Prezıdent energetıka salasyn jańǵyrtýdy udaıy aıtyp keledi. О́ıtkeni bul – el qaýipsizdigi men ekonomıkasynyń turaqty órkendeýin qamtamasyz etetin jetekshi salanyń biri. Osy oraıda «KEGOC» aksıonerlik qoǵamy Atyraý oblysynda strategııalyq mańyzy zor jobany iske asyryp jatyr.
Energetıka salasyndaǵy jetekshi kompanııanyń batys óńirlik fılıalynyń bas ınjeneri Beıbit Baǵytovtyń aıtýynsha, Prezıdenttiń tapsyrmasyna sáıkes Atyraý oblysynda 2023 jylǵy jeltoqsanda «Batys Qazaqstan energııa júıesin Qazaqstan Biryńǵaı elektr energetıkalyq júıesimen biriktirý» jobasy qolǵa alynypty. Jobany iske asyrýdy aldaǵy 2027 jylǵy jeltoqsanda aıaqtaý kózdelip otyr.
«Jobany iske asyrýdaǵy negizgi maqsat – batys óńirdegi energetıka salasyn damytý ári senimdiligin arttyrý. Sonymen qatar óndiristi órkendetýge úles qosyp júrgen ónerkásip salasyndaǵy kompanııalary kóp óńirlerdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna uzaqmerzimdi oń yqpal etý. Bul joba batys aımaqtaǵy energııa júıesin biryńǵaı elektr energetıkalyq júıesimen biriktirip qana qoımaı, ulttyq elektr torabyn nyǵaıtýǵa, batys óńirlerdi elektrmen jabdyqtaýdyń senimdiligin arttyrýǵa, ónerkásiptiń, shaǵyn jáne orta bıznestiń ári áleýmettik ınfraqurylymnyń odan ári damýyna serpin beretin turaqty energetıkalyq negiz qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Jobanyń Atyraý jáne Aqtóbe oblystary úshin erekshe mańyzy bar. О́ıtkeni bul – atalǵan óńirlerdi Qazaqstannyń biryńǵaı elektr energetıkalyq júıesimen tolyqqandy baılanystyrýǵa múmkindik beretin alǵashqy ári eń iri ınfraqurylymdyq joba. Ásirese Atyraý oblysy elimizdegi negizgi ónerkásiptik ortalyqtyń biri bolyp otyr. Sondyqtan iri kásiporyndar men shaǵyn jáne bıznestiń turaqty jumysyn órkendetý, tutynýshylardy sapaly elektrmen qamtamasyz etý úshin jelilik ınfraqurylymy jaqsarǵan joǵary kerneýli jelimen qamtamasyz etýdi maqsat ettik», deıdi B.Baǵytov.
Bas ınjenerdiń deregine súıensek, atalǵan joba Aqtóbe oblysyndaǵy О́lke aýylynan Atyraý óńirindegi Qarabatan eldi mekenine deıin 578,2 shaqyrymdyq áýe elektr jelisi tartylyp jatyr. Onyń ishinde 238,9 shaqyrymy munaıly óńirdiń, al 339,3 shaqyrym kórshi oblysynda aýmaǵynda tartylady. Strategııalyq mańyzy zor aýqymdy jobanyń quny – 208 mlrd teńge.
«Joba aıasynda Aqtóbe oblysynda ornalasqan 500 kV qýaty bar «О́lke» qosalqy stansasyn keńeıtý kózdeldi. Al Atyraý oblysynyń Maqat aýdanynda 500 kV «Qarabatan» qosalqy stansasy salynady. Sonymen qatar 500 kV «О́lke – Qarabatan» áýe elektr jetkizý jelisin salý kózdeldi. Joba iske qosylǵannan keıin bul nysandar batys óńirler men Qazaqstan energııa júıesiniń negizgi bóligi arasynda jańa elektr baılanysyn qalyptastyrady», dedi bas ınjener.
Qazir jobada kózdelgen jumys kestege sáıkes qarqyndy júzege asyrylyp jatyr. «Qarabatan» jáne «О́lke» qosalqy stansalary úshin negizgi joǵary voltty jabdyqtar, onyń ishinde elegazdy ajyratqyshtar, aıyrǵyshtar, 500 kV avtotransformatorlar men reaktorlar jetkizildi. Al «Qarabatan» qosalqy stansasynyń alańynda qurylys-montaj jumysy jalǵasyp jatyr. Kórshi óńirdegi «О́lke» qosalqy stansasynda 500 kV ashyq taratý qurylǵysyn keńeıtýge arnalǵan aýmaqty daıyndaý qolǵa alynypty.
«Eki oblystaǵy О́lke aýylynan Qarabatan eldi mekeniniń aralyǵyn jalǵaıtyn 500 kV áýe elektr jetkizý jelisiniń boıynda qurylys jumysy qarqyndy júrgizilip keledi. Osy kezge deıin tirekterge arnalǵan 4 731 irgetas jetkizilip, onyń 4 156-sy ornatyldy. Metaldan jasalǵan 775 tirek ornatylatyn ornyna jetkizildi. Atalǵan tirekterdiń 619-y montajdaldy. Mundaı jumys birneshe ýchaskede qatar júrgizilip jatyr. Aldaǵy kezeńde atalǵan joba elektr jetkizý jelisin kezeń-kezeńimen qalyptastyrýǵa múmkindik beredi», dep málimdedi B.Baǵytov.
Onyń málimetine qaraǵanda, atalǵan jobany iske asyrý maqsatynda áýe jelisin tartýǵa 217 al qosalqy stansa qurylysyna 67 adam, 63 arnaıy tehnıka jumysqa tartylypty. Sondaı-aq otandyq óndiristiń ónimin keńinen qoldanýǵa basymdyq berilip otyr. Máselen, áýe jelisi úshin aralyq jáne ankerlik tirekter Petropavl qalasynda jasalǵan. Al tirekterge arnalǵan irgetastar Shymkent shaharynda daıyndalǵan.
«Qarabatandaǵy qosalqy stansanyń qurylys alańyna birneshe qurylǵy jetkizildi. Onyń ishinde qýaty 167 myń kVA quraıtyn avtotransformatordyń tórt jıyntyǵy bar. Munda 60 myń kVAR shunttaýshy reaktordyń jeteýi, basqarylatyn 180 MVAr shunttaýshy reaktordyń bireýi ornatylady. Reaktorlar men avtotransformatorlar – Shymkentten jetkizilgen otandyq ónimder», deıdi B.Baǵytov.
Atyraý oblysy