Alǵabas aýyldyq okrýginde turatyn tolyqsha kelgen qaratory jigittiń «OKA» kóligimen zyrǵytyp, birde Oral qalasynda, endi birde Jympıtyda júrgenin talaı kórdim. Sonda eki aıaǵynan aıyrylǵandyǵyna qaramastan denesine tańylǵan shaǵyn arbamen kólikke esh qıyndyqsyz yrǵı minip alatyndyǵyna ishteı tań qalatynmyn.
Jaqynda I top múgedegi, alǵabastyq azamat Sansyzbaı Jumashuly Qanatovpen aýdan ortalyǵynda jolyǵysyp, betpe-bet áńgimelesýdiń de sáti túskendigi bar.
– Bizder áke-sheshemiz Jumash jáne Jamıǵadan eki qyz, úsh ul boldyq, dep áńgimesin bastady Sansyzbaı. – Anam Jamıǵa qoly epti, toqýdy, tiginshilikti jany súıetin jan bolsa, ákem Jumash mehanızator, klýb meńgerýshiligi salasynda eńbek ete júrip án aıtýdy, serilikti ómirine serik etti.
1977 jyly Alǵabas orta mektebin bitirgen Sansyzbaı Oraldaǵy qurylysshy, tas qalaýshy mamandyǵyn ıgeretin kásiptik mektepke qujattaryn tapsyrady. Arnaıy maman ıesi atanyp, aýylǵa oralǵan Sansyzbaı 1979 jylǵa deıin Alǵabasta qurylys salasynda turaqty eńbek etedi.
1979 jyldyń kúzinde Sansyzbaı Qanatov keńestik ásker qataryna azamattyq boryshyn óteýge shaqyryldy. Dostary, aǵaıyn-týma Sansyzbaıdy ásker qataryna shyǵaryp sala tura, aman-esen ortaǵa oralýyn tiledi, jolyna sátti saparlaryn aıtysty. Biraq, qol-aıaǵy balǵadaı, eńgezerdeı azamattyń aldaǵy ómirde ortalaryna kesken tomardaı bolyp, qos aıaǵynan aıyrylyp oralaryn ol kezde eshkim de bilmedi, eshkim de túk sezbedi de.
Jambyl oblysynyń Otar beketinde alty aılyq áskerı oqý-jattyǵýda bolǵan Sansyzbaı Qanatov bar quram Semeıdegi áskerı synaqtaǵy oqý-jattyǵýǵa attanady. Áskerde tank júrgizýshisi bolǵan Sansyzbaı áskerı synaq ótip jatqan núktelerge tankterdi jetkizip berýmen shuǵyldanatyn. Birde osyndaı jumysty atqaramyn dep asyǵyp júrip bara jatqan poıyzǵa júgirip baryp minem degende qoly tutqadan shyǵyp ketip, poıyzdyń astyna qulaǵany. Sóıtip, Sansyzbaı aıjarym ýaqyttaı aýrýhananyń jan saqtaý bóliminde esin jııa almaı jatyp, aqyr sońy qaırattylyǵy, júrek soǵysynyń kúshtiligi arqasynda qos aıaǵyn berip ekinshi ómirine qaıta oraldy.
Altaı ólkesinde, Semeı, Almaty qalasyndaǵy aýrýhanalarda jatyp emdelgen Sansyzbaı elge 1981 jyldyń mamyr aıynda keńestik áskerı qyzmettiń I top múgedegi retinde oraldy.
Áli esinde Sansyzbaı áskerı gospıtalda jatqanda qasynda únemi otyryp, emdik, qútý qyzmetterin jasaıtyn ázerbaıjan qyzy ómirden túńilmeý, qıyndyqty jeńe bilý, ómirge qushtarlyq jóninde kóp áńgime aıtqany bar.
Mine, osyndaı jigerli sózder, kóńilge demeý bolarlyq dostar, týmalardyń aqyl-keńesteri arqasynda Sansyzbaı óziniń ekinshi ómirin qaısarlyq, qushtarlyqpen jigerli bastady. Alǵabas aýylyna oralǵan soń Sansyzbaı óziniń janyn túsine biletin, súıeý, qamqorshy bolarlyq jan aqyraptyq Gúlnarmen kóńilderin jarastyryp, 1983 jyly shańyraq qurdy. Búginde Sansyzbaı zaıyby Gúlnarmen ákesi men sheshesi Jumash pen Jamıǵanyń salǵan shańyraqtarynyń otyn óshirmeı, tatý-tátti ómir keshýde. Ortalaryndaǵy uldary Ergen ózderiniń aldanyshtary, otbasy tiregi.
– Zaıybym Gúlnar baǵyma oraı jóni túzý, túsinigi mol adal jar boldy. Úıdegi sharýa, qoradaǵy azyn-aýlaq maldyń, qustyń baǵym-kútimi osy Gúlnardyń mindetindegi is. Al, ózim bolsam úıde qarap otyrmaı áýel bastan qanyma sińgen qasıetim maıly boıaýmen portretter salý, sandyq, ústel, otyrǵysh jasaý, aıaq kıimder tigý, jóndeýmen shuǵyldanamyn. Baǵalaryn árkim, ıaǵnı tapsyrys berýshiler ózderi qoıady. Bergenderin alamyn, meniki ýaqyt ótkizý, sosyn kúndelikti shaı-pul bolsa degen oı ǵoı, – deıdi Sansyzbaı áńgimesinde.
Sansyzbaı I top múgedegi retinde eshqashan moıyp kórgen emes. Úıde qol qýsyryp qarap otyrýdy ádetine aınaldyrmaǵan. Tipti, 51 myń teńgelik múgedektik zeınetaqysyna alaqanyn jaımaı-aq tıisti oryndar arqyly nesıelik qarajat alyp, belgili bir kásippen aınalysaıyn dese quzyrly organdardaǵy basshylar «Múgedekterge nesıe qarjy berilmeıdi» deıtin kórinedi. О́mirge qushtar janǵa bul da úlken kedergi, tosqaýyl ekeni ras.
Shúkir, 2001 jyldan ózine senimdi serigine aınalǵan «OKA» kóligi Sansyzbaıdyń úshinshi tulpary bolsa, jýyrda uly Ergen tórtinshisin ózi tańdap júrip, ákesine tartý etipti.
О́mirge qushtarlyq tanytyp, kezdeısoq kelgen qıyndyqty jeńe bilgen Sansyzbaı Qanatov zaıyby Gúlnarmen uly-kelini Ergen, Altynshashpen bir shańyraqtyń astynda, qos nemereleri Altynzer, Aqerkeniń bal kúlkilerin qyzyqtap kún keshýde.
Músirbek AITAShEV.
Batys Qazaqstan oblysy,
Syrym aýdany.