Álemdik qarjy daǵdarysynyń qıyndyǵyn birinshi kezekte iri qurylys kompanııalary, jyljymaıtyn múlik salasy sezingeni keshe ǵana. Dúnıe júzin sharpyǵan kúızelis elimizdegi úleskerlerdi de aınalyp ótken joq. Bankrotqa ushyraǵan kompanııalarǵa qosylyp sharasyz qalǵan, aılakerlerge aldanǵan úleskerler baspanaly bolýdan úmitin úzgen kezde Memleket basshysynyń pármenimen Úkimet taǵdyrsheshti qadamdarǵa barǵany aıan.
Keshe Elbasy Almatydaǵy úleskerlerdiń bir bóligine óz qolymen páter kiltterin tapsyryp, “Ahsel” holdınginiń qurylys kompanııasy turǵyzǵan “Ahselkent” qalashyǵyna “Aqkent” degen ádemi ataý syılady.
Almatynyń aq tańy keshe shyjǵyryp atqanyna qaramastan, júzdegen úlesker erteletip jańa qonystaryna qaraı asyqqan eken. О́ıtkeni, Elbasynyń qolynan kilt alyp, Elbasynyń tikeleı yqpalymen úıli bolý baqyty ekiniń birine buıyrmaǵan. Nursultan Ábishulyn alystan baıqaǵan el shildeniń aptap kúnine kúıip turǵanyn áp-sátte umytyp, qýana qarsy aldy. Kóptiń shynaıy yqylasyn sezingen Elbasy birden qonys toımen quttyqtaýdy bastady.
– Sizder qazir qýanyshty sátti bastan keshirip tursyzdar! 1436 almatylyq búgin páter alǵaly tur. Mynaý qalashyqtyń atyn men “Aqkent” dep atadym, “aq qala” degen sóz. Almatynyń ádemi jerinde turǵan bul keshende mektep te, balabaqsha da bolady. Dúkenderińiz de bolady. Alataýdyń baýraıynda, Almatynyń eń ádemi jerinde ornalasqan qalashyqta elge barlyq jaǵdaı jasalady, – dedi Elbasy.
Memleket basshysy:
– Dúnıe júzin sharpyǵan qarjy daǵdarysy kezinde sizder úleskerler bolyp, ózderińiz qurylys kompanııalaryn taýyp alyp, ózderińiz aqshalaryńyzdy berip, aıaǵynda ne aqshasyz, ne pátersiz qaldyńyzdar. Bul jerde memlekettiń eshqandaı mindeti joq edi. “О́zderińiz qalaı berseńizder, solaı tabyńyzdar” dep qoıa salýǵa bolady. Dúnıe júzindegi tártip solaı. Oǵan qaramaı, elimiz dál osy jerge 16,5 mıllıard teńge bóldi. Aqsha eshqaıdan kelip túspeıdi. Sondyqtan dalada qaldyrmaǵan memleketke sizder rıza bolýlaryńyz kerek barlyq jaǵdaıda. Memlekettiń jaǵdaıy kótergen soń osyndaı qadam jasap otyr. Egerde Qazaqstannyń jasap jatqan jumysy, kúrdeli ekonomıkalyq reformalardyń jemisi bolmasa, memlekettiń qaltasynda qarajaty bolmasa, bul másele sheshilmeıtin edi. Bul táýelsizdiktiń altyn besigi bolǵan qalaǵa degen qamqorlyqtyń bir bóligi bolyp sanalady, – dedi. Nursultan Ábishulynyń aqıqat sózine úleskerler rııasyz yqylaspen qol soǵyp, qoshemet bildirdi.
Elbasy úleskerlerdiń qarajatyn qaltasyna basyp ketkender jazasyz qalmaıtyndyǵyn, kináli adamdardyń múlki tárkilenip, tıisti sharalar qoldanylatyndyǵyn atady. Talaı jandardyń taǵdyryna kúızelis ákelgen qurylys kompanııalarynyń jetekshileri tabylyp ta, tergelip te jatqanyn aıtty.
Osydan keıin Nursultan Ábishuly Almatydaı shyraıly shahar eshqashan memleket nazarynan tys qalmaıtyndyǵyn atady.
– Máselen, munda jolaıryqtar qurylysy, metro, sporttyq jáne mádenı nysandar salynýda. Bul qalada Azıada oıyndary ótkeli otyrǵandyqtan, almatylyqtar úshin kóptegen sport nysandary turǵyzylyp jatyr. Sol sııaqty Sport saraıy men Medeý kúrdeli jóndeýden ótýde. Kommýnıkasııalar men joldar tártipke keltirilýde. Sportpen shuǵyldanyp, demalysty sándi ótkizý úshin jaǵdaı jasalynýda – munyń bári memlekettiń Almaty men Almaty turǵyndaryna degen anyq qamqorlyǵy, – degen Elbasynyń sózine eshkim kúmán keltirmes.
Osy kúnderi Almaty Azıada aldyndaǵy qarbalas daıyndyqty bastan ótkizip otyr. Negizgi kóshelerdiń bári qaıta qoparylyp, jaıaý júrginshiler joldary túbegeıli qaıta jasalynýda. Kári aǵashtar kesilip, Abaı dańǵyly qaıta jasanyp jatqan jaıy bar. Medeý men Shymbulaqqa bastaıtyn Dostyq dańǵyly da qaıta týǵandaı jańǵyrtyldy.
Mundaı zamanaýı, tamasha úıler buryn-sońdy Almatyda salynbaǵanyn ataǵan Elbasy bul turǵyn úıler birinshi kezektegi ekendigin, jyl sońyna deıin nesıege jáne óz qarajatyna satyp ala alatyndar úshin taǵy da 2 300 páter paıdalanýǵa berilgeli otyrǵandyǵyn jetkizdi.
Rasynda túrik baýyrlar salǵan turǵyn úıler túgelimen aıaqtalyp, ıesine eń basty kerek-jaraǵyna deıin saılanyp berildi. Iаǵnı, Aqkenttiń turǵyndary baspanalaryna kirip alǵannan keıin jyl boıy bir-birleriniń mazasyn alyp, taǵy da jóndep, tarsyldatyp-tasynyp jatpaıdy.
Bas jospar boıynsha Raıymbek dańǵyly men Iаsaýı kósheleriniń qıylysynda batysqa jantaıyp, 44 gektar jerdi alyp jatqan Aqkent qalashyǵynda 89 turǵyn úı boı kóterýi tıis. Joba máresine jetken kezde qalanyń ishindegi qalada 35 myń adam turmys keshetin bolady.
Elbasy ataǵandaı, keshenniń ishinde mektep, eki balabaqsha, emhana men basqa da halyqqa qajetti nysandar kezegimen turǵyzylmaq. Keshenniń qurylysy “Samuryq-Qazyna” ulttyq ál-aýqat qory” AQ tarapynan qarjylandyrylyp otyrǵandyǵyn atap ótken jón.
– Men de sizdermen qosylyp qýanyp turmyn. Táýelsizdigimizdiń arqasynda eldiń kórer rahaty men qyzyǵy mol bolady, – dedi Nursultan Ábishuly.
Osydan keıin Elbasy úleskerlerdi ózine tán ádemi qaljyńyna bólep, búkil 1436 adamǵa qatarynan kilt tapsyryp tura almaıtyndyǵyn aıtyp, degenmen qonys toıyn toılaýshylardyń bir destesine páter kiltterin usyndy. Mundaı baqytty jandardyń qatarynda minberge kóterilgen Qatıra Dalabekova, Sergeı Perov, Janar Badaýbaeva, Klara Ybraeva, Baqytjan Álimbaev Memleket basshysynyń qolynan kilt alyp, qosyla qýanyp turǵan Nursultan Ábishulyna alǵystaryn bildirdi.
Baspanaly bolý baqytyna úlesker Baqytjan Álimbaev jeti aılyq Nursultan atty nárestesin kóterip kelgen eken. Qurtaqandaı qolyn tolqı qysqan Nursultan Ábishulyna náreste de umtylyp, mıkrofon arqyly qalashyqtyń eń kishkentaı turǵynynyń daýsy jańǵyryqty…
Almaty qalasynyń ákimi Ahmetjan Esimov ótken jyly qalada 16 myńnan astam úlesker bolsa, bıyl onyń jartysynan kóbi úıli bolyp, endi 7400 adam kezegin kútip turǵanyn málimdedi. Jyl sońyna deıin taǵy da 4 600 úlesker úıli bolmaq. Al keler jyly 2 800 salymshy óz baspanalaryna qol jetkizedi de, úleskerlerdiń máselesi ákimdiktiń kún tártibinen túbegeıli túsetin bolady.
Aınash ESALI, ALMATY. Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.