttyq brendke aınaldyrý. Bolashaqta qurt satatyn dúkenderdiń franshızasyn ashpaqshy.
Ulttyq taǵamdy jańa deńgeıge kóterýge umtylǵan jas kásipkerlerdiń bastamasy – qurttyń tek aýyldyń dámi ǵana emes, zaman talabyna saı damyp kele jatqan ulttyq brendke aınalyp kele jatqanyn kórsetedi.
Qaraǵandy oblysy