ALMATY METROSYNA MINETIN KÚN ALYS EMES

Bul kúnderi Almaty metrosynyń qurylysy 90 paıyzǵa aıaqtalyp, endi ony tehnıkalyq turǵydan qamtamasyz etý bastaldy. Sársenbiniń sátinde ońtústik astanaǵa metronyń alǵashqy elektr poıyzdary jetkizilip, qos relske tústi. Jıyrma jyldan astam ýaqyttan beri tynymsyz qazylyp-salynyp kele jatqan metropolıten keler jyly, táýelsizdigi­miz­diń 20 jyldyǵy qarsańynda qala­lyq­tar­dyń ıgiligine berilýi tıis. Almaty me­trosyn jyljymaly qurammen qamta­ma­syz etýdi ońtústikoreıalyq “Hyundai” kor­porasııasy qolǵa alyp otyr. Almaty­lyq­tar úshin aıtarlyqtaı oqıǵa bolyp ta­by­la­tyn osynaý saltanatty oqıǵaǵa qala ákimi Ahmetjan Esimov, “Hyundai” korpo­ra­sııasynyń prezıdenti Kım ´ng Nam, metro qurylysynyń jumysyn úzdiksiz basqaryp kele jatqan “Metropolıten” QMM dırektory Murat Úkshebaev, “Al­matymetroqurylys” AQ bas dırektory Isabek Aqatov pen BAQ ókilderi qatysty. Dızaıny elimizdiń kók baıraǵymen úndes jasalynǵan vagondar – otandyq tehnıkalyq talaptarǵa ǵana emes, álemdegi zamanaýı metro poıyzdaryna qoıylatyn talaptarǵa sáıkes keledi. Munda jolaý­shy­lar úshin jaılylyq, qaýipsizdik máse­le­leri túgel eskerilgen. Jolaýshylar va­gon­dardan vagondarǵa emin-erkin óte ala­dy. Eń bastysy, jyljymaly quramdar­dyń tejegishi eski ádispen emes, dısk ar­qy­ly jumys isteıdi. Joǵary jyldam­dyq­pen júretin poıyzdy dısk arqyly tejeý onyń dóńgelekterin tez eskirtpeıdi ári shýdy azaıtyp, jóndeýge ketetin shyǵyn­dardy da aıtarlyqtaı únemdeıdi eken. Iаǵnı, buryn kolodkalyq tejegishterge tán frıksııalyq shań jańa poıyzdarda joq. Bul da ekologııalyq turǵydan óte tıimdi ekeni aıtylýda. Saltanatty oqıǵa barysynda sóz alǵan qala ákimi Ahmetjan Esimov: – Elbasynyń Joldaýyna sáıkes, biz Qa­zaqstandaǵy tuńǵysh metronyń – Alma­ty metrosyn qoldanysqa engizý ju­mystaryn kezeń-kezeńimen atqaryp otyr­myz. Búgingi oqıǵany osy tapsyrmany oryndaý barysyndaǵy basty kezeńderdiń birine jatqyzýǵa bolady. Eki aı buryn Elbasy osy jerde bolyp, jumys bary­sy­men tanysqan. Metro qurylysy beki­til­gen kestege sáıkes júrgizilip jatyr. Ke­lesi jyly el táýelsizdiginiń 20 jyl­dy­ǵy qarsańynda Almaty metrosy paı­dalanýǵa beriledi degen senimdemiz. Al bú­gin biz qala turǵyndary men qonaqtaryna qyzmet kórsetetin metronyń alǵashqy tórt quramyn tanystyryp otyrmyz. Tórt vagonnan turatyn 4 quram, bul – 16 vagon. Taǵy úsh quram – 12 vagon tamyz-qyrkúıek aılarynda jetkiziledi, – dedi. Qala ákimi tapsyryspen jasalǵan vagondar ońtústik astanaǵa der kezinde jetkizilgenin, atalmysh korporasııa metro vagondaryn jasaýda álemdegi jetekshi kompanııalardyń qataryna enetindigin atap ótti. Almaty ákimi ońtústikoreıalyq kompanııaǵa tańdaý tegin túspegendigin, onyń tájirıbesi men vagondardyń jaı­lylyǵy, sapasy zerttelgendigin aıtady. – Búginde álemdegi iri qalalardyń bári ekologııalyq turǵydan taza kólik túr­lerine kóshýde. Sondyqtan da tańdaý kó­bine temir joldarmen júretin elektr poıyzdaryna túsedi. Qaýipsiz tehnolo­gııa­lar men qaýipsiz materıaldardan jasa­lyn­ǵan vagondar Almatynyń ekolo­gııa­lyq ahýalyn jaqsartýǵa septesedi dep se­nemiz. Keleshekte bul qalada metro jeli­le­ri keńeıe beredi dep oılaımyz. Son­dyq­tan bizdiń kompanııa osynaý jobaǵa úl­ken mán berip otyr, – dedi “Hyundai Rotem” kompanııasynyń ókili Lı ´ Song myrza. Saǵatyna 80 shaqyrymdyq jyldam­dyq­pen júretin jyljymaly quram bir me­zette 940 jolaýshy tasymaldaıdy. Qaýip­sizdik turǵysynan alǵanda vagon­dardan vagondarǵa ótý ońaı jáne poıyz­dar kondısıonerlermen jabdyqtalǵan, arnaýly beınebaqylaý júıesi ornatylǵan. Memleketimiz úshin strategııalyq mańyzdy nysan bolyp tabylatyn Almaty metropolıteniniń 4 stansasy tolyq abattandyrylǵan, qalǵan úsh stansada árlendirý jumystary jalǵasýda. Qazir jer asty joldarynda rels salý jumystary qyzý qarqyn alǵan. Kún saıyn ósip kele jatqan megapo­lıs­tegi alǵashqy kezeńniń 7 beketimen Alma­tynyń kólik keptelisi, jolaýshy tasymaly máselesin sheshý múmkin emes. Sondyqtan metro qurylysyn ári qaraı da­mytý maqsatynda qazir Abaı dańǵy­ly­nan bastap Qalqaman-3 shaǵyn aýdanyna deıin jáne “Raıymbek batyr” stansasy­nan bastap “Almaty-1” vokzalyna deıin jer asty jolyn salý qarastyrylýda. Sondaı-aq keleshekte metronyń ekinshi kezegin “Dýman” shaǵyn aýdanynan bastap Ortalyq saıabaqqa deıin salý josparlanýda. Aınash ESALI, ALMATY. Sýretterdi túsirgen Samat QUSAIYNOV.