Bir ýys bıdaı

Kúndelikti «Egemendi» oqyp, qa­rap otyryp, men de qolyma qa­lam aldym. Sizderdiń gazette so­ǵysqa qatysqan ákeler, atalar jaı­­ly maqalalar jıi beriledi. О́zi­­me jaqyn taqyryp bolǵan soń, bir­den qarap oqı bastaımyn. Ákem Slámǵalı Toqtarov 1941 jyly jeltoqsanda Mańyraq taýy etegindegi Jarsý aýylynan maıdanǵa shaqyrtý alady. Maı­­danger marshal Tımoshenko bas­qarǵan 2-shi Ekpindi armııanyń 58-atqyshtar brıgadasynda bó­limshe komandıri bolady. Ol Máskeý túbindegi Kalının, Vol­hov maıdandaryna, Lenıngrad baǵytynda bolǵan shaıqastarǵa qatysady. 1942 jyldyń tamyzynda Kalının baǵytyndaǵy urystarda jaralanady. Gospıtalde jatqan kezinde Panfılov dıvızııasy jaýy­ngerlerimen kezdesedi. Jer­­­lesterine qosylǵysy kelgen ákem ótinish bildiredi. 1942 jyl­­­dyń jeltoqsan aıynda osy dı­vı­zııanyń quramyndaǵy 23-gvar­dııalyq atqyshtar polkine (Mu­hamedııarovtyń polki) vzvod ko­mandıri retinde soǵysqa qaıta ji­beriledi. Osy jerde Baýyrjan Momyshulymen tanysady. Soǵys bitken soń, aman-esen eline oraldy. Muǵalimdik qyzmetin qaıta jal­ǵastyrady. Urpaqtary ósip-ónip otyr. Bá­rimiz oqý-bilim qýyp, jan-jaq­qa kettik. Bárimiz bas qosqanda áke­mizdi saǵyna eske alamyz. Aıt­qan áńgimeleri áli jadymyzda. Bir aıt­qany bar edi: S­oǵystan soń Zaısan aýdandyq ishki ister bólimine qyz­metke ji­beriledi. Sondaǵy bir oqıǵa mynadaı. 1945 jyly Ishki ister halyq komıssarıatynyń aýdandyq bólimshesi aýyl turǵyny, jesir áıel un tartý kezinde oramalǵa túıip bir-eki ýys bıdaı urlady degen habar alady. Soǵystan keıingi kezderi mundaı áreket úshin 10 jylǵa ketetin. Ákemizge tintý júr­­gizý tapsyrylady. Bir ýys bı­­daı urlady degen úıge keledi. Eski, jupyny tam, shıetteı balalar. Ákeleri soǵystan qaıtpaǵan. Olar jer ústelde oramalǵa túıip ákelgen bir ýys bıdaıdy talǵajaý etýde eken. Ákemiz bıdaıdy oramalǵa qaı­ta túıip, sómkesine salyp, shyǵyp ketedi. Áıelge úndeme dep belgi beredi. Yńǵaıly sátin taýyp, ora­maldy qalyń qardyń astyna kó­mip tastaıdy. Jumysqa keledi de áriptesterine ol úıde eshteńe joq eken dep aıtyp, isti jabady. Sóıtip, jetim balalardyń anasy aıdaýdan aman qalady. Ákemiz osyndaı adam edi. Qazir ol kisini saǵynyshpen eske alamyz. Aıgúl JAQSYLYQOVA. PAVLODAR.