Nemis delegasııasy oralda boldy

Jaqynda Germanııa Federa­­tıv­tik Respýblı­kasynyń delegasııasy arnaıy jumys saparymen Batys Qazaqstan óńirinde boldy. Dele­gasııa maqsaty – eki eldiń saýda-ekonomıkalyq baılanysyn odan ári óristetý. Meımandardy Ger­ma­nııanyń Almatydaǵy bas konsýly Gerold Amelýng bastap keldi. Bas konsýldy oblys ákimi Baqtyqoja Izmuhambetov arnaıy qabyldady. Kezdesýde Batys Qazaqstan ob­lysy men Germanııa arasyndaǵy qarym-qatynastyń qalypty damyp kele jatqany aıtyldy. Máselen, 2009 jyly óńir men Germanııa arasyndaǵy saýda aınalymy 47,2 mln. AQSh dollaryn qurasa, bı­ylǵy jyldyń alty aıy ishinde bul kórsetkish 41,9 mln. AQSh dolla­ryna jetti. О́ńirde Germanııa ka­pı­talynyń qatysýymen “Batys Qa­zaqstan Qýat Servıs”, “Jaıyk­leı­psıgenergo”, “ORAL-ULM” JShS sııaqty birneshe kompanııa jumys isteıdi. Sondaı-aq “SV Plıýs”, “Nur­janar”, “Agrotrast”, “Aq qaı­nar” sııaqty ondaǵan kásip­oryn ger­man qondyrǵylarymen jumys ja­sap, ónim kólemin arttyrýǵa, sa­pasyn kóterýge qol jetkizip otyr. Sapar barysynda Germanııanyń Almatydaǵy bas konsýldyǵy Oral­daǵy qalalyq kórme zalynda “Qa­zir­gi Germanııa” jáne “Jańǵyr­ty­latyn qýat – Germanııada jasal­ǵan” taqyrybyndaǵy eki kór­mesin ótkizdi. Baqtyqoja Izmuhambetov qala­lyq kórme zalynda bolyp, jańa qýat kózderi tehno­lo­gııalary jóninde delegasııa ókilderimen pikirlesti. Jyljymaly qos kórmeniń ashy­­lý saltana­tyn­da oblys ák­i­miniń birinshi orynbasary Nurlan Noǵaev Germanııa Federatıvtik Respýblıkasy men Qazaqstan Res­pýblıkasyn dostyq, áriptestik qa­rym-qatynas baılanystyryp otyrǵanyn atap ótip, kórmelerdiń jumysy batysqazaqstan­dyq­tarǵa qa­zirgi Germanııa jóninde jańa maǵ­lumattar alýǵa múmkindik bere­ti­nine, bul kezdesýdiń jan-jaqty baı­lanystardyń nyǵaıýyna, halyq­tardyń odan ári yntymaqtasýyna qyzmet etetindigine senim bildirdi. Gerold Amelýng óz sózinde kór­meni ashý Germanııanyń Qazaq­stan­daǵy jyly sheńberindegi aý­qymdy sharanyń bir bóligi ekenin, munyń eki eldi jaqyndastyrýǵa, ozyq tájirıbe almasýǵa, nemis elin tanyp-bilýge qyzmet etetinin jet­kizdi. Sondaı-aq kórmeni ashýǵa kó­mek kórsetken oblys ákimdigine alǵysyn bildirdi. “Qazirgi Germanııa” taqyry­byndaǵy jyljymaly kórmede osy kúngi Germanııa ómiriniń túrli as­pektileri kórinis tapqan. Bul eldiń kóp qyrly qoǵamdyq, áleýmettik jáne mádenı ómiri berlındik fo­tograf Torsten Elgerdiń foto­kom­­pozısııalarynda aıqyn beıne­lengen. Al ekinshi qýat taqyry­byndaǵy kórmede Germanııanyń ener­getıka jónindegi “Dena” agent­tiginiń jumystary kórsetilgen. Germanııa tirkelgen patent sany jó­ninen álemde birinshi orynda bolsa, bul agenttik qýatty tıimdi paıdalaný salasynda saraptamalyq ortalyq sanalady. Kórshi reseı­likter “Denamen” tyǵyz baılanys ornatyp, qýat kózderin únemdeý, jańa kózderin ornatý jumystaryna kiriskeni má­lim. Kórmedegi 24 ban­ner­de qýat óndirýdiń túrli kózderi men qýatty únemdeý joldary kó­rinis tap­qan. Qazirgi ýaqytta Ger­manııa paıdalanyp otyr­ǵan qýat­tyń 15 paıyzyn osy jańartylǵan qýat kózderinen, ıaǵnı jelden, sý me­n kúnnen alady. Bizdiń elimiz ta­ıaýdaǵy keleshekte qajetti qýattyń 5 paıyzyn osyndaı kózderden alýdy maqsat etýde. Jalpy álemde tabıǵatpen úılesimdi, ja­ńar­tylǵan qýat kózderine degen qyzyǵý­shy­lyq ar­typ otyr. Onyń sebebi túsinikti de, tabıǵat qoı­naýyndaǵy qazba baılyq sheksiz emes. Al jyl ótken saıyn qýatty tutynýshylyq deń­geıi jyl­dam ósýde. Bizdiń obly­sy­myzda da qýatty kóbirek qa­jet­si­netin jańa óndiris oryn­dary, qury­lys­tar, turǵyn úıli jańa shaǵyn aýdandar, túrli ny­sandar iske qosylýda. Sondyqtan mundaı ozyq ın­novasııaly tehno­logııalar kórmesiniń kele­shek­te tehnologııa­lar transferine jol ashary kámil. “Algorıtm” tehnoparkinde germanııalyq meımandar oblystaǵy bıznes ókilderi, basqarma, depar­ta­ment basshylary, densaýlyq saqtaý salasy mamandarymen kezdesti. Jı­yndy ashqan oblystyq óner­ká­sip jáne kásipkerlik basqarma­sy­nyń bastyǵy Rýslan Saparǵalıev qonaqtardy tanystyryp shyqqan­nan keıin sóz kezegi Germanııa eko­nomıkasynyń Ortalyq Azııadaǵy ókildigi jetekshisiniń orynbasary, Germanııa ekonomıkasynyń Qazaq­standaǵy ókili Ǵalııa Júnisálıe­vaǵa tıdi. – Germanııa ekonomıkasynyń ókildigi Qazaqstanda 1994 jyly ashylǵan bolatyn. Al 2000 jyldan Astanada arnaıy keńse ashyldy. О́kildik búkilálemdik saýda pala­ta­larynyń negizgi jelisiniń bóligi bolyp eseptelinedi. Al Germanııada DIHK – saýda-ónerkásip palatasy retinde belgili. 2008 jyldan ókildik Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrki­men­stan jáne О́zbekstan óńirlerine de qanat jaıa bastady. Biz endi eli­miz­diń batys óńirimen de tereńirek qarym-qatynas jasaýǵa ázirmiz, – dedi Ǵalııa Júnisálıeva. “Sımens Qazaqstan” JShS dırektory Svıngenberger Kaıdyń aıtýynsha, ózderiniń konserni álemde elektronıka jáne elektro­tehnıka buıymdaryn óndirýde jetekshi orynǵa ıe. О́z qyzmetin ónerkásip, energetıka jáne densaý­lyq saqtaý salasy boıynsha júr­gizedi. Qazaq­stan rynogynda jumys jasap jatqanyna 15 jyl bolǵan. Astanadaǵy “Báıterek”, “Aqorda” sııaqty kóptegen iri nysandardy ja­ryqtandyrýdy osy “Sımens Qazaqstan” kompanııasy atqarǵan. Kásiporyn qoltańbasyn elimizdiń energetıka, óndiris jáne medısına salalarynan kóptep kezdestirýge bolady. Al “Wirtgen International GmbH” kompanııasy ókildiginiń basshysy Aman­geldi Elǵonov taý-ken salasynda, jol quryly­synda, joldy asfalttaý jumystarynda keńinen paıdalanylatyn joǵary sapaly nemis mashınala­rynyń múmkindikteri jóninde áńgimeledi. “Bosh Thermotechnik GmbH” kom­panııasynyń bas dırektory Vla­dımır Kolomysyn jınalǵan­darǵa kásiporyn óndiretin jylytý júıe­siniń ozyq tehnıkalaryn tanys­tyr­dy. Budan soń “Jaıyq­Qubyr­Teh” JShS dırektory Holger Nýmrıh óz kezeginde kompanııanyń munaı-gaz qubyrlaryn tazalaý, aýa jáne sý asty qubyr jelisi júıe­sin jasaý, gaz qubyry jelilerin kep­tirý, ýltra­dybyspen ishki tazalaý jumystaryn júrgizý baǵytyndaǵy jetistikterin aıtyp berdi. Taǵy birer kompanııanyń osyn­daı tanysty­rylymy ótkennen keıin germanııalyq qonaqtar jer­gilikti bıznes ókilderiniń suraq­taryna jaýap berdi. Mundaı iskerlik baılanys al­daǵy ýaqytta da jalǵaspaq. Temir QUSAIYN, Oral.