Baıanaýyldyń aýyldary taǵy da sý astynda qalmaq pa?..

Bizdiń osyndaı saýalymyzǵa «Qazavtojol» AQ jergilikti fılıaly «Qazirgi ýaqytta jóndeý jumystaryna temir-betondar, qıyrshyq tas, sement, ártúrli japsyrmalar daıyndalýda. Bul jumystardy 2016 jyldyń osy aqpan aıynda bastap, jeltoqsan aıyna deıin aıaqtaý josparlanǵan...» dep jaýap berdi. Árıne, bul habar, joldarynyń jóndelýin, Ashysý ózenine salynatyn kópir qurylysynyń bas­talýyn bir jyldaı ýaqyt kútip júrgen Baıanaýyldyń aýyldary úshin qýanyshty jaǵdaı. Eshten kesh jaqsy. Kóktem bolsa jaqyn. Tasqyn qaýpi bar. Al, «Qazavtojol» AQ jergilikti fılıalynyń joǵarydaǵy jaýabyna qarasaq, byltyrǵy tasqynnan keıingi joldardy, kópirdi qalpyna keltirý jumystary endi bastalady. Elimizdiń basqa birqatar óńirlerindegi sııaqty bizdiń oblystyń aýdandary da qazir tasqyn aldynda qaýippen ábiger. Byltyr mysaly, sáýir aıynda Baıanaýyl arqyly Qaraǵandyǵa baratyn respýblıkalyq mańyzy bar aldynda ǵana kúrdeli jóndeýden ótken avtokólik jolyn tasqyn sý bas­ty. Buǵan qosa oblystaǵy ekinshi bir apatty sanalatyn núkte – Aqtoǵaı aýdanyndaǵy Sholaqsor aýyly da jyl saıyn sý tasqynynyń beınetin kóredi. Byltyr sáýirde Baıanaýyldyń aýyldary tasqyn sý astynda qalyp, Teńdik aýylynda, tipti, aýdanda tótenshe jaǵdaı jarııalandy. Tún ishinde aınalasyn opyryp-japyryp jetken tasqyn sýdan mal-jandy, bala-shaǵaly aýyldyqtar sasqalaqtap qaıda bararlaryn bilmeı qaldy. Oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamentiniń málimetterinshe, oblystaǵy Moıyldy aýyly, Maıqaıyń kenti, Lebıaji, Ýspen, Maı, Ertis aýdandarynyń shalǵaı aýyldary jyl saıyn sý tasqynyn bastan ótkeredi. «Sáýirdiń sý tasqyny saldary­nan Qalqaman – Baıanaýyl – Úmit­ker – Botaqara respýblıkalyq av­­­to­mobıl jolynda jasandy qu­ryl­ǵylar, kópir, qubyrlar isten shyq­­ty. Tasqyn Ashysý ózeniniń kópirine, aýdannyń 15-ten astam aýyl­darynyń joldaryn buzdy...» dep jazdyq byltyr. Jergilikti bılik sol kezde tas­qyn ótti, ýaqyt jetedi. Jer qara, kún jyly. Kóp uzamaı bári qalpyna keltiriledi, dep shalǵaıda turatyn baıanaýyldyqtarǵa ýáde bergen-di. Aýyldar qazir alańdaýly. Taý­dan túsetin aǵyl-tegil qar legi, Qa­ra­ǵandy jaqtan keletin mol sýdyń qara tasqynǵa aınalary sózsiz. Byltyr tasqyn 1981 jyly salynǵan uzyndyǵy 72 sharshy metr Ashysý kópirin buzyp ótti. Sodan beri aýyl turǵyndary shydamdylyq kórsetip, opyrylǵan kópirdi aınala ótip, áıteýir, ózderinshe jol jasap, árli-berli ótip júr. Bizge habarlasqan aýyl turǵyndarynyń aıtýynsha, Birlik aýylynyń ja­nyndaǵy respýblıkalyq jol bóliginde jóndeý jumystary tip­ti, aıaqtalmaǵan da kórinedi. Kó­pirsiz qalǵan Sátbaev atyndaǵy, Teńdik, Uzynbulaq aýyldarynyń turǵyndary aınalma joldan beınet kórýde. Al qysta tas joldy boranmen ilese kelgen qalyń qar jaýyp tas­taıdy. Biz bul aýyl­dardyń bárine de baryp qaıt­tyq, qulap jatqan kópirdi de, opy­rylǵan kópirdi, sý shaıǵan joldar­dy óz kózimizben kórip sýretke túsirip, aýyl aqsaqaldarymen áńgime­les­kenbiz. Endi, máseleniń mánisine kel­sek, biz jazyp otyrǵan bul respýb­lıkalyq jolǵa, paıdalanýǵa jaramaı qalǵan Ashysýdyń kópirine «Qazavtojol» AQ oblystyq fılıaly jaýapty. Fılıal kópirdi kúrdeli jóndeýden ótkizý jáne joldyń 93-inshi shaqyrymynda jańa kópir salý, Birlik aýylyndaǵy jol boıyna sý ótkizý qubyrlaryn tartý jóninde jobalyq-smetalyq qujattama da ázirlese kerek. Qu­jattama mem­le­kettik saraptamadan ótkizilip, qu­rylys-montaj jumystary bastalady. Jumys 2016 jyly aıaqtalady. Qarjy respýblıkalyq bıýdjetten bólinedi, – delindi. Al Baıanaýyl aýdandyq ákim­diginiń jaýabyna qaraǵanda, byltyrǵy sý tasqyny saldary­nan aýdandyq mańyzdaǵy 7-ba­ǵytta jáne aýylishilik 4-baǵytta joldar buzylǵan. Jóndeý jumys­taryn júrgizý úshin jobalyq-sme­talyq qujattary ázirlendi. О́tken jyldyń tamyz aıynda Úkimetten osy joldardyń jóndeý jumystaryna 804 579,0 myń teńge bólinedi. Memlekettik satyp alý konkýrstary jarııalanyp, konkýrs nátıjeleri boıynsha aýdandyq mańyzdaǵy 7-baǵytta jáne aýylishilik 4-baǵytyndaǵy joldardyń jóndeý jumystaryna «Alekseevka-Jańajol» – merdiger «Maı SK Astana» JShS, joba quny kelisimshart boıynsha 179 223,0 myń teńge, «Karashat – Jańatilek – Novaıa Jaıma» – merdiger «Ver­­shı­­na» JShS, joba quny kelisimshart boıynsha 147 245,2 myń teńge, «Qarajar-Iýjnoe» – merdiger «DM» JShS, joba quny kelisimshart boıynsha 43 393,1 myń teńge «Jańajol-Eskeldi» – mer­diger «Aıt-Stroı» JShS jo­­ba quny kelisimshart boıynsha 57 574,9 myń teńge, «Baıanaýyl-Ýgolnoe» – merdiger «Servıs-NS» JShS joba quny kelisimshart boıynsha 64 447,5 myń teńge, «Birlik aýylyna kireberis joly» – merdiger «Pavlodargordorstroı» JShS joba quny kelisimshart boıynsha 88 311,7 myń tenge, «Teńdik – Uzynbulaq» – merdiger «Sapa+» JShS joba quny kelisimshart boıynsha 34 811,6 myń teńge, «Qaraashy aýylyna kireberis joly» – «Maı SK Astana» JShS joba quny kelisimshart boıynsha 55 064,4 myń teńge, «Teńdik aýylyna kireberis joly» – «Arhstroı-ELIT» JShS joba quny kelisim­shart boıyn­sha 34 138,4 myń teńge, «Kókdombaq aýylyna kireberis joly» – «ARHSTROI-ELIT» JShS joba quny kelisimshart bo­ıynsha 56 277,0 myń teńge, «Uzyn­­bulaq – Aqshı» – merdiger «Maı SK Astana» JShS joba quny kelisimshart boıynsha 16 337,1 myń teńge kompanııalar jeńimpaz bolyp tanylady. Joldardyń jóndeý jumystary tolyq aıaqtalyp, mem­lekettik qabyldaý komıssııasy qa­­byldady. Aýylishilik Aqshı – Uzyn­bulaq, Kókdombaq aýylyna kireberis baǵyty boıynsha jón­­deý jumystary aıaqtalyp, mem­lekettik qabyldaý komıssııasy qa­byldady. Biraq, bıyl Teńdik aýylyna kireberis jáne Qaraashy aýylyna kireberis joldarynyń jumystary aıaqtalmaı qaldy. Ige­ril­megen 26 466,0 myń teńge Úki­met qoryna qaıtaryldy, – deı­di aýdan ákimdiginiń bizge bergen málimetinde. Aýyldarǵa kireberis joldardyń endi qashan qalpyna keleri belgisiz. Jergilikti ákimdiktegiler bul máse­lege kináliler dep merdiger­ler uıym­­dardyń jaýapsyzdyǵyn aıtady. Tipti, Teńdik, Kókdombaq aýyl­dary «Astana Qala-Qurylys» seriktestigimen osy jaýapsyzdyq jumystary úshin sottasyp júrgen kórinedi. Biraq, ákimdik jaýabynda eki aýyldyń joldaryn jaýapty «Astana Qala-Qurylys» JShS-niń aty-jóni nege ekeni belgisiz, jazylmapty. Onyń «Maı SK Astana» dep jazylǵany da túsiniksiz. Oblystyq ákimdiktegi jıynda eki aýyldyń joldaryna «Astana Qala-Qurylys» JShS jaýapty, merdiger basshylarmen jumys júrgizilýde delindi. Osylaı endi bir-birine silteý, bir-birine jaýapkershilik artý, sottasý bastalady. Eki arada aýyl turǵyndary jol beınetin tartyp sol burynǵy kúıi qala berdi. Eger Baıanaýyldyń Teńdik, Kókdombaq aýylyndaǵy joldyń qurylys ju­my­syna «Astana Qala-Qurylys» JShS degen merdigerlik kompanııasy jaýapty bolsa shalǵaıda jatqan aýyldardyń joldaryn jóndep bermekshi bolyp is bastaǵan soń, bul jumysty jaýapkershilikpen aıaqtap, onsyz da joldary joq, tasqynnan zardap kórgen aýyldyqtardy qýan­týy kerek edi. Ekinshiden, byltyr jóndeldi degen aýyl jol­dary­nyń sapasy qandaı, alda bolatyn tasqyndarǵa jóndeýden ótken joldar shydas bere ala ma, joq pa? Taǵy da osyndaı suraq. Bul másele de aýyl tur­ǵyndaryn ma­zalaıdy. Ashysý ózeninen ótetin kópirdi jańadan turǵyzý, respýblıkalyq joldyń tasqyn shaıyp ótken bó­lik­terin qalpyna keltirý úshin «Qaz­avto­jol» AQ-tyń jergilikti bólimshesine mıllıondaǵan teńge qajet ekeni sózsiz. – Qalqaman – Baıanaýyl – Úmitker – Botaqara respýblıkalyq avtomobıl jolynda sý tasqyny saldarynan buzylǵan Birlik jáne Teńdik aýyldarynyń aýmaǵyndaǵy jol jóndeýden ótkiziledi. Kópir qaıta salynady. Osy aqpannan bastalyp, sáýir-mamyr aılarynda qarqyn alyp, jaz aıynda tolyǵynan kúr­deli jóndeý jumystary jal­ǵasady, – deıdi «Qazavtojol» Pav­lodar oblystyq fılıalynyń dırektory Ersin Sarıev. Sondyqtan árıne, kópir turǵyzý úlken joba. Bir kúnniń jumysy emes. Biraq, Ashysýǵa kópir salmaı aýdan ortalyǵy men Sátbaev aýyldyq aýmaǵyna qarasty shalǵaıdaǵy sha­ǵyn bólimsheler arasynda baılanys jasaý qıyn. Kópirdiń qaıta salynýyn aýyldyqtar asyǵa kútip otyr. Tirshilik kózi, aýyldardy aýdan, oblys ortalyǵymen baılanys­tyratyn mańyzdy nysan. Aldaǵy sý tasqyny bola qalsa, kópirdiń janyndaǵy aınalma joldyń ózinen aıyrylyp qalamyz ba dep otyr aýyldyqtar. Sondyqtan joǵaryǵa jaǵdaıdy naqty jetkizip, talap etip, kópir qurylysyn jedeldetý kerek edi. Baıanaýyl aýdanynyń ákimdigi bul qıyndyqtyń árıne, qarjyǵa tirelip turǵanyn, «áıtpese, aýyldar bizdiki, aýyldyqtardy qıyn jaǵdaıǵa qal­dyrmaýǵa qoldan kelgenniń bárin jasap otyrmyz», – deıdi. Al endi aldaǵy kóktem qalaı bolmaq?.. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan».  Pavlodar oblysy, Baıanaýyl aýdany.