Otandas

Aleksandr Vıktorovıchpen biz aýdanǵa issaparǵa barǵanda tanystyq. Buryn da ylǵı Vı jaıly estip júretinmin. Biraq, sonshalyqty mán bere qoımaıtyn edim. Sóıtsem, aýdandaǵy jastarǵa úlgi bolarlyqtaı ómir joly bar eken, atqaratyn qyzmeti de salmaqty kórinedi. ...Osy jolǵy issaparda taǵy da Vı degen sóz aldymnan shyqty. – Qazir Vıge baryp qaıtaıyq. Bizdiń Aleksandr Vıktorovıch «Nur Otan» partııasynyń aýdan­dyq fılıalyn basqarady. Aýdan­dyq máslıhattyń depýtaty. Jıyn­ǵa qatysyp kórińiz, – dedi aý­dan ákimi Bákir Samatuly. Sóıtip, aty kópten qulaǵyma tanys Vı degen adamdy alǵash ret kórdim. Sálemdesip, amandyq-saýlyq surasyp, eski tanystarsha sóılesip jatyrmyz. Júzi jyly, birtoǵa qarapaıym jigit aǵasy eken. Jalpy, bul aýdanda kezinde nemis ultynyń ókilderi kóp turdy. Qazir de bar. Orystar, ýkraındar, belorýstar qaı jerde bolsyn qazaqpen aralas-quralas turyp keledi. Al bul jaqta, sonymen qatar, koreıler de turady degen oı da joq edi bizde. – Bul jaqqa qalaı kelip qal­­ǵansyz? – Úshtóbeden. 1952 jyly Taldyqorǵannyń Úshtóbe qala­synda dúnıege kelippin. Koreı halqynyń ókilderi negizinen sol jaqta kóp turady. Jermen aına­lysqandy, túrli kókónister ósi­rý­di jaqsy kóredi. Ońtústik jaq jyly. Úshtóbede bir aýyldaı turǵan koreıler ortasynda men de ósip, erjettim. Ákem Qıyr Shyǵys jaqtan. Ata-ájelerimiz qýǵyn-súrgindi bastan ótkergen. Atamyz Vı Den Ho sol surapyl jyldary habarsyz ketipti. Ákemizdi, taǵy bir ulyn jetektep ájemiz Aqtóbe jaǵyna jetedi. 60-jyldary biz Almatyǵa kóship keldik. Ákem Vıktor Vı Den Ho arhıtektor edi, ol kisi jobalaý ınstıtýtynda jumys istedi. Ulym da jolymdy qýyp, osy mamandyq ıesi bolar dep oılady. – Al siz? – О́tkende Elbasy aıtqandaı, jumysshy, qarapaıym eńbek adamy bolý qaı kezde de maqtanysh qoı. Mektep bitirgen 1969 jyly eńbek jolymdy «Jetisý» aıaq kıim fabrıkasynda bastadym. 1970-1973 jyldar aralyǵynda keńes áskeri qatarynda azamattyq boryshymdy ótedim. Er adamǵa qajetti barlyq joldan óttim desem de bolady. Biraq, kishkentaı kúnimnen óner adamy, ártis bolǵym keletin. Sóıtip júrip, Qurmanǵazy atyndaǵy konservatorııaǵa emtıhan tapsyramyn dep kelsem, keshigip qalyppyn. Oıym oqýdy bitirip, Koreı teatrynyń ártisi, rejısser mamandyǵyn alý edi. Jas kezimizde bárimiz de armanshyl edik qoı. Keıin rejıssýraǵa da, ártistikke de umtylyp kórdim, biraq jolym bolmady. Sodan Shymkent pedagogıkalyq ınstıtýtynyń mádenı-aǵartý fakýltetinde bilim aldym. Sońǵy kýrsta júrgende úılendim. Oqýdy bitirgennen keıin Kishkentaı qyzym men áıelimdi alyp, Pavlodardyń Ýspen aýdanyna keldik. – Áıelińiz ýspendik pe edi?.. – Joq, Tatıana – Tashkentten. Koreı qyzy. Sol jaqqa qydyryp baryp júrgende, tanysyp, kezdesip otbasyn qurǵan edik. Ýspenge ınstıtýttyń arnaıy joldamasymen keldim. Ol kezderi sondaı jaqsy tártip bar edi ǵoı. Qazirdeı óziń jumys izdep, áýre-sarsańǵa túspeısiń. Sóıtip, Shymkentten Ýspenka qaıdasyń jolǵa shyqtyq ta kettik. Kele sala aýdandyq mádenıet úıine jumysqa turdym. Mádenıet úıiniń ádiskeri, dırektory, aýdandyq mádenıet bóliminiń meńgerýshisi, 1983-1991 jyldary partııalyq qyzmette, ishki saıasat bóliminde jumys istedim. Sodan beri, mine, 40 jyldan asa ýaqyt ótipti, búginde men ózimdi ýspendik sanaımyn. Eshqaıdan «jeruıyq», ıaǵnı jaqsy jer izdegen joqpyz, izdegimiz de kelgen joq, izdemeımiz de. Ul-qyzdarymyz osy jerde týyp-ósti, nemerelerimiz qasymyzda. Baqyt degen de osy shyǵar. – Sondyqtan da sizdi búkil aýdan halqy erkeletip, ózimizdiń Vı deıtin kórinedi. Qazaqshańyz da jaman emes. – Eldiń peıiline, nıetine eshteńe jetpeıdi ǵoı. Aralasatyn dostar, kórshiler bar, aýyl ishi degendeı, qazir tilimiz qazaqshaǵa ábden jattyǵyp qaldy. Biraq úıde balalarymyzben koreı tilinde sóılesetinbiz. Jýyrda ǵana Elbasy 1 naýryzdy Alǵys aıtý kúni dep jarııalady. Qazaq jerine kelip, qanshama ózge ult ókilderi pana tapty, keıin baýyr basyp ketti. Tipti, máńgilikke osy jerde qaldy. Osyndaıda ájem, ákem, anam, kórshiler, týystar – bári-bári esime túsedi. Úshtóbege kelgen koreıler de qazaq jerinen qamqorlyq kórdi. Jalpy, bul kúndi dostyq, birlik tatýlyq merekesi dep bilemin. Zaıybym Tatıana Ilınıchna ekeýmiz eki qyz, bir ul tárbıelep ósirdik. Aıtpaqshy, qyzymyz Irınanyń jubaıy, bizdiń kúıeýbalamyz Dýlat Súleımenov, qazaq jigiti. Ol az deseńiz, ekinshi qyzymyz Veranyń jubaıy da qazaq, Erlan Ádilǵojınov degen azamat. Al ulym Vsevolodtyń áıeli Tatıana – orys qyzy. Vıta, Tańnur, Darına, Valerııa, Anıta esimdi nemerelerimiz bar. – Bárekeldi! Orta tola ber­sin, Aleksandr Vıktorovıch! – Bizdiń aýdanda talaıly taǵdyr jolymen qazaq jerine tap bolǵan túrli ult ókilderi az emes. Nemis ulty ókilderiniń birazy tarıhı otandaryna kóship ketse de, qazir el erteńi jolynda eńbek etip júrgen Aleksandr Kasısyn, Nıkolaı Shtrek, Evald Rýff sııaqty kásipkerler, Daýylbaı Seıitqazınov, Sergeı Ýstımenko, Oleg Ýstımenko, Máken Júnisova, Iýrıı Petrov, Qanafııa Nurmaqov, Amanjol Jumabekov, Elena Boıkova, Qarlyǵash Qusaıynova, Alekseı Kýlaga, Sagaıdak Olında se­kildi taǵy basqa da jumysker ýspendikter barshylyq. Aýdan ákiminiń partııalyq qabyldaý kúnderin aýyldarda da ótkizip júrmiz. Jastarymyz da belsendi. Olarmen bas qosyp, otanshyldyq, elsúıgishtik, «Dıplommen – aýylǵa!», kásiptik bilim, dostyq, birlik, basqa da taqyryptarda dóńgelek ústelderdi jıi ótkizemiz. Aýdanǵa jas mamandar kelip, qyzmet etýde. – Dál qazir otanshyldyq rýh, patrıottyq jiger qajet deısiz ǵoı? – Elbasy Parlament Máji­lisiniń kezekten tys saılaýyn jarııalap, ony barsha jurt qoldady. Muny durys sheshim boldy ǵoı dep oılaımyn. Bul – eldiń ár­bir azamatynyń patrıottyǵy synǵa túsetin kez. Sondyqtan, otan­shyl­dy­ǵymyzdy nyǵaıta túsýge sha­qy­ramyn. 20 naýryz kúni bári­miz saılaý ýchaskelerine baryp, óz tańdaýymyzdy jasaıyq. Bul mem­leketimizde daǵdarysqa qarsy sha­ra­lardy iske asyrýǵa zor úles bolmaq. Ende­she, alda júzege asyrylatyn ońdy úde­rister ár otbasyna jaqsylyq, bereke-birlik, amandyq ákelsin. – Aıtqanyńyz kelsin. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan». Pavlodar oblysy, Ýspen aýdany